Cả nhà vẫn vô tư làm 5 việc này mỗi ngày, không ngờ lại tạo cơ hội cho vi khuẩn liên quan đến ung thư dạ dày lây từ người này sang người khác

Bữa cơm gia đình vốn là lúc mọi người gần nhau nhất. Người lớn tiện tay gắp thức ăn cho nhau, ông bà nhai cơm rồi đút cháu, mẹ thử đồ ăn của con, cả nhà dùng chung một chiếc cốc nước...

Những việc rất đỗi quen thuộc ấy thường được xem là biểu hiện của sự chăm sóc. Nhưng với Helicobacter pylori (HP) - loại vi khuẩn có thể sống lâu trong dạ dày và liên quan đến nhiều bệnh lý dạ dày – đây lại là những tình huống cần lưu ý.

HP được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm tác nhân gây ung thư nhóm 1. Đáng nói, nhiều người nhiễm HP gần như không có triệu chứng rõ ràng nên có thể vô tình mang vi khuẩn và truyền cho người thân trong thời gian dài.

Một người nhiễm, cả nhà có thể cùng "dính" HP

HP có thể lây qua đường miệng và phân - miệng. Trong cuộc sống hằng ngày, nguy cơ lây nhiễm đôi khi đến từ chính những thói quen rất khó bỏ.

1. Ông bà nhai cơm, mẹ nếm thức ăn rồi đút cho con

"Ngày xưa chúng tôi vẫn làm thế, có sao đâu" là câu nhiều gia đình từng nói.

Nhưng việc người lớn nhai thức ăn rồi đút cho trẻ, dùng miệng thổi nguội thức ăn hoặc hôn trẻ lên môi đều tạo cơ hội để vi khuẩn trong nước bọt truyền sang trẻ.

Trẻ nhỏ cũng là nhóm dễ bị nhiễm bởi hệ miễn dịch và đường tiêu hóa chưa hoàn thiện.

Vì thương con cháu, người lớn có thể vô tình biến một hành động chăm sóc thành một đường lây bệnh.

2. Cả nhà ăn chung nhưng "tiện tay" dùng đũa của mình gắp thức ăn

Một mâm cơm, mỗi người một đôi đũa, nhưng khi gắp thức ăn thì chẳng ai để ý chiếc đũa ấy vừa đưa lên miệng rồi lại chạm vào đĩa thức ăn chung.

Nếu trong gia đình có người nhiễm HP, thói quen này có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn lây lan.

Không cần thay đổi cả nếp sống, chỉ cần đặt thêm một đôi đũa hoặc chiếc thìa dùng để gắp thức ăn chung trên bàn ăn đã giúp hạn chế việc trao đổi nước bọt giữa các thành viên.

3. "Uống một ngụm thôi" từ cùng một chiếc cốc

Con uống thử một ngụm, mẹ uống nốt. Bố uống nước xong đặt lại chiếc cốc để người khác dùng tiếp.

Đây là thói quen rất phổ biến trong gia đình, đặc biệt khi mọi người không để ý.

Tương tự với việc dùng chung chai nước, thìa, đũa hoặc các dụng cụ ăn uống, thói quen này nên được hạn chế nếu gia đình có người nhiễm HP.

4. Dùng tay lấy thức ăn sau khi vừa đi vệ sinh

Một con đường lây nhiễm khác ít được chú ý hơn là đường phân - miệng.

Nếu người nhiễm HP không rửa tay kỹ sau khi đi vệ sinh, vi khuẩn có thể theo bàn tay đến tay nắm cửa, vòi nước, đồ dùng hoặc thức ăn. Người khác chạm vào rồi đưa tay lên miệng cũng có nguy cơ phơi nhiễm.

Vì vậy, rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh không phải chuyện hình thức mà là một thói quen bảo vệ cả gia đình.

5. Một người đã nhiễm nhưng cả nhà không ai để ý

Điều đáng ngại nhất là HP thường không "ồn ào".

Có người nhiễm nhưng không đau bụng, không ợ chua, không khó chịu gì đặc biệt. Họ vẫn ăn uống, sinh hoạt bình thường và có thể không biết mình đang mang vi khuẩn.

Trong khi đó, HP có thể gây viêm dạ dày mạn tính, loét dạ dày - tá tràng và làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày nếu nhiễm kéo dài.

Vì thế, nếu trong gia đình đã có người được xác định nhiễm HP, những thành viên khác – đặc biệt người có triệu chứng tiêu hóa hoặc thuộc nhóm nguy cơ – nên chủ động hỏi bác sĩ xem có cần xét nghiệm hay không.

Không đau dạ dày vẫn có thể nhiễm HP

Đây là lý do nhiều người chủ quan.

Không ít người nghĩ rằng "dạ dày không đau thì chắc không có HP". Thực tế, nhiễm HP có thể diễn ra âm thầm trong thời gian dài.

Nếu cần kiểm tra, một trong những phương pháp phổ biến là test hơi thở ure. Người bệnh chỉ cần thực hiện xét nghiệm theo hướng dẫn của cơ sở y tế, không phải nội soi chỉ để tìm HP.

Nếu kết quả dương tính, cũng không nên tự mua thuốc về uống. Việc điều trị cần được bác sĩ lựa chọn phác đồ phù hợp, bởi tình trạng kháng kháng sinh có thể ảnh hưởng đến hiệu quả tiệt trừ vi khuẩn.

Sau điều trị, người bệnh cũng cần kiểm tra lại theo hướng dẫn để biết HP đã được loại bỏ hay chưa.

5 việc nhỏ cả nhà nên làm từ hôm nay

Không cần biến bữa cơm gia đình thành một "bàn ăn bệnh viện". Chỉ cần thay đổi vài thói quen:

Một là, dùng đũa và thìa riêng để gắp thức ăn chung.

Hai là, mỗi người nên có cốc, bát và dụng cụ ăn uống riêng.

Ba là, bỏ thói quen nhai thức ăn rồi đút cho trẻ, thổi thức ăn bằng miệng hoặc hôn trẻ lên môi.

Bốn là, rửa tay kỹ bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

Năm là, nếu một thành viên trong nhà được phát hiện nhiễm HP, đừng chỉ điều trị cho một người rồi bỏ qua. Hãy hỏi bác sĩ về nguy cơ của những người sống cùng và việc có cần xét nghiệm hay không.

Một bữa cơm ngon vẫn có thể giữ nguyên sự ấm cúng, chỉ cần thêm một đôi đũa gắp thức ăn và bớt vài thói quen tưởng như thể hiện tình cảm.

Bởi đôi khi, yêu thương gia đình không chỉ là gắp cho nhau miếng ngon, mà còn là không vô tình trao cho nhau một loại vi khuẩn có thể ở lại trong dạ dày nhiều năm.