Kẻ thù của axit uric cao nằm ngay trên bàn ăn của bạn! Hãy ăn những loại này sẽ giảm đến 50% nguy cơ mắc bệnh gút
Axit uric cao không chỉ đến từ thịt cá hay hải sản, mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ thói quen ăn uống hằng ngày. Bất ngờ hơn, nhiều thực phẩm quen thuộc ngay trên bàn ăn lại có thể giúp cơ thể đào thải axit uric, giảm mạnh nguy cơ mắc bệnh gút nếu dùng đúng cách.
Trong nhiều năm qua, nồng độ axit uric cao không còn là vấn đề riêng của người trung niên hay cao tuổi. Lối sống ít vận động, chế độ ăn nhiều đạm động vật, đường và rượu bia khiến tình trạng này ngày càng phổ biến ở người trẻ. Axit uric tăng cao không chỉ là “tiền đề” của bệnh gút, mà còn liên quan chặt chẽ đến nguy cơ tim mạch, tăng huyết áp, tiểu đường type 2 và tổn thương thận mạn tính.
Phần lớn mọi người đều biết cần hạn chế thực phẩm giàu purin như nội tạng, hải sản hay thịt đỏ. Tuy nhiên, ít ai nhận ra rằng ngay trên bàn ăn hằng ngày lại tồn tại những “kẻ thù” thực sự của axit uric cao – những thực phẩm không chỉ an toàn mà còn có khả năng giúp cơ thể đào thải axit uric hiệu quả, từ đó làm giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh gút.
Nên hạn chế tối đa thịt đỏ (bò, heo), nội tạng động vật, hải sản (tôm, cua, sò) và tuyệt đối tránh rượu bia để kiểm soát bệnh tốt nhất.
Một nghiên cứu quy mô lớn được công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ cho thấy, những người tuân thủ nghiêm ngặt “chế độ ăn EDINU” có nguy cơ mắc bệnh gút thấp hơn tới 52% so với nhóm còn lại. Không dừng ở đó, chế độ ăn này còn mang lại lợi ích toàn diện cho sức khỏe chuyển hóa: giảm 16% nguy cơ tăng huyết áp, giảm 15% nguy cơ đột quỵ (đặc biệt là đột quỵ thiếu máu cục bộ) và giảm 11% nguy cơ mắc tiểu đường type 2. Điều này cho thấy, việc lựa chọn thực phẩm hằng ngày có vai trò không kém thuốc men trong việc kiểm soát axit uric.
Chế độ ăn EDINU là gì?
Nguyên tắc cốt lõi của chế độ ăn EDINU xoay quanh ba yếu tố: ít purin – ít fructose – giàu chất chống oxy hóa. Sau khi phân tích 58 loại thực phẩm phổ biến, các nhà nghiên cứu nhận thấy có bốn nhóm thực phẩm quen thuộc, dễ tìm, đóng vai trò như “kẻ thù” tự nhiên của axit uric cao.
Sữa tách béo hoặc sữa chua ít béo chứa protein đặc biệt hỗ trợ cơ thể đào thải axit uric tự nhiên
1. Sữa ít béo - “chìa khóa” kiểm soát axit uric
Sữa ít béo không chỉ là nguồn canxi tốt cho xương mà còn chứa hai loại protein quan trọng: whey và casein. Protein whey có khả năng thúc đẩy mạnh mẽ quá trình bài tiết axit uric qua thận, trong khi casein lại giúp ức chế sự hình thành axit uric trong cơ thể. Việc lựa chọn sữa ít béo thay vì sữa nguyên kem còn giúp hạn chế chất béo bão hòa, từ đó bảo vệ tim mạch – yếu tố thường bị ảnh hưởng ở người có axit uric cao.
2. Phô mai - trợ thủ thầm lặng của chuyển hóa
Phô mai tự nhiên, ít đường và ít muối là nguồn cung cấp dồi dào axit linoleic liên hợp (CLA). Chất này có tác dụng điều hòa chuyển hóa chất béo, giảm phản ứng viêm mạn tính – một yếu tố liên quan trực tiếp đến cơn đau gút. Nhờ đó, phô mai gián tiếp góp phần ổn định nồng độ axit uric trong máu. Tuy nhiên, cần ưu tiên các loại phô mai tự nhiên, tránh sản phẩm chế biến sẵn nhiều đường.
Loại quả này rất giàu Anthocyanin giúp làm dịu các triệu chứng sưng tấy trong các đợt gút cấp
3. Quả việt quất - “vũ khí” chống viêm mạnh mẽ
Việt quất nổi tiếng nhờ hàm lượng anthocyanin cao, với khả năng chống oxy hóa mạnh gấp nhiều lần vitamin C và vitamin E. Các hoạt chất này giúp giảm viêm khớp, giảm sưng đau trong các cơn gút cấp, đồng thời ức chế quá trình tổng hợp axit uric. Không chỉ vậy, việt quất còn cải thiện vi tuần hoàn thận, từ đó hỗ trợ cơ thể đào thải axit uric hiệu quả hơn.
4. Nho - thúc đẩy trao đổi chất tự nhiên
Nho, đặc biệt là vỏ nho, rất giàu resveratrol – một chất chống oxy hóa mạnh có khả năng cải thiện độ nhạy insulin. Khi insulin hoạt động hiệu quả hơn, thận sẽ tăng khả năng đào thải axit uric. Nhờ đó, nho trở thành loại trái cây vừa dễ ăn vừa có lợi cho người có nguy cơ gút, miễn là sử dụng với lượng hợp lý.
Yến mạch, gạo lứt, lúa mạch giúp bổ sung chất xơ mà không làm tăng axit uric
Ba “đồng minh” khác giúp ổn định axit uric
Bên cạnh bốn nhóm thực phẩm kể trên, một số lựa chọn quen thuộc khác cũng mang lại lợi ích rõ rệt.
Ngũ cốc nguyên hạt là “người hùng thầm lặng” nhờ hàm lượng chất xơ cao, giúp cải thiện độ nhạy insulin và thúc đẩy quá trình chuyển hóa axit uric tại thận. Ngoài ra, vitamin nhóm B trong ngũ cốc nguyên hạt còn hỗ trợ giảm axit uric trong quá trình trao đổi chất.
Các sản phẩm từ đậu nành thường bị “oan” vì hàm lượng purin. Thực tế, khi đậu nành được chế biến thành đậu phụ, sữa đậu nành hay đậu phụ khô, hàm lượng purin giảm đáng kể. Đồng thời, chất xơ, protein thực vật cùng kali và magiê trong đậu nành giúp tăng bài tiết axit uric và giảm sản sinh axit uric nội sinh.
Cuối cùng, nước chính là “vũ khí” đơn giản nhưng hiệu quả nhất. Uống đủ nước giúp tăng lượng nước tiểu, từ đó đào thải axit uric ra khỏi cơ thể. Người trưởng thành nên uống ít nhất 1.500 ml nước mỗi ngày, và nhiều hơn nếu vận động nhiều. Một số loại nước thảo mộc nhẹ như râu ngô, rau diếp xoăn hay hoa dành dành cũng có thể hỗ trợ ổn định axit uric.