12 năm đưa nhạc cụ dân tộc vào giảng đường: Từ học phần tại FPTU đến hành trình lan tỏa di sản trong giới trẻ
Tại FPTU, sinh viên thuộc mọi chuyên ngành từ công nghệ thông tin đến truyền thông đều phải hoàn thành học phần tự chọn một trong bảy nhạc cụ dân tộc, bao gồm: đàn tranh, đàn bầu, sáo trúc, đàn tỳ bà, trống, đàn nguyệt và đàn nhị.
Nhạc cụ truyền thống từ lâu vốn chủ yếu xuất hiện trong các cơ sở đào tạo nghệ thuật chuyên nghiệp. Tuy nhiên, từ năm 2014, Trường Đại học FPT (FPTU) đã đưa bộ môn này vào khung chương trình giảng dạy chính khóa. Sau hơn một thập kỷ triển khai, mô hình đào tạo này không chỉ duy trì nội bộ trong trường mà còn mở rộng thành chuỗi dự án học đường và các cuộc thi quy mô toàn quốc, tiêu biểu là cuộc thi FPT Tích Tịch Tình Tang 2026.
Mô hình đào tạo chính khóa tại một trường đại học công nghệ
Tại FPTU, sinh viên thuộc mọi chuyên ngành từ công nghệ thông tin đến truyền thông đều phải hoàn thành học phần tự chọn một trong bảy nhạc cụ dân tộc, bao gồm: đàn tranh, đàn bầu, sáo trúc, đàn tỳ bà, trống, đàn nguyệt và đàn nhị. Mỗi lớp học giới hạn từ 15 đến 20 sinh viên để đảm bảo việc hướng dẫn thực hành.
ThS Vũ Thị Kim Yến, Chủ nhiệm Bộ môn Âm nhạc truyền thống, cho biết mục tiêu của môn học không nhằm đào tạo nghệ sĩ biểu diễn chuyên nghiệp, mà nhằm trang bị cho sinh viên ý thức về văn hóa dân tộc và kỹ năng biểu diễn cơ bản khi hội nhập quốc tế. Theo bà Yến, nền tảng văn hóa là yếu tố quan trọng giúp người trẻ tự tin giới thiệu hình ảnh đất nước với bạn bè quốc tế khi bước vào thị trường lao động toàn cầu.
Từ các lớp học chính khóa, sinh viên đã thành lập nhiều câu lạc bộ chuyên môn và tổ chức các sân chơi định kỳ. Năm 2025, trường tổ chức cuộc thi "Hò Xự Xang", nơi thí sinh biểu diễn bài bản dân ca kết hợp nhạc beat hoặc phối cùng nhạc cụ phương Tây, thể hiện xu hướng kết hợp giữa âm nhạc truyền thống và thị hiếu đương đại.
Học sinh THPT ở Đà Nẵng làm quen với nhạc cụ dân tộc
Mở rộng dự án tới hơn 200 trường phổ thông
Bên cạnh đào tạo nội bộ, từ tháng 3/2022, FPTU triển khai dự án cộng đồng “Đưa nhạc cụ dân tộc đến các trường THPT”. Hoạt động này ban đầu nhằm hưởng ứng đề án “Giáo dục âm nhạc dân tộc trong trường học” của UBND TP.HCM, sau đó nhân rộng ra các tỉnh, thành phố khác.
Theo thống kê từ đơn vị tổ chức, chương trình đã tiếp cận hơn 200 trường học từ cấp tiểu học, THCS đến THPT tại TP.HCM, Hà Nội, Cần Thơ, Đà Nẵng, Quảng Nam…, thu hút gần 200.000 lượt học sinh tham gia. Tại các buổi giao lưu, học sinh được nghe biểu diễn các tác phẩm truyền thống lẫn các ca khúc nhạc trẻ thịnh hành được chuyển soạn cho nhạc cụ dân tộc, đồng thời được trực tiếp trải nghiệm cách chơi dưới sự hướng dẫn của giảng viên.
Mô hình đưa nghệ thuật truyền thống tiếp cận giới trẻ học đường này cũng phản ánh một phần định hướng trong Nghị quyết 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về bảo tồn, phục hồi di sản văn hóa phi vật thể và xây dựng môi trường văn hóa học đường.
Hàng nghìn sinh viên và giảng viên tham gia trình diễn nhạc cụ truyền thống trong MV Thiên Âm
Song song với hoạt động cộng đồng, đội ngũ giảng viên và sinh viên nhà trường cũng tham gia một số sự kiện văn hóa và đối ngoại:
Tháng 10/2023: Thực hiện MV “Thiên Âm” với sự tham gia của 1.350 giảng viên, sinh viên tại 5 thành phố, được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam ghi nhận về quy mô người tham gia hòa tấu nhạc cụ truyền thống.
Năm 2024: Tham gia biểu diễn tại Triển lãm Thương mại Quốc tế UPITS (Ấn Độ) vào tháng 9 và biểu diễn phục vụ đoàn đại biểu cấp cao nhân chuyến công du của Thủ tướng tại UAE vào tháng 10.
Tháng 8/2025: Trình diễn liên khúc “Việt Nam trong tôi là” và “Giai điệu Việt Nam mình” bằng 6 nhạc cụ dân tộc tại Triển lãm 80 năm Thành tựu đất nước (A80).
Tháng 8/2026: Phối hợp biểu diễn nhạc cụ dân tộc cùng võ thuật Vovinam trong chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” tại Dinh Độc Lập nhân dịp kỷ niệm Quốc khánh 2/9.
Sân khấu hoành tráng trong đêm công diễn FPT Tích Tịch Tình Tang 2024
Cuộc thi FPT Tích Tịch Tình Tang 2026 mở rộng toàn quốc
Cuộc thi FPT Tích Tịch Tình Tang là bước nối tiếp của các hoạt động âm nhạc học đường nói trên. Sau hai mùa tổ chức nội bộ vào năm 2022 và 2024 trong phạm vi Tổ chức Giáo dục FPT, mùa thi thứ 3 năm 2026 lần đầu tiên mở rộng phạm vi đăng ký cho học sinh, sinh viên trên toàn quốc không thuộc khối đào tạo nghệ thuật chuyên nghiệp.
Thông tin về cơ cấu và thể lệ cuộc thi năm 2026 gồm:
Quy mô giải thưởng: Tổng giá trị giải thưởng là 376 triệu đồng.
Bảng thi đấu: Cuộc thi bổ sung nhạc cụ trống để hoàn thiện 7 bảng thi độc tấu (đàn bầu, đàn tranh, đàn nguyệt, đàn nhị, đàn tỳ bà, sáo trúc, trống), đồng thời chia thành bảng Độc tấu dành cho học sinh phổ thông và bảng Hòa tấu dành cho sinh viên (cho phép kết hợp nhạc cụ dân tộc với nhạc cụ hiện đại).
Công tác chuyên môn: Hai Chủ nhiệm Bộ môn Âm nhạc truyền thống là cô Nguyễn Thu Thủy (cơ sở Hà Nội) và cô Vũ Thị Kim Yến (cơ sở TP.HCM) đảm nhận vai trò cố vấn chuyên môn, trực tiếp hướng dẫn thí sinh hoàn thiện tiết mục tại vòng bán kết.
Hành trình FPT Tích Tịch Tình Tang 2026
Thời gian và địa điểm: Vòng Bán kết dự kiến tổ chức đồng loạt vào ngày 29/11/2026 tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM. Đêm Chung kết và công diễn sẽ diễn ra tại Nhà đa năng Omega Hub thuộc khuôn viên trường tại Hà Nội, có áp dụng hình thức tương tác bình chọn trực tuyến qua hệ thống vé khán giả.
Sau 12 năm áp dụng việc giảng dạy nhạc cụ dân tộc như một môn học chính khóa, việc mở rộng sân chơi FPT Tích Tịch Tình Tang 2026 ra quy mô toàn quốc đánh dấu bước chuyển từ mô hình đào tạo nội bộ sang hoạt động kết nối cộng đồng, tạo thêm diễn đàn giao lưu âm nhạc truyền thống cho thế hệ trẻ.