Đề xuất trang bị kiến thức, kỹ năng chuẩn bị tuổi già cho người từ 40 tuổi

Thay vì đợi đến khi bước vào tuổi xế chiều mới quan tâm đến sức khỏe hay tài chính, người dân có thể được hướng dẫn chuẩn bị cho tuổi già ngay từ tuổi 40, thậm chí sớm hơn nếu dự thảo thông tư mới của Bộ Y tế được thông qua.

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo thông tư hướng dẫn một số nội dung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, trong đó triển khai giai đoạn I từ năm 2026 đến năm 2030.

Một trong những nội dung đáng chú ý là loạt giải pháp giúp người dân thích ứng với quá trình già hóa dân số , từng bước xây dựng cộng đồng già hóa khỏe mạnh, giảm gánh nặng cho gia đình và hệ thống an sinh trong tương lai.

Theo dự thảo, người từ 40 tuổi trở lên sẽ là nhóm được ưu tiên trang bị kiến thức và kỹ năng chuẩn bị cho tuổi già. Nội dung hướng dẫn không chỉ dừng ở việc chăm sóc sức khỏe mà còn bao gồm xây dựng lối sống lành mạnh, duy trì luyện tập thể chất, chăm sóc người cao tuổi tại nhà, chuẩn bị tài chính, định hướng lao động và việc làm phù hợp trước khi bước vào giai đoạn cao tuổi.

Không chỉ hướng đến nhóm trung niên, dự thảo còn mở rộng phạm vi tới toàn bộ người dân dưới 60 tuổi. Quan điểm được Bộ Y tế đưa ra là việc chuẩn bị cho tuổi già cần bắt đầu từ khi còn trẻ, thay vì chờ đến lúc sức khỏe suy giảm mới tìm cách thích nghi.

Các tài liệu hướng dẫn sẽ cung cấp kiến thức về xây dựng lối sống lành mạnh, nuôi con khỏe, dạy con tốt, lao động, tích lũy tài chính và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để mỗi người có thể chủ động hơn khi bước vào tuổi già.

Để triển khai, cơ quan chuyên môn sẽ khảo sát nhu cầu của từng nhóm đối tượng trước khi xây dựng, biên soạn tài liệu hướng dẫn. Sau khi hoàn thiện, tài liệu sẽ được in và cấp phát mẫu cho các địa phương để sử dụng hoặc điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế.

Song song với đó, dự thảo đề xuất tổ chức các lớp tập huấn cho cán bộ y tế và dân số các cấp nhằm nâng cao năng lực tư vấn về già hóa khỏe mạnh. Nội dung cũng sẽ được phổ biến thông qua các câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng, kết hợp với các hoạt động văn hóa ở địa phương để người dân dễ tiếp cận.

Công tác truyền thông được định hướng triển khai trên nhiều kênh như báo chí, phát thanh, truyền hình, cổng thông tin điện tử, mạng xã hội và các nền tảng số, nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về việc chuẩn bị cho tuổi già từ sớm.

Việt Nam hiện là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh. Theo thống kê, năm 2024 cả nước có khoảng 14,2 triệu người từ 60 tuổi trở lên. Con số này được dự báo tăng lên 20,9 triệu vào năm 2034, đạt 27,5 triệu vào năm 2044 và khoảng 38,5 triệu người vào năm 2074.

Đáng chú ý, nhóm người từ 80 tuổi trở lên - nhóm có nhu cầu chăm sóc y tế và an sinh xã hội cao nhất - sẽ tăng nhanh nhất. Trong vòng 10 năm tới, quy mô nhóm này dự kiến tăng từ khoảng 2 triệu lên 3,3 triệu người và sau 50 năm sẽ tăng gần tám lần.

Theo các tiêu chí quốc tế, Việt Nam sẽ chính thức bước vào giai đoạn dân số già từ năm 2034, khi tỷ lệ người từ 65 tuổi trở lên đạt 14% dân số. Trong bối cảnh đó, việc chuẩn bị cho tuổi già từ sớm được kỳ vọng sẽ giúp mỗi người duy trì sức khỏe, bảo đảm cuộc sống độc lập và giảm áp lực lên hệ thống chăm sóc xã hội trong tương lai.