6 thực phẩm được chứng minh là có nguy cơ gây ung thư, nhiều người Việt vẫn tiêu thụ hàng ngày mà không hề hay biết

Ông Vương, 59 tuổi, rất tiết kiệm trong ăn uống, không bao giờ phung phí. Ông không bao giờ vứt bỏ đậu phộng mốc hay thức ăn thừa, và ông rất thích rau củ muối chua, xúc xích và thịt hun khói. Ông thích các món ăn được nêm nếm đậm đà và thường xuyên ăn đồ ngọt và bánh ngọt.

Trong một lần khám sức khỏe định kỳ gần đây, ông Vương được chẩn đoán mắc bệnh polyp đường tiêu hóa và có nguy cơ tổn thương tế bào gan. Sau khi hỏi kỹ về thói quen ăn uống của ông, bác sĩ thẳng thắn nói rằng những vấn đề này không phải đột ngột mà là kết quả của việc tiêu thụ lâu dài các loại thực phẩm có nguy cơ gây ung thư cao.

Nhiều loại thực phẩm thông thường trong cuộc sống hàng ngày từ lâu đã được các tổ chức có thẩm quyền chứng minh là có nguy cơ gây ung thư, nhưng chúng thường bị bỏ qua hoàn toàn do sự phổ biến của chúng.

Tại sao thực phẩm thông thường lại thúc đẩy ung thư? Các chuyên gia giải thích

Câu tục ngữ xưa nói rằng "Bệnh tật bắt nguồn từ đường miệng", nhấn mạnh mối liên hệ mật thiết giữa chế độ ăn uống và sự phát triển ung thư. Sự đồng thuận lâm sàng trong nước, kết hợp với dữ liệu từ Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế thuộc Tổ chức Y tế Thế giới, đã khẳng định rõ ràng rằng hầu hết các loại ung thư phổ biến đều liên quan chặt chẽ đến thói quen ăn uống không lành mạnh lâu dài và việc tiêu thụ các loại thực phẩm có nguy cơ cao. Nhiều món ăn và đồ ăn nhẹ hàng ngày tiềm ẩn những nguy cơ gây ung thư.

Có một quan niệm sai lầm phổ biến rằng chỉ những thực phẩm bị hư hỏng nặng hoặc nhiễm độc mới gây ung thư. Tuy nhiên, việc tiêu thụ lâu dài, với số lượng nhỏ các loại thực phẩm có nguy cơ cao gây ung thư, liên tục kích thích các tế bào cơ thể, là nguyên nhân chính gây ra ung thư.

Các tế bào ung thư cần sự hỗ trợ cụ thể từ môi trường và dinh dưỡng để phát triển và nhân lên. Các chất độc hại trong một số thực phẩm, chẳng hạn như nitrit, aflatoxin và benzo[a]pyrene, có thể không gây ra bệnh nghiêm trọng ngay lập tức, nhưng chúng có thể liên tục làm tổn thương màng nhầy, phá hủy DNA tế bào và làm rối loạn chức năng trao đổi chất.

Khi các tế bào của con người liên tục ở trong trạng thái bị tổn thương và phải sửa chữa nhiều lần, xác suất đột biến gen và tăng sinh bất thường tăng lên đáng kể, dần dần hình thành viêm nhiễm, u cục và polyp, cuối cùng có thể dẫn đến ung thư.

Đặc biệt đối với người trung niên và người cao tuổi, khả năng trao đổi chất và giải độc của họ suy giảm đáng kể. Chức năng giải độc và phục hồi của gan và hệ tiêu hóa yếu hơn nhiều so với trước đây, làm giảm hiệu quả chuyển hóa các chất độc hại. Việc tiêu thụ lâu dài các loại thực phẩm có nguy cơ cao ngăn cản cơ thể loại bỏ độc tố kịp thời, dẫn đến tổn thương tích lũy.

Không giống như các bệnh cấp tính, tổn thương do thực phẩm gây ra có thời gian ủ bệnh cực kỳ dài, hầu như không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Đến khi xuất hiện các triệu chứng khó chịu, thời gian can thiệp tối ưu thường đã trôi qua, đây là khía cạnh nguy hiểm nhất của những thực phẩm gây ung thư này.

Tiêu thụ lâu dài 6 loại thực phẩm này có thể gây ra tổn thương tiềm ẩn cho cơ thể trong vòng vài tháng

6 loại thực phẩm gây ung thư được chính thức công nhận này có thể tìm thấy trên hầu hết mọi bàn ăn gia đình. Tiêu thụ lâu dài có thể dần dần dẫn đến nhiều nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn, gây tổn hại âm thầm đến các chức năng tổng thể của cơ thể.

Các sản phẩm thịt chế biến sẵn (xúc xích, giăm bông, thịt xông khói, thịt hun khói)

Tổ chức Y tế Thế giới phân loại các loại thực phẩm này là chất gây ung thư nhóm 1. Các nitrat và nitrit được thêm vào có thể chuyển hóa thành nitrosamine, một chất gây ung thư, sau khi vào cơ thể. Tiêu thụ lâu dài sẽ liên tục gây kích ứng niêm mạc đường tiêu hóa, làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư đại trực tràng và ung thư dạ dày.

Thực phẩm bị mốc (các loại hạt bị mốc, gạo, bột mì, ngũ cốc)

Thực phẩm bị mốc sản sinh ra aflatoxin, một chất gây ung thư mạnh, cực kỳ có hại cho gan và độc hại hơn nhiều so với các chất độc thông thường. Nhiều người cắt bỏ phần bị mốc và tiếp tục ăn, nhưng chất độc đã ngấm vào toàn bộ thực phẩm. Tiêu thụ lâu dài có thể dễ dàng gây tổn thương tế bào gan.

Thức ăn và đồ uống nóng hơn 65℃

Thức ăn quá nóng có thể gây bỏng lặp đi lặp lại niêm mạc thực quản và đường tiêu hóa. Niêm mạc liên tục trải qua chu kỳ bỏng và phục hồi, làm tăng nguy cơ tăng sinh tế bào bất thường. Đây là một yếu tố góp phần đáng kể gây ung thư thực quản và là mối nguy hiểm tiềm ẩn lớn đối với ung thư đường tiêu hóa ở người trung niên và người cao tuổi.

Thức ăn và đồ uống nhiều đường

Tế bào ung thư phụ thuộc rất nhiều vào glucose để tạo năng lượng. Chế độ ăn nhiều đường trong thời gian dài tạo ra môi trường bên trong thuận lợi cho sự phát triển của tế bào ung thư, kích thích sự tăng sinh tế bào bất thường. Nhiều nghiên cứu y học đã xác nhận rằng việc tiêu thụ nhiều đường trong thời gian dài có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư khác nhau, bao gồm ung thư vú, ung thư ruột và ung thư tuyến tụy.

Thực phẩm bảo quản nhiều muối (rau củ muối chua, củ cải muối chua, cá muối). Thực phẩm bảo quản với nhiều muối trong thời gian dài tích tụ lượng lớn nitrit. Hàm lượng muối cao cũng liên tục ăn mòn niêm mạc đường tiêu hóa, làm tổn thương hàng rào đường tiêu hóa. Tiêu thụ lâu dài có thể dần dần gây viêm mãn tính và làm tăng nguy cơ ung thư.

Thực phẩm nướng, hun khói và chiên. Thực phẩm được nướng trên lửa, chiên ở nhiệt độ cao và hun khói tạo ra các chất gây ung thư như benzopyrene. Tiêu thụ lâu dài làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho gan và thận, làm tổn thương gen tế bào và làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư.

6 cách được khuyến nghị để tránh thực phẩm gây ung thư trên bàn ăn

Phòng ngừa ung thư không cần đến các thực phẩm chức năng đắt tiền. Quản lý chế độ ăn uống tốt hàng ngày, tránh các thực phẩm có nguy cơ cao và hình thành thói quen lành mạnh có thể làm giảm đáng kể nguy cơ ung thư. Dưới đây là 6 phương pháp ăn uống đơn giản và dễ thực hiện tại nhà:

Loại bỏ hoàn toàn các sản phẩm thịt chế biến sẵn: Giảm tần suất tiêu thụ xúc xích, thịt hun khói, giăm bông và thịt xông khói. Không nên đưa chúng vào bữa ăn hàng ngày; chỉ nên tiêu thụ với số lượng nhỏ trong các dịp lễ. Người già và những người có thể trạng yếu nên tránh hoàn toàn để giảm lượng nitrosamine hấp thụ từ nguồn.

Vứt bỏ hoàn toàn thực phẩm bị mốc; đừng bao giờ thỏa hiệp về chất lượng: Nếu cơm, mì, các loại hạt hoặc trái cây bị mốc, mốc meo hoặc có mùi lạ, hãy vứt bỏ toàn bộ túi hoặc miếng đó ngay lập tức. Không được cắt bỏ phần bị mốc và tiếp tục ăn, vì điều này sẽ ngăn ngừa việc hấp thụ aflatoxin.

Để thức ăn nguội đến nhiệt độ ấm trước khi ăn; không bao giờ ăn khi còn nóng: Hãy để các bữa ăn hàng ngày, trà và súp nguội xuống dưới 60℃ trước khi ăn. Hãy loại bỏ quan niệm sai lầm rằng "ăn khi còn nóng thì tốt cho sức khỏe", bảo vệ niêm mạc thực quản và đường tiêu hóa, và giảm tổn thương lặp đi lặp lại cho niêm mạc.

Kiểm soát chặt chẽ lượng đường bổ sung: Từ bỏ trà sữa, bánh ngọt, đồ uống có đường, kẹo và các loại đồ ngọt chế biến sẵn khác. Hạn chế nghiêm ngặt lượng đường bổ sung hàng ngày ở mức 25 gram hoặc ít hơn. Thay thế đồ ngọt bằng trái cây và rau củ tự nhiên để tránh các nguy cơ gây ung thư liên quan đến việc tiêu thụ nhiều đường.

Ăn ít rau củ muối chua và tập trung vào chế độ ăn uống thanh đạm: Giảm tiêu thụ dưa muối tự làm, cá muối chua và thịt muối chua. Giảm lượng muối và nước sốt trong nấu ăn hàng ngày, duy trì chế độ ăn uống nhẹ nhàng và ăn rau tươi ngay sau khi chế biến. Không nên bảo quản các loại thực phẩm ngâm chua trong thời gian dài.

Giảm nướng và chiên, thay vào đó hãy chọn hấp, luộc và hầm: Trong nấu ăn hàng ngày, hãy ưu tiên hấp, luộc, hầm và xào. Ăn ít đồ nướng và đồ chiên rán. Khi ăn những món này, hãy ăn nhiều trái cây và rau tươi để giúp cơ thể chuyển hóa các chất có hại.