Đêm nào cũng mất ngủ vì tiểu đêm, chân tay tê mỏi? Người trung niên đừng bỏ qua những loại rau củ này

Khi mùa đông đến, nhiệt độ giảm dần, nhiều người trung niên và cao tuổi nhận thấy cơ thể có những thay đổi khó chịu. Trước những biểu hiện này, không ít người tìm mua thực phẩm chức năng hoặc các sản phẩm được quảng cáo có khả năng bồi bổ, cải thiện tuần hoàn và hỗ trợ giấc ngủ. Tuy nhiên, chăm sóc sức khỏe không nhất thiết phải bắt đầu từ những sản phẩm đắt tiền.

Một chế độ ăn cân bằng, có đủ rau xanh, củ quả, chất đạm và chất xơ vẫn là nền tảng quan trọng. Khoai mỡ, củ niễng, cần tây và khoai lang là những nguyên liệu có thể đưa vào thực đơn gia đình. Chúng dễ chế biến thành món canh, món hấp, món xào hoặc súp nóng. 

1. Khoai mỡ - nguyên liệu mềm thơm, dễ kết hợp trong bữa ăn

Khoai mỡ có phần ruột màu tím hoặc trắng, chứa tinh bột và chất xơ, đồng thời cung cấp một số vitamin, khoáng chất cùng hợp chất thực vật. Khi nấu chín, khoai có độ dẻo, mềm và vị ngọt nhẹ tự nhiên, phù hợp để chế biến thành nhiều món ăn trong những ngày thời tiết lạnh.

Một trong những cách phổ biến nhất là nấu canh khoai mỡ với tôm hoặc thịt băm. Ngoài ra, khoai mỡ còn có thể hấp chín, nghiền nhuyễn rồi kết hợp với sữa không đường để làm món ăn nhẹ. 

Người cần kiểm soát đường huyết hoặc cân nặng nên chú ý khẩu phần vì khoai mỡ vẫn là thực phẩm giàu tinh bột. Không nên hiểu rằng ăn khoai mỡ có thể trực tiếp cải thiện chức năng thận, giảm tiểu đêm hay giúp ngủ ngon.

2. Củ niễng - món rau theo mùa giúp thực đơn thêm phong phú

Củ niễng là phần thân phình to của cây niễng, thường được dùng làm rau trong các món ăn của người Việt. Khi chế biến, củ có độ giòn mềm, vị ngọt thanh và hương thơm nhẹ. Đây là nguyên liệu có thể kết hợp với nhiều loại thực phẩm, đặc biệt phù hợp với các món xào nhanh.

Theo y học cổ truyền quả và củ của cây củ niễng đều có vị ngọt, tính hàn, quy vào kinh Đại trường. Công dụng: thanh nhiệt làm mát cơ thể, trừ phiền, sinh tân dịch, giảm cảm giác khô khát, lợi đại tiểu tiện. Chủ trị các chứng: tiểu khó, kiết lị, táo bón,...

Cách làm quen thuộc là củ niễng xào thịt bò. Củ niễng cũng có thể xào cùng trứng, nấm hoặc tôm.  Với người trung niên, cách nấu ít dầu, giảm muối và hạn chế các loại sốt nhiều đường sẽ phù hợp hơn với mục tiêu ăn uống lành mạnh.

3. Cần tây - loại rau xanh giàu nước và chất xơ

Cần tây thường được sử dụng trong các món xào, canh hoặc nước ép. Loại rau này chứa nhiều nước, có chất xơ và cung cấp một số vitamin, khoáng chất. Hương vị đặc trưng giúp cần tây dễ kết hợp với thịt bò, thịt gà, cá hoặc các loại rau củ khác.

Đây là một loại rau tốt với những người có huyết áp cao. Cụ thể, để hỗ trợ trong việc giúp huyết áp ổn định hơn, người bệnh có thể thêm loại rau này vào chế độ ăn uống bằng cách nấu ăn đơn thuần từ 2 đến 3 bữa một tuần. Và duy trì trong một thời gian để có thể đem lại hiệu quả.

Loại rau này cũng chứa nhiều chất sắt và photpho. Vì vậy, những người bị thiếu máu có thể tiêu thụ nó để kích thích sự sản xuất tế bào hồng cầu, giúp cải thiện chứng thiếu máu.

Ngoài ra, rau cần ta còn có các công dụng khác như giúp chống viêm, giảm ho, tăng cường miễn dịch, chữa tiểu khó, rong kinh,...Người đang dùng thuốc điều trị, đặc biệt thuốc có ảnh hưởng đến đông máu hoặc huyết áp, nên hỏi ý kiến nhân viên y tế trước khi sử dụng lượng lớn nước ép hay thực phẩm bổ sung từ cần tây.

4. Khoai lang - nguồn tinh bột có chất xơ, dễ chế biến

Khoai lang là thực phẩm quen thuộc, có thể thay đổi cách chế biến để làm phong phú bữa ăn. Tùy giống, ruột khoai có màu vàng, cam, tím hoặc trắng. Khoai lang cung cấp carbohydrate, chất xơ và một số vi chất. Những giống ruột vàng hoặc cam còn chứa beta-carotene, tiền chất vitamin A.

Một trong những tác dụng của khoai lang phải kể đến chính là ngăn ngừa chứng táo bón. Nhờ vào các chất xơ hòa tan (chất xơ nhớt) có khả năng hấp thụ nước tốt và làm cho phân của bạn mềm hơn. Loại chất xơ không nhớt không thể hòa tan và cũng không hấp thụ được nước nên sẽ tạo nên một khối lượng lớn hơn.

Các loại chất xơ này cũng có thể được lên men nhờ vào các vi khuẩn ruột kết. Chúng có thể tạo ra những hợp chất với tên gọi là acid béo chuỗi ngắn, mang đến nguồn năng lượng cần thiết cho tế bào niêm mạc ruột. Các hợp chất này cũng sẽ giữ cho các tế bào niêm mạc ruột luôn trong trạng thái khỏe mạnh.

Cách chế biến đơn giản nhất là hấp hoặc luộc. Tuy nhiên, không nên ăn quá nhiều trong một lần, nhất là với người dễ đầy hơi hoặc đang phải kiểm soát lượng carbohydrate. 

Tiểu đêm và tê bì chân tay kéo dài: Đừng chỉ trông chờ vào thực phẩm

Tiểu đêm có thể liên quan đến việc uống nhiều nước vào buổi tối, sử dụng trà và cà phê, tác dụng phụ của thuốc, phì đại tuyến tiền liệt, nhiễm khuẩn đường tiết niệu, đái tháo đường, bệnh tim mạch hoặc rối loạn chức năng thận. Tê bì chân tay cũng có thể xuất phát từ chèn ép dây thần kinh, bệnh lý cột sống, tiểu đường, thiếu vitamin B12 hoặc vấn đề tuần hoàn.

ThS.BS Trần Việt Long, công tác tại Bệnh viện Lão khoa Trung ương, cho biết việc đánh giá chứng tiểu đêm cần dựa vào tình trạng cụ thể của người bệnh. Vì vậy, nếu thường xuyên phải thức dậy đi tiểu, đặc biệt khi tình trạng kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt hoặc đi kèm tiểu buốt, tiểu rắt, khát nhiều, phù chân, người bệnh nên đi khám thay vì tự mua thuốc. 

Trong sinh hoạt hằng ngày, người trung niên có thể hạn chế uống quá nhiều nước sát giờ ngủ, tránh trà và cà phê vào buổi tối, duy trì vận động phù hợp và giữ ấm cơ thể. Không nên tự ý cắt giảm nước uống quá mức vì có thể gây mất nước, táo bón hoặc ảnh hưởng sức khỏe.