5 đặc điểm thường thấy ở người được nuôi dạy rất tử tế

Không phải cứ nói năng nhẹ nhàng hay luôn biết nhường nhịn là một người được nuôi dạy tốt. Một người được nuôi dạy tử tế thường không chỉ biết cách cư xử với người khác mà còn hiểu rằng bản thân cũng cần được tôn trọng. Họ có thể không hoàn hảo, vẫn nóng giận, mắc lỗi hay có những lúc cư xử chưa tốt, nhưng thường biết nhìn lại và điều chỉnh hành vi của mình.

Sự tử tế trong cách nuôi dạy vì thế không nằm ở việc một đứa trẻ phải luôn ngoan ngoãn hay làm người lớn hài lòng. Nó được thể hiện qua những điều nhỏ hơn, như cách trẻ học cách tôn trọng người khác, chịu trách nhiệm với hành động của mình và hiểu rằng không phải lúc nào mình cũng là người được ưu tiên.

1. Biết nói cảm ơn và xin lỗi mà không thấy mất mặt

Một người được dạy cách trân trọng người khác thường không coi lời cảm ơn là phép lịch sự phải nói cho có. Họ có thể chủ động cảm ơn khi được giúp đỡ, xin lỗi khi mình làm phiền hoặc mắc lỗi, kể cả trong những tình huống rất nhỏ.

Điều đáng chú ý là họ không xem việc xin lỗi như một cách hạ thấp bản thân. Họ hiểu rằng thừa nhận mình sai không khiến mình kém giá trị hơn, cũng giống như cảm ơn người khác không có nghĩa mình đang mang ơn họ.

Đây là một kỹ năng thường được hình thành từ những điều rất đời thường trong gia đình. Khi người lớn cũng biết nói “cảm ơn”, “xin lỗi” với trẻ thay vì mặc định rằng trẻ phải nghe lời mình, trẻ sẽ có cơ hội hiểu rằng sự tôn trọng luôn đi theo hai chiều.

2. Không trút sự khó chịu lên người không liên quan

Ai cũng có lúc bực bội, mệt mỏi hoặc gặp một ngày tồi tệ. Nhưng một người có khả năng phân biệt cảm xúc của mình với những người xung quanh thường sẽ không dễ dàng biến sự khó chịu đó thành lý do để cáu gắt với người không liên quan.

Họ có thể nói rằng mình đang mệt, xin được ở một mình hoặc tạm dừng cuộc trò chuyện thay vì tìm một người khác để trút giận. Nếu lỡ cư xử quá lời, họ cũng có xu hướng nhận ra và sửa lại.

Điều này không có nghĩa một người được nuôi dạy tử tế sẽ không bao giờ nóng giận. Điểm khác biệt nằm ở việc họ được dạy rằng cảm xúc nào cũng có thể xuất hiện, nhưng không phải hành động nào xuất phát từ cảm xúc cũng được chấp nhận.

3. Tôn trọng những người không thể mang lại lợi ích cho mình

Cách một người đối xử với nhân viên phục vụ, người lớn tuổi, trẻ nhỏ hay một người hoàn toàn xa lạ đôi khi nói nhiều về cách họ nhìn nhận người khác hơn cả cách họ đối xử với bạn bè thân thiết.

Một người được dạy về sự tôn trọng thường hiểu rằng địa vị, tiền bạc hay công việc không quyết định một người có đáng được đối xử tử tế hay không. Họ không cần phải cố tỏ ra thân thiện với tất cả mọi người, nhưng thường biết giữ những phép lịch sự cơ bản ngay cả khi không có lý do gì để “ghi điểm”.

Đây cũng là một trong những bài học trẻ có thể học từ việc quan sát người lớn. Một đứa trẻ khó hiểu được ý nghĩa của câu “phải tôn trọng mọi người” nếu hàng ngày chứng kiến người lớn chỉ tử tế với người có địa vị hoặc có lợi cho mình.

4. Biết tôn trọng ranh giới của người khác

Một người được nuôi dạy tốt không nhất thiết lúc nào cũng đồng ý với người khác. Họ vẫn có thể tò mò, muốn giúp đỡ hoặc muốn biết chuyện, nhưng hiểu rằng mỗi người đều có những giới hạn riêng.

Họ biết không phải câu hỏi nào cũng cần được trả lời, không phải món đồ nào cũng có thể tự ý lấy và không phải lúc nào người khác cũng sẵn sàng trò chuyện. Khi bị từ chối, họ có thể thất vọng nhưng không nhất thiết coi đó là sự xúc phạm.

Với trẻ nhỏ, đây là bài học đặc biệt quan trọng. Dạy trẻ tôn trọng ranh giới của người khác cũng đồng thời giúp trẻ hiểu rằng chính mình có quyền nói “không” trước những điều khiến mình không thoải mái.

5. Không cần chứng minh mình hơn người khác

Một người có cảm giác tương đối vững vàng về giá trị bản thân thường không cần liên tục hạ thấp người khác để nâng mình lên. Họ có thể vui khi đạt thành tích, tự hào về bản thân và cạnh tranh trong những tình huống phù hợp, nhưng không nhất thiết phải biến mọi cuộc trò chuyện thành một cuộc so sánh.

Điều này thường bắt đầu từ cách một đứa trẻ được nhìn nhận trong gia đình. Khi trẻ biết rằng mình được yêu thương không chỉ vì điểm số, thành tích hay việc có “hơn con nhà người ta” hay không, trẻ sẽ có nhiều cơ hội xây dựng cảm giác giá trị bản thân dựa trên chính mình.

Được nuôi dạy tử tế không có nghĩa một người lớn lên sẽ trở thành người hoàn hảo. Họ vẫn có thể ích kỷ đôi lúc, nóng giận, mắc sai lầm hoặc cư xử chưa khéo. Nhưng một nền tảng giáo dục tốt có thể giúp họ hiểu rằng mình phải chịu trách nhiệm với cách mình đối xử với người khác, đồng thời cũng biết tôn trọng chính bản thân mình.

Sau cùng, một đứa trẻ được nuôi dạy tử tế không nhất thiết là đứa trẻ lúc nào cũng ngoan, luôn nghe lời hay chưa từng làm cha mẹ thất vọng. Có khi đó chỉ là một người lớn biết nói cảm ơn, biết xin lỗi, biết tôn trọng người khác và đủ bình tĩnh để nhận ra mình sai. Những điều tưởng rất nhỏ ấy lại thường là thứ đi theo một người lâu nhất khi họ bước ra khỏi gia đình.