29 tuổi nhập viện vì huyết áp 190: Thức khuya, cà phê và ăn mặn tích tụ thành bệnh

Buổi sáng đầu tuần, Trung (29 tuổi), nhân viên truyền thông tại Hà Nội, bước vào văn phòng như mọi ngày với ly cà phê trên tay. Những tuần gần đây, cậu liên tục thức đến 2-3h sáng để chạy dự án, bữa sáng thường bị thay bằng cà phê, bữa trưa vội vàng với đồ ăn nhanh, còn tối muộn lại gọi đồ ăn nhiều muối để “lấy sức”. Trung luôn nghĩ mình còn trẻ, không hút thuốc, thỉnh thoảng còn chơi thể thao nên chẳng có gì phải lo.

Khoảng 10h sáng, khi đang họp, Trung thấy đầu óc choáng váng, tim đập dồn dập rồi gục xuống bàn làm việc. Đồng nghiệp hốt hoảng đưa anh vào bệnh viện. Kết quả đo huyết áp lên tới 190/110 mmHg, bác sĩ chẩn đoán cơn tăng huyết áp cấp trên nền bệnh tăng huyết áp chưa từng được phát hiện.

Điều khiến Trung bàng hoàng là nhiều tháng trước, anh bị đau đầu vùng gáy, mất ngủ, mệt mỏi, đôi lúc hoa mắt nhưng đều cho rằng do áp lực công việc. Chỉ đến khi nhập viện, anh mới biết những thói quen tưởng chừng vô hại như thức khuya kéo dài, căng thẳng, ăn mặn, lạm dụng cà phê và bỏ bữa âm thầm đẩy huyết áp lên cao.

Câu chuyện của Trung không còn là trường hợp hiếm gặp. Người đàn ông 37 tuổi, Hà Nội làm nghề lái xe tải đường dài, thường xuyên thức khuya và sử dụng nước tăng lực để duy trì tỉnh táo. Trong lần khám sức khỏe định kỳ, anh bất ngờ phát hiện huyết áp cao tới 180/100 mmHg, dù không có biểu hiện rõ ràng nào trước đó.

“Bệnh nhân khá bất ngờ vì còn trẻ, không có tiền sử bệnh lý. Tuy nhiên, chỉ số huyết áp đã ở giai đoạn 3 - mức rất nguy hiểm, có thể dẫn tới đột quỵ bất cứ lúc nào”, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông chia sẻ.

Để loại trừ khả năng huyết áp tăng tạm thời do căng thẳng khi đến bệnh viện (hiện tượng “tăng huyết áp áo choàng trắng”), bác sĩ chỉ định bệnh nhân đeo máy đo huyết áp theo dõi 24 giờ tại nhà. Kết quả ghi nhận huyết áp dao động liên tục từ 160 đến 190 mmHg, thậm chí có thời điểm chạm ngưỡng 200 mmHg, kể cả khi ngủ.

Sau hàng loạt xét nghiệm chuyên sâu như chụp mạch thận, não, kiểm tra tuyến giáp… bác sĩ xác định bệnh nhân mắc tăng huyết áp vô căn - tức là không do nguyên nhân bệnh lý mà chủ yếu liên quan đến lối sống.

Theo lời kể của bác sĩ, nam bệnh nhân có thói quen dùng nước tăng lực hầu như mỗi đêm, có hôm uống đến cả vỉ (6-10 lon) để chống lại cơn buồn ngủ. Ban ngày anh ngủ bù, ít vận động, gần như không tham gia bất kỳ hoạt động thể chất nào.

“Chúng tôi buộc phải phối hợp hai loại thuốc hạ áp để kiểm soát tình trạng. Đồng thời yêu cầu bệnh nhân ngừng dùng nước tăng lực, hạn chế thức khuya, rượu bia, cà phê và duy trì vận động thường xuyên”, bác sĩ Mạnh cho biết. Tuy nhiên, anh cho rằng việc thay đổi lối sống là “rất khó” do đặc thù công việc phải làm đêm.

Bác sĩ phân tích, nước tăng lực chứa lượng lớn caffeine và đường - hai chất kích thích hệ thần kinh, khiến tim đập nhanh, mạch máu co lại, làm huyết áp tăng cao. Khi kết hợp với thói quen thức khuya, căng thẳng kéo dài, cơ thể dễ rơi vào trạng thái “quá tải”, gây mất cân bằng tuần hoàn và rối loạn huyết áp.

“Với người bị tăng huyết áp, uống nước tăng lực chẳng khác nào đổ thêm dầu vào lửa”, bác sĩ cảnh báo. Tình trạng này nếu kéo dài có thể dẫn tới đột quỵ, nhồi máu cơ tim, rối loạn nhịp tim, suy tim hoặc tổn thương các cơ quan như thận, võng mạc.

Theo bác sĩ Mạnh, bệnh tăng huyết áp đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ lối sống hiện đại: căng thẳng triền miên, thức khuya, ít vận động, chế độ ăn nhiều dầu mỡ, thực phẩm nhanh và lạm dụng các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá, nước tăng lực.

“Nhiều người trẻ vẫn nghĩ mình khỏe nên chủ quan, bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo. Đến khi cơ thể lên tiếng thì bệnh đã tiến triển nặng”, bác sĩ nói.

Tăng huyết áp được ví như “kẻ giết người thầm lặng” vì thường không có dấu hiệu rõ ràng. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện có khoảng 1,5 tỷ người trên toàn cầu mắc căn bệnh này, với tốc độ gia tăng nhanh tại các quốc gia đang phát triển ở châu Á và châu Phi.

Tại Việt Nam, số người bị tăng huyết áp đã vượt 12 triệu, trong đó 9,7 triệu người chưa nhận biết được bệnh hoặc điều trị không hiệu quả, theo khảo sát của Viện Tim mạch Việt Nam năm 2020. Đến năm 2022, nghiên cứu dịch tễ học cho thấy khoảng 25% người trưởng thành mắc tăng huyết áp, nghĩa là cứ 4 người thì có một người bị ảnh hưởng, thậm chí tỷ lệ này tại một số khu vực có thể lên đến 40%.

WHO khuyến cáo mọi người cần chủ động đo huyết áp thường xuyên để nắm rõ chỉ số của bản thân, từ đó phát hiện bệnh sớm. Khi nghi ngờ mắc tăng huyết áp, bệnh nhân nên đến các cơ sở chuyên khoa tim mạch để được thăm khám, chẩn đoán chính xác, tư vấn điều trị phù hợp và kiểm tra sớm các biến chứng nguy hiểm.