Đau nhức chân sau khi tập gym, cô gái 25 tuổi hoảng loạn khi thấy thứ bên trong bồn cầu lúc đi vệ sinh

Đau nhức cơ bắp sau khi tập gym, chạy bộ, chơi thể thao hay leo núi là tình trạng nhiều người từng trải qua. Tuy nhiên, không phải cơn đau nào cũng là dấu hiệu cho thấy buổi tập đạt hiệu quả. Một số triệu chứng bất thường có thể cảnh báo tổn thương cơ nghiêm trọng, cần được phát hiện và điều trị kịp thời.

Mới đây, một cô gái 25 tuổi ở Thâm Quyến, Trung Quốc, phải nhập viện sau khi tập luyện phần thân dưới với cường độ cao. Cô bị đau đùi dữ dội, đến khi đi vệ sinh còn phát hiện nước tiểu chuyển sang màu nâu sẫm giống nước tương. Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số men cơ tăng cao bất thường, cô được chẩn đoán mắc tiêu cơ vân.

Được biết, cô gái tên Phi Phi thức giấc lúc 7 giờ sáng vì đau nhức dữ dội. Hai bên đùi, đặc biệt là mặt trong và mặt trước, đau âm ỉ, căng tức như bị vật nặng nghiền ép. Ban đầu, cô cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy buổi tập mông và chân hôm trước đã đạt hiệu quả. Trước đây, cô thường tập với cường độ nhẹ, chủ yếu sử dụng máy tập đơn giản.

Nhưng trong buổi tập gần nhất, dưới sự hướng dẫn của huấn luyện viên, cô tăng mức tạ và thực hiện nhiều bài tập như squat, deadlift và đạp chân. Sau buổi tập, hai chân cô run rẩy vì mệt. Khi cố gắng di chuyển vào nhà vệ sinh, cơn đau khiến cô khó đứng lên, ngồi xuống. Điều khiến cô hoảng sợ hơn cả là màu nước tiểu trong bồn cầu: nâu sẫm, giống nước tương pha loãng.

Không dám chờ đợi thêm, Phi Phi lập tức đến bệnh viện cấp cứu.

Các bác sĩ nhanh chóng chỉ định xét nghiệm máu. Kết quả cho thấy nồng độ creatine kinase (CK) lên tới 149.954 U/L, cao hơn rất nhiều lần giới hạn bình thường. Các chỉ số khác như CK-MB, lactate dehydrogenase và men gan cũng tăng đáng kể; đồng thời, bệnh nhân bị hạ kali máu.

Trong thời gian điều trị tại khoa Thận, Phi Phi gặp một bệnh nhân khác tên Tiểu Lý, cũng 25 tuổi, có biểu hiện đau cơ và nước tiểu sẫm màu sau khi vận động. Tình trạng sức khỏe của Tiểu Lý phức tạp hơn. Cô mắc bệnh Crohn (một bệnh viêm ruột mạn tính) suốt 9 năm và bị thiếu máu. Do có bệnh nền, cô cần theo dõi sức khỏe và sử dụng thuốc theo chỉ định.

Trong lần tập luyện gần nhất, Tiểu Lý kết hợp bài tập aerobic với các bài tập kháng lực trong khoảng 30 phút. Thời gian không quá dài và cường độ cũng không có vẻ đặc biệt khắc nghiệt. Thế nhưng, đến tối hôm đó, hai chân cô bắt đầu căng tức, đau từng cơn. Chỉ vài giờ sau, nước tiểu chuyển sang màu nâu sẫm giống nước tương. Cô còn xuất hiện tình trạng hồi hộp, tim đập bất thường và tê bì tay chân. Tiểu Lý lập tức đến bệnh viện và được chẩn đoán mắc tiêu cơ vân, kèm bất thường chức năng gan.

Hai bệnh nhân có hoàn cảnh khác nhau nhưng đều có điểm chung: trước đó ít vận động, sau một buổi tập xuất hiện đau cơ rõ rệt, rồi nước tiểu chuyển màu bất thường. Theo thông tin từ bệnh viện, cả hai đã được điều trị và xuất viện.

Tiêu cơ vân là gì? Vì sao có thể gây tổn thương thận?

Tiêu cơ vân là tình trạng các tế bào cơ bị tổn thương và phá vỡ, giải phóng những chất bên trong tế bào vào máu, trong đó có myoglobin, kali và các thành phần khác.

Tình trạng này có thể xuất hiện sau vận động quá sức, đặc biệt khi người ít tập luyện đột ngột tăng cường độ hoặc khối lượng vận động. Ngoài ra, tiêu cơ vân còn có thể liên quan đến chấn thương, sốc nhiệt, một số loại thuốc, bệnh lý hoặc các yếu tố khác.

Khi lượng myoglobin được giải phóng quá nhiều, thận có thể không xử lý kịp, làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp. Người bệnh còn có thể gặp rối loạn điện giải, ảnh hưởng đến hoạt động của tim và các cơ quan khác.

Trong một số trường hợp, tiêu cơ vân gây tăng kali máu, có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim nguy hiểm. Bệnh cũng có thể đi kèm hạ canxi máu, tăng phosphat, tăng axit uric, rối loạn thăng bằng axit-bazơ hoặc hội chứng chèn ép khoang.

Điều đáng lưu ý là đau cơ sau tập luyện thông thường không đồng nghĩa với tiêu cơ vân. Đau cơ khởi phát muộn thường xuất hiện sau một buổi tập mới hoặc tăng cường độ, sau đó giảm dần trong vài ngày. Trong khi đó, tiêu cơ vân có thể gây đau dữ dội, sưng cơ, yếu cơ, nước tiểu sẫm màu và những bất thường trong xét nghiệm máu.

Tuy nhiên, triệu chứng không phải lúc nào cũng điển hình. Người mắc tiêu cơ vân có thể không xuất hiện đầy đủ các dấu hiệu cùng lúc, nên không thể chỉ dựa vào màu nước tiểu để loại trừ bệnh.

5 dấu hiệu sau khi tập luyện không nên cố chịu đựng

Bác sĩ cho biết người ít vận động nhưng đột ngột tăng cường độ tập có thể bị tổn thương cơ nghiêm trọng. Khi tế bào cơ giải phóng quá nhiều myoglobin, thận có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Nếu xuất hiện những dấu hiệu dưới đây sau khi tập luyện, bạn nên sớm đến cơ sở y tế để được đánh giá:

1. Nước tiểu chuyển màu nâu sẫm

Nước tiểu có màu như trà đặc hoặc nước tương có thể là dấu hiệu của myoglobin trong nước tiểu, dù cũng có những nguyên nhân khác gây đổi màu. Nếu tình trạng này xuất hiện sau khi tập luyện và đi kèm đau cơ, cần được kiểm tra sớm.

2. Lượng nước tiểu giảm rõ rệt

Tiểu ít bất thường sau vận động, đặc biệt khi đi kèm đau cơ hoặc nước tiểu sẫm màu, có thể báo hiệu tình trạng mất nước hoặc tổn thương thận.

3. Đau cơ dữ dội, sưng hoặc yếu cơ

Nếu đau đến mức khó đi lại, không thể nâng chân tay hoặc cơ sưng căng rõ rệt, đừng mặc định rằng đó chỉ là biểu hiện của một buổi tập hiệu quả.

4. Đau cơ không thuyên giảm mà ngày càng nặng

Đau cơ thông thường thường giảm dần theo thời gian. Nếu cơn đau tiếp tục tăng lên, kéo dài bất thường hoặc đi kèm yếu cơ, bạn nên đi khám thay vì cố tập tiếp.

5. Xuất hiện triệu chứng toàn thân

Sốt, buồn nôn, nôn, tim đập nhanh, hồi hộp hoặc tê bì sau khi vận động có thể là dấu hiệu của tình trạng nghiêm trọng, đặc biệt khi xuất hiện cùng đau cơ hoặc thay đổi màu nước tiểu.

Nếu có nước tiểu màu nâu sẫm, đau cơ dữ dội hoặc tiểu ít sau tập luyện, hãy ngừng vận động và tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay trong ngày. Nếu kèm ngất, khó thở, đau ngực, lú lẫn hoặc yếu kiệt nghiêm trọng, cần cấp cứu ngay.

4 cách giảm nguy cơ tiêu cơ vân khi tập thể dục

1. Tăng cường độ tập từ từ

Người mới bắt đầu hoặc đã lâu không vận động nên xây dựng lịch tập phù hợp với thể lực. Không nên đột ngột tăng mức tạ, số lần lặp lại hoặc thời lượng tập chỉ để nhanh đạt kết quả.

Khởi động trước khi tập, điều chỉnh bài tập theo khả năng và dành thời gian nghỉ ngơi giữa các buổi. Đặc biệt, không nên xem đau cơ càng nhiều là bằng chứng cho thấy tập luyện càng hiệu quả.

2. Bổ sung nước hợp lý

Nên uống nước trước, trong và sau khi tập tùy theo thời lượng vận động, mức độ đổ mồ hôi và điều kiện thời tiết. Tránh để cơ thể mất nước kéo dài, nhất là khi tập ở môi trường nóng.

Tuy nhiên, không cần cố uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn. Nhu cầu dịch nên được điều chỉnh phù hợp với hoàn cảnh và tình trạng sức khỏe.

3. Thận trọng nếu đang mắc bệnh hoặc sử dụng thuốc dài ngày

Một số bệnh lý và thuốc có thể làm tăng nguy cơ tổn thương cơ ở một số người. Nếu đang điều trị bệnh mạn tính, hãy hỏi bác sĩ về mức độ vận động phù hợp và những dấu hiệu cần theo dõi.

Không tự ý ngừng thuốc đang dùng chỉ vì lo ngại nguy cơ tiêu cơ vân.

4. Kiểm soát bệnh nền trước khi tăng cường độ vận động

Người có tiền sử hạ kali máu, bệnh tuyến giáp hoặc bệnh cơ di truyền nên trao đổi với bác sĩ trước khi bắt đầu chương trình tập luyện cường độ cao. Nếu từng bị tiêu cơ vân, việc trở lại tập luyện cũng cần được hướng dẫn phù hợp.

Nguồn và ảnh: QQ