Xem phim nước ngoài toàn thấy đựng thuốc trong lọ, còn Việt Nam lại đóng trong vỉ? Sự thật khiến bạn sẽ rất bất ngờ

Bước vào bất kỳ nhà thuốc nào tại Việt Nam, người mua cũng dễ dàng bắt gặp hình ảnh quen thuộc: dược sĩ cắt từng vỉ thuốc, thậm chí cắt từng ô thuốc để bán theo đúng số lượng bác sĩ kê đơn. Trong khi đó, nếu để ý khi xem phim nước ngoài, có cảnh uống thuốc thì thế nào họ cũng lấy thuốc từ trong lọ lớn hoặc nhỏ. Tại sao có sự khác biệt này?

Sự khác biệt này không đơn thuần là câu chuyện về bao bì. Đằng sau mỗi viên thuốc được đóng trong vỉ hay trong lọ là sự khác biệt về hệ thống phân phối, điều kiện khí hậu, thói quen sử dụng thuốc và cả những yêu cầu quản lý chất lượng.

Khí hậu nóng ẩm khiến thuốc cần được bảo vệ tốt hơn

Việt Nam nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa với nhiệt độ và độ ẩm cao quanh năm. Đây là một trong những "kẻ thù" lớn nhất của nhiều loại thuốc.

Nhiều hoạt chất rất nhạy cảm với hơi ẩm hoặc oxy trong không khí. Khi tiếp xúc lâu, thuốc có thể bị giảm hàm lượng hoạt chất, đổi màu, mềm, vỡ hoặc giảm hiệu quả điều trị.

Đóng thuốc theo vỉ giúp mỗi viên được "niêm phong" riêng biệt bằng lớp nhôm và nhựa, hạn chế tối đa việc tiếp xúc với môi trường bên ngoài. Mỗi lần sử dụng, người bệnh chỉ bóc một viên, những viên còn lại vẫn được bảo vệ gần như nguyên vẹn.

Ngược lại, với thuốc đóng lọ, mỗi lần mở nắp là toàn bộ số viên bên trong đều tiếp xúc với không khí và hơi ẩm. Sau hàng chục lần mở - đóng, nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng thuốc sẽ tăng lên nếu người dùng bảo quản không đúng cách.

Chính vì vậy, tại những quốc gia có khí hậu nóng ẩm như Việt Nam, Thái Lan hay nhiều nước Đông Nam Á, bao bì dạng vỉ được sử dụng phổ biến hơn rất nhiều.

Thuận tiện cho việc bán lẻ theo đơn

Một đặc điểm rất phổ biến tại Việt Nam là người bệnh thường mua đúng số viên được bác sĩ kê thay vì phải mua nguyên hộp.

Ví dụ, đơn thuốc yêu cầu uống kháng sinh trong 5 ngày, mỗi ngày 2 viên, người bệnh chỉ cần mua 10 viên. Dược sĩ có thể cắt đúng số lượng từ các vỉ thuốc mà vẫn giữ nguyên tên thuốc, số lô, hạn sử dụng trên bao bì.

Nếu thuốc được đóng trong lọ 100 hoặc 500 viên, việc chia nhỏ sẽ mất nhiều công đoạn hơn. Nhà thuốc phải đếm từng viên, đóng sang bao bì khác và dán nhãn mới. Điều này vừa tốn thời gian, vừa làm giảm khả năng truy xuất thông tin gốc của sản phẩm nếu không được thực hiện đúng quy trình.

Bao bì dạng vỉ vì thế đặc biệt phù hợp với mô hình bán lẻ thuốc phổ biến tại Việt Nam.

Giảm nguy cơ nhầm lẫn

Khi được đóng trong vỉ, trên mỗi dải thuốc thường đều in tên thuốc, hàm lượng, số lô và hạn sử dụng.

Điều này giúp người bệnh dễ dàng nhận biết loại thuốc mình đang sử dụng, đặc biệt khi phải dùng nhiều thuốc cùng lúc.

Nếu viên thuốc được lấy ra khỏi lọ và chuyển sang túi hoặc hộp khác, người dùng rất dễ quên tên thuốc hoặc nhầm lẫn giữa các loại viên có hình dạng tương tự.

Đây là một lợi thế quan trọng đối với người cao tuổi - nhóm đối tượng thường phải dùng nhiều loại thuốc mỗi ngày.

Hạn chế nguy cơ nhiễm bẩn

Trong quá trình sử dụng thuốc đóng lọ, người dùng thường đổ thuốc ra tay hoặc dùng tay lấy trực tiếp từ trong lọ.

Nếu tay không sạch hoặc lọ bảo quản trong môi trường ẩm, nguy cơ đưa vi khuẩn và hơi ẩm vào bên trong sẽ tăng lên.

Với thuốc đóng vỉ, mỗi viên hoàn toàn tách biệt cho đến thời điểm sử dụng. Điều này giúp hạn chế nguy cơ nhiễm bẩn chéo giữa các viên thuốc.

Bao bì vỉ cũng có những hạn chế

Dù có nhiều ưu điểm, đóng thuốc theo vỉ không phải lúc nào cũng là lựa chọn tối ưu.

Bao bì dạng vỉ thường sử dụng đồng thời nhựa và nhôm, khiến chi phí sản xuất cao hơn. Đồng thời, lượng rác thải phát sinh sau khi sử dụng cũng lớn hơn so với một lọ nhựa duy nhất.

Đối với những bệnh mạn tính phải uống thuốc hằng ngày trong nhiều tháng, việc bóc từng viên cũng mất thời gian hơn so với mở nắp lọ.

Đó là lý do ở nhiều quốc gia, đặc biệt tại Mỹ, các loại thuốc điều trị tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu thường được cấp phát trong lọ lớn để giảm chi phí và thuận tiện cho người bệnh.

Không có kiểu đóng gói nào tốt tuyệt đối

Theo các chuyên gia dược, việc lựa chọn đóng thuốc theo vỉ hay theo lọ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như đặc tính của hoạt chất, điều kiện khí hậu, hệ thống phân phối, thói quen sử dụng thuốc và quy định của từng quốc gia.

Đối với Việt Nam, nơi khí hậu nóng ẩm, mô hình bán lẻ theo từng đơn thuốc vẫn chiếm ưu thế, bao bì dạng vỉ mang lại nhiều lợi ích về bảo quản, cấp phát và giảm nguy cơ nhầm lẫn.

Trong khi đó, tại những quốc gia có hệ thống cấp phát thuốc tập trung, điều kiện bảo quản tốt và người bệnh thường nhận thuốc theo liệu trình dài ngày, bao bì dạng lọ lại phát huy ưu điểm về chi phí và sự tiện lợi.

Nói cách khác, việc thuốc ở Việt Nam thường được đóng theo vỉ không phải là dấu hiệu cho thấy chất lượng cao hơn hay thấp hơn so với thuốc đóng lọ. Đây đơn giản là giải pháp phù hợp nhất với điều kiện khí hậu, mô hình phân phối và thói quen sử dụng thuốc của người dân.