Cách làm bánh trôi bánh chay ngũ sắc ngày Tết Hàn thực

Tết Hàn thực diễn ra vào ngày 3/3 Âm lịch hằng năm, từ lâu đã trở thành một nét đẹp văn hóa trong đời sống của người Việt. Đây không chỉ là dịp để tưởng nhớ tổ tiên mà còn là thời điểm các gia đình sum họp, cùng nhau chuẩn bị những món ăn truyền thống mang đậm ý nghĩa tâm linh. Trong đó, bánh trôi và bánh chay là hai món không thể thiếu, gắn liền với phong tục lâu đời và mang nhiều giá trị biểu trưng sâu sắc.

Bánh trôi với hình dáng tròn trịa, nhỏ xinh tượng trưng cho sự viên mãn, đủ đầy. Trong khi đó, bánh chay mang vẻ mềm mại, tinh khiết với lớp vỏ trắng mịn, thể hiện sự thanh cao và thuần khiết. Dù mang ý nghĩa khác nhau, cả hai loại bánh đều có điểm chung là cách chế biến không quá cầu kỳ, nguyên liệu dễ tìm, phù hợp để các gia đình tự tay thực hiện tại nhà trong dịp lễ đặc biệt này.

Ngày nay, bên cạnh màu trắng truyền thống, bánh trôi và bánh chay còn được biến tấu với nhiều màu sắc bắt mắt, tạo nên những đĩa bánh ngũ sắc hấp dẫn. Những gam màu tự nhiên được tạo nên từ các nguyên liệu quen thuộc như lá nếp cho màu xanh, lá cẩm cho màu tím, củ dền cho màu hồng, quả dành dành cho màu vàng hay cà rốt cho màu cam. Sự sáng tạo này không chỉ làm tăng tính thẩm mỹ mà còn góp phần làm phong phú thêm trải nghiệm ẩm thực ngày Tết Hàn thực.

Cách làm bánh trôi ngũ sắc

Nguyên liệu chính để làm bánh trôi là bột nếp cái hoa vàng, được pha trộn với bột gạo tẻ theo tỷ lệ 8 phần nếp và 2 phần tẻ. Hỗn hợp bột này được nhào kỹ với nước để tạo độ dẻo mịn, vừa đảm bảo độ dai, vừa giúp bánh không bị quá dính. Tùy theo sở thích, người làm có thể chia bột và trộn với các nguyên liệu tự nhiên để tạo màu sắc khác nhau như đã nêu trên.

Phần nhân bánh trôi khá đơn giản, thường là đường phên được cắt thành những viên nhỏ. Loại đường này có mùi thơm đặc trưng, khi nấu chảy sẽ tạo nên vị ngọt thanh, hòa quyện với lớp vỏ dẻo bên ngoài.

Khi chế biến, bột được ngắt thành từng viên nhỏ, ấn dẹt rồi cho nhân đường vào giữa, sau đó vo tròn lại. Bánh trôi không nặn quá to, vừa đủ để khi ăn cảm nhận được sự hài hòa giữa vỏ và nhân.

Sau khi nặn xong, bánh được thả trực tiếp vào nồi nước đang sôi. Khi bánh nổi lên mặt nước, đó là dấu hiệu bánh đã chín. Bạn nhanh chóng vớt bánh ra, thả vào bát nước nguội để bánh không bị dính vào nhau, sau đó xếp ra đĩa. Cuối cùng, rắc thêm một chút vừng trắng lên trên để tăng hương vị, hoàn thiện đĩa bánh trôi thơm ngon.

Cách làm bánh chay ngũ sắc

Khác với bánh trôi, bánh chay sử dụng cùng loại bột nhưng có phần nhân và cách thưởng thức riêng biệt. Nhân bánh chay được làm từ đậu xanh đã đãi sạch, nấu chín rồi sên cùng đường và một chút vani để tạo mùi thơm. Hỗn hợp này sau đó được vo thành từng viên tròn nhỏ để làm nhân.

Bột bánh chay cũng được chia thành từng phần, bọc lấy viên nhân đậu xanh rồi nặn tròn và ấn dẹt. Bánh sau đó được luộc tương tự như bánh trôi, đến khi nổi lên thì vớt ra, thả vào nước nguội rồi chia vào từng bát.

Điểm đặc trưng của bánh chay nằm ở phần nước chan. Nước này được nấu từ đường thốt nốt kết hợp với đường phèn, tạo vị ngọt thanh, không gắt. Khi nước đường sôi, người làm hòa thêm bột năng để tạo độ sánh nhẹ, rồi chan lên bát bánh vừa luộc. Nhờ vậy, bánh chay có hương vị dịu nhẹ, thanh mát, rất phù hợp với không khí của ngày lễ.

Không chỉ đa dạng về màu sắc, bánh trôi và bánh chay ngày nay còn được tạo hình phong phú, sinh động, có thể là những bông hoa nhỏ xinh hay các hình dáng trang trí đẹp mắt. Dù mỗi vùng miền có thể có cách chế biến khác nhau, nhưng vẫn giữ được hương vị đặc trưng, dẻo thơm và đậm đà bản sắc của Tết Hàn thực.

Ngoài ra, bạn có thể thêm hương cau thoang thoảng hòa quyện cùng đĩa bánh trôi, bánh chay được bày biện trang trọng trên bàn thờ tổ tiên.