Bức ảnh bà mẹ chụp cùng con trai nhận cơn mưa chê trách: Con đã lớn rồi, sao còn thể hiện tình cảm kiểu này?
Cha mẹ có thể dành cho con tình cảm vô điều kiện, nhưng khi con trưởng thành, cách thể hiện tình cảm cũng cần thay đổi theo sự phát triển tâm sinh lý của con.
Trước một điểm thi tốt nghiệp THPT tại quận Việt Tú (Quảng Châu, Trung Quốc), một khoảnh khắc giữa hai mẹ con từng trở thành tâm điểm tranh luận trên mạng xã hội.
Trong bức ảnh được truyền thông địa phương đăng tải, người mẹ mặc áo dài đỏ, che ô đứng bên ngoài hàng rào phân cách. Cậu con trai cao lớn, đeo ba lô chuẩn bị bước vào phòng thi. Trước giờ thi quan trọng, hai mẹ con trao nhau một nụ hôn môi như lời động viên, tiếp thêm tinh thần cho kỳ thi.
Có lẽ với người trong cuộc, đó chỉ là một cách thể hiện tình cảm rất tự nhiên. Thế nhưng sau khi lan truyền trên mạng, bức ảnh đã nhận về hàng nghìn bình luận trái chiều. Nhiều người cho rằng đây là biểu hiện của tình mẫu tử thân thiết. Họ nhìn thấy trong đó sự lo lắng của một người mẹ và sự gắn bó đặc biệt giữa mẹ và con sau nhiều năm đồng hành.
Tuy nhiên, không ít ý kiến lại cảm thấy khó chấp nhận.
Lý do nằm ở chỗ cậu bé trong ảnh không còn là một đứa trẻ nhỏ. Hầu hết thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp đều đã ở tuổi 18, thậm chí đã là người trưởng thành về mặt pháp lý. Theo quan điểm của nhiều người, khi con đã lớn, đặc biệt là khác giới với cha mẹ, việc thể hiện tình cảm cũng cần có những giới hạn nhất định.
Trong văn hóa Á Đông, từ lâu đã tồn tại quan niệm "con trai lớn tránh mẹ, con gái lớn tránh cha". Đây không phải là sự xa cách hay lạnh nhạt, mà là cách giúp trẻ hình thành nhận thức về ranh giới cá nhân, sự tôn trọng cơ thể và những chuẩn mực ứng xử phù hợp theo từng giai đoạn phát triển.
Nhiều chuyên gia tâm lý cũng cho rằng trẻ càng lớn càng cần được tôn trọng không gian riêng tư. Điều đó không đồng nghĩa với việc cha mẹ phải giảm yêu thương con, mà là thay đổi cách thể hiện tình yêu cho phù hợp với độ tuổi. Một cái ôm, một cái vỗ vai, một nụ hôn lên trán hay lời động viên chân thành vẫn đủ để truyền đi tình cảm và sự khích lệ.
Trong các bình luận dưới bài viết, nhiều phụ huynh cũng chia sẻ những trải nghiệm của riêng mình.
Có người kể rằng khi mới kết hôn, chị từng thấy chồng thường xuyên nằm chung giường với mẹ để xem tivi hoặc mẹ chồng thoải mái ra vào phòng tắm của con trai trưởng thành. Khi đó chị cảm thấy không thoải mái nhưng chưa thể lý giải vì sao.
Sau này, khi tìm hiểu về giáo dục giới tính và ranh giới cá nhân, chị nhận ra rằng nếu trẻ lớn lên trong môi trường mà các giới hạn giữa cha mẹ và con cái quá mờ nhạt, các em có thể hình thành nhận thức chưa đầy đủ về khoảng cách cần thiết trong các mối quan hệ.
Người mẹ này cho biết bản thân rất thân thiết với con trai tuổi teen. Hai mẹ con có thể trò chuyện mọi chủ đề như những người bạn. Tuy nhiên, họ vẫn duy trì sự tôn trọng về không gian cơ thể. Những dịp đặc biệt như sinh nhật hay Ngày của Mẹ, con trai vẫn ôm mẹ, nhưng luôn giữ sự chừng mực phù hợp.
Thực tế, tranh cãi quanh bức ảnh không hẳn xuất phát từ việc người mẹ có yêu con hay không. Điều khiến dư luận bàn luận nhiều hơn là câu chuyện về ranh giới trong tình thân. Bởi tình yêu thương nào cũng cần được đặt trong bối cảnh phù hợp. Cha mẹ có thể dành cho con tình cảm vô điều kiện, nhưng khi con trưởng thành, cách thể hiện tình cảm cũng cần thay đổi theo sự phát triển tâm sinh lý của con.
Một đứa trẻ cần được yêu thương. Nhưng một người trẻ bước vào tuổi trưởng thành cũng cần được học cách xây dựng ranh giới cá nhân, sự tự lập và ý thức về khoảng cách trong các mối quan hệ. Tình thân là thứ tình cảm đẹp đẽ nhất. Song cũng giống như mọi mối quan hệ khác, nó cần được thể hiện bằng sự tinh tế và chừng mực.
Tình yêu thương dành cho con là điều đáng trân trọng. Nhưng tình yêu ấy cũng cần đi kèm với sự tỉnh táo và những giới hạn phù hợp. Bởi đôi khi, điều cha mẹ cho là bình thường hoặc giàu ý nghĩa lại có thể trở thành gánh nặng tâm lý đối với đứa trẻ trong tương lai.
Làm cha mẹ chưa bao giờ là một hành trình dễ dàng, đặc biệt với những người phải đi một mình. Nhưng dù trong hoàn cảnh nào, quyền riêng tư, cảm xúc và sự phát triển lành mạnh của con vẫn luôn cần được đặt ở vị trí trung tâm. Đó mới là nền tảng quan trọng nhất của tình yêu thương.