Chỉ cần há miệng, AI có thể phát hiện tiểu đường và ung thư dạ dày qua màu sắc của lưỡi

Từ lâu, bác sĩ đã quen với việc quan sát lưỡi bệnh nhân để tìm dấu hiệu bất thường. Lưỡi phủ mảng trắng dày có thể gợi ý nhiễm trùng, trong khi lưỡi khô, nứt nẻ đôi khi liên quan đến hội chứng Sjögren, một bệnh tự miễn. Tuy nhiên, những gì con người nhìn thấy bằng mắt thường có thể chỉ là phần nổi của tảng băng.

Gần đây, các nhà khoa học đã phát triển những hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng phân tích màu sắc, kết cấu và hình dạng của lưỡi để phát hiện sớm các bệnh như đái tháo đường và thậm chí là ung thư dạ dày .

Theo một bài tổng quan hơn 20 nghiên cứu đăng trên tạp chí Chinese Medicine , độ chính xác của các chương trình AI này cao đến mức chúng có thể sớm được ứng dụng trong bệnh viện như một công cụ hỗ trợ chẩn đoán. Trong một nghiên cứu nổi bật công bố năm 2024 trên tạp chí Technologies , AI đã chẩn đoán đúng 58/60 bệnh nhân mắc tiểu đường và thiếu máu , chỉ dựa trên hình ảnh lưỡi.

Những hệ thống này được “huấn luyện” bằng hàng nghìn bức ảnh lưỡi của người bệnh , từ đó học cách nhận ra các thay đổi rất nhỏ mà mắt thường khó phát hiện. Một nghiên cứu khác cho thấy AI có thể nhận diện ung thư dạ dày thông qua những biến đổi tinh tế của lưỡi như lớp phủ dày hơn, màu sắc loang lổ hoặc các vùng đỏ liên quan đến viêm đường tiêu hóa. Khi thử nghiệm trên bệnh nhân mới, độ chính xác đạt khoảng 85-90% , tương đương các phương pháp chẩn đoán tiêu chuẩn như nội soi dạ dày hay chụp CT, theo eClinicalMedicine năm 2023.

Giáo sư Dong Xu , chuyên gia tin sinh học tại Đại học Missouri, giải thích rằng AI học bằng cách tìm ra các mẫu thống kê trong tập dữ liệu lớn, liên kết hình ảnh lưỡi với thông tin lâm sàng. Các đặc điểm được phân tích bao gồm phân bố màu sắc, độ ẩm, độ dày, lớp phủ, vết nứt và tình trạng sưng.

Theo các chuyên gia, việc lưỡi phản ánh sức khỏe tổng thể không phải điều mới. Giáo sư Saman Warnakulasuriya từ King’s College London cho biết lưỡi thường được xem là “tấm gương của sức khỏe”. Ví dụ, lưỡi nhẵn bóng có thể là dấu hiệu thiếu máu do thiếu sắt, vitamin B12 hoặc folate (vitamin B9). Lưỡi khô có thể liên quan đến tiểu đường do mất nước và tổn thương thần kinh làm giảm tiết nước bọt. Đường huyết cao cũng tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm phát triển, gây lớp phủ vàng trên lưỡi.

Tuy vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng AI không thể thay thế bác sĩ . Công nghệ này chỉ nhận diện hình ảnh, không hiểu nguyên nhân bệnh và có thể nhầm lẫn do ảnh hưởng của ánh sáng chụp ảnh, chế độ ăn, hút thuốc, thuốc men hay nhiễm trùng. Do đó, quét lưỡi bằng AI chỉ nên được xem là công cụ sàng lọc , giúp ưu tiên kiểm tra và giảm bỏ sót dấu hiệu sớm, chứ không phải chẩn đoán cuối cùng.

Như các chuyên gia kết luận, dù AI có tiên tiến đến đâu, việc chẩn đoán bệnh vẫn cần được xác nhận bằng xét nghiệm và đánh giá lâm sàng đầy đủ , dưới sự phán đoán của bác sĩ.

Nguồn và ảnh: Daily Mail