Chính thất "bá khí" nhất vũ trụ Chị Chị Em Em và ẩn ý chưa từng tiết lộ đằng sau bức ảnh 3 người phụ nữ

“Chị không phải người đầu. Em cũng không phải người cuối. Nhưng vợ… chỉ có một”.

Có lẽ đây là một trong những câu thoại đắt nhất của Thị Mầu trong “Chị Chị Em Em 3”, bởi nó không chỉ là một lời cảnh cáo dành cho người phụ nữ đứng trước mặt cô. Nó giống như một tuyên ngôn về vị trí của một người đàn bà trong tình yêu: Có thể không phải người đầu tiên, cũng chưa chắc là người cuối cùng, nhưng khi đã được gọi là “vợ”, cô có một vị trí mà những mối tình khác không thể dễ dàng thay thế.

Và Kỳ Duyên khiến Thị Mầu trở thành kiểu “chính thất” rất khác trên màn ảnh Việt. Cô không khóc lóc, không cần kể công, cũng chẳng phải kiểu phụ nữ đứng một góc chờ người đàn ông lựa chọn. Mầu bước vào cuộc chơi với tư thế của người biết mình muốn gì, biết mình đang đứng ở đâu và quan trọng nhất là biết mình có quyền gì. Có thể nói, Thị Mầu là nhân vật nổi bật, có khả năng làm chủ cuộc chơi giữa chế độ phong kiến đầy rẫy bất công.

Nhưng nếu chỉ gọi Mầu là “chính thất bá khí” thì vẫn chưa đủ. Bởi càng nhìn kỹ, người ta càng nhận ra cái bá khí ấy không hoàn toàn xuất phát từ một người phụ nữ đang hạnh phúc. Đằng sau dáng ngồi thẳng, chiếc quạt lông công, giọng nói bình thản và những câu thoại sắc như dao là nỗi bất an rất đàn bà: Nếu tình yêu có thể thay đổi, thứ gì mới chứng minh rằng mình là người được lựa chọn?

Mầu có câu trả lời cho mình: danh phận.

Ba người phụ nữ, ba cách yêu và ba kiểu tổn thương

Điều thú vị nhất của “Chị Chị Em Em 3” là bộ phim tưởng như đang kể về chuyện tình rối rắm, nhưng nhìn sâu hơn lại là câu chuyện về ba người phụ nữ cùng đi tìm một thứ: được yêu và được xác nhận rằng mình có ý nghĩa trong tình yêu ấy.

Mầu là người được hai gia đình tác thành với Văn Tài. Cô đứng ở vị trí mà nhiều người phụ nữ vẫn nghĩ là “người thắng”: có gia đình công nhận, có hôn ước, có danh phận đang chờ phía trước. Nhưng chính vì đứng ở vị trí ấy, Mầu càng hiểu rằng danh phận không đồng nghĩa với việc trái tim của người bên cạnh sẽ mãi thuộc về mình. Bởi vậy, câu nói “vợ chỉ có một” vừa là lời tuyên chiến với người thứ ba, vừa là cách cô tự khẳng định giá trị của mình.

Mầu càng nói sắc, người ta càng dễ gọi cô là chanh chua. Nhưng có lẽ đó lại là bi kịch của một người phụ nữ dám nói ra điều mình muốn. Phụ nữ mềm mỏng thường được khen là biết điều; phụ nữ bảo vệ quyền lợi của mình bằng lời nói lại rất dễ bị coi là ghê gớm. Nếu nhìn theo hướng ấy, hình ảnh Mầu che miệng trên poster phim bỗng trở nên thú vị: Cái miệng vừa là vũ khí giúp cô giữ lấy vị trí của mình, vừa là thứ khiến người khác chỉ nhìn thấy sự cay nghiệt mà quên mất phía sau nó là một người đàn bà cũng biết sợ mất người mình yêu.

Nếu Mầu là người nói ra điều mình nghĩ thì Thị Liễu của Lan Ngọc lại giống một người phụ nữ bị những điều mình từng nghe, từng tin và từng yêu kéo ngược trở lại. Liễu đã có chồng, nhưng quá khứ với Văn Tài kéo dài 15 năm vẫn chưa thực sự khép lại. Cô đứng giữa một cuộc hôn nhân hiện tại và một phần tình cảm chưa được giải quyết trong quá khứ. Lan Ngọc chọn cách diễn tiết chế, để ánh mắt và những khoảng lặng nói thay cho nhân vật.

Bởi vậy, nếu Mầu “che miệng”, Liễu “che tai”, thì có thể đọc hình ảnh ấy như một ẩn dụ về một người phụ nữ nghe quá nhiều nhưng đôi khi chỉ muốn tin vào những điều mình muốn tin. Liễu không phải kiểu nhân vật hoàn toàn chủ động điều khiển cuộc chơi. Cô mềm yếu hơn, bản năng hơn và dễ bị cảm xúc dẫn đường hơn.

Còn Thị Nương mới là người khiến câu chuyện đau nhất.

Nương yêu Văn Tài nhưng không có vị trí rõ ràng như Mầu. Cô không thể đứng ở tư thế của một người vợ để nói “đây là người đàn ông của tôi”. Cô phải giành lấy tình yêu bằng chính cảm xúc của mình, thậm chí quyết liệt đến mức tuyên bố nếu mình không có được thì “không con nào có được”. Đồng thời, mối quan hệ được hé lộ giữa Nương và Văn Cường lại càng khiến ranh giới giữa tình yêu, lựa chọn và sai lầm trở nên nhập nhằng.

Vì thế, hình ảnh Nương che mắt có thể được đọc theo một cách rất đau: Cô nhìn thấy rất nhiều nhưng dường như vẫn không nhìn thấy con đường nào thực sự thuộc về mình.

Cô yêu nhưng không có danh phận. Cô muốn được chọn nhưng lại không thể chắc mình đang đứng ở đâu trong lòng người khác. Cô ở giữa những mối quan hệ chồng chéo đến mức có lúc chính tình yêu cũng trở thành thứ khiến cô mất phương hướng.

Chính thất chưa chắc là người thắng

Đây mới là điều khiến “Chị Chị Em Em 3” đau đáu hơn một câu chuyện chính thất đấu với người thứ ba.

Nếu nhìn Mầu là người thắng, vậy Liễu và Nương là người thua sao? Không hẳn.

Bởi Mầu có danh phận nhưng vẫn phải chiến đấu để giữ lấy tình yêu. Liễu có một cuộc hôn nhân nhưng cuộc hôn nhân ấy lại đầy những vết nứt. Nương có tình cảm nhưng không có một cái tên đủ rõ ràng để gọi mối quan hệ của mình.

Ba người đều có thứ người kia thiếu, nhưng không ai có đủ cả ba thứ: tình yêu, danh phận và tự do.

Đó cũng là điểm khiến câu chuyện vượt ra ngoài mô-típ “chính thất – tình cũ – người tình”. Ba người phụ nữ được xây dựng như ba cách khác nhau để giành lại phần đời của mình.

Và nếu nhìn lại poster phim, ba khuôn mặt bị che bởi chính những bộ phận tưởng như đơn giản nhất của cơ thể lại càng gợi nhiều suy nghĩ. Một người che miệng. Một người che tai. Một người che mắt. Họ đều có một phần sự thật mà không thể nói, không muốn nghe hoặc không thể nhìn thẳng.

Có lẽ phụ nữ trong tình yêu đôi khi cũng như vậy. Có người nói quá nhiều để che giấu nỗi sợ bị bỏ lại. Có người nghe quá nhiều lời hứa rồi tự thuyết phục mình rằng tình yêu vẫn còn. Có người nhìn thấy tất cả nhưng vẫn cố nhắm mắt vì sự thật đôi khi đau hơn một lời nói dối.

Và đó là lý do Mầu dù bá khí đến đâu cũng không thực sự phải là người hạnh phúc nhất.

“Chị Chị Em Em 3” vì thế có thể được nhìn như một cuộc chiến giữa những người phụ nữ, nhưng sâu hơn, đó là cuộc chiến của mỗi người với chính khao khát được yêu của mình. Mầu muốn tình yêu đi cùng danh phận. Liễu muốn níu lại một phần tình cảm chưa thể chết. Nương muốn được yêu dù không có một vị trí rõ ràng.

Ba người, ba hoàn cảnh, ba cách lựa chọn.

Và cuối cùng, điều giống nhau nhất giữa họ lại là điều giản dị nhất: Họ đều chỉ muốn được yêu mà không phải nghi ngờ rằng mình có đáng được yêu hay không.

Sau cùng, điều một người phụ nữ cần không phải là thắng một người phụ nữ khác để giữ lấy đàn ông, mà là đủ tỉnh táo để yêu mình, đủ bản lĩnh để chọn mình và đủ can đảm để rời đi khi tình yêu không còn cho mình một vị trí xứng đáng.