Tưởng chỉ là cơn đau đầu, cô gái 35 tuổi ngã quỵ ngay khi xem con thi đấu: Bác sĩ cảnh báo dấu hiệu đột quỵ nhiều người bỏ qua

Dominica Padilla nhận ra có điều gì đó không ổn khi cô cảm thấy mệt đến mức không thể đến xem trận bóng đá của con trai học cấp hai vào tháng 9 năm 2023. "Tôi bị đau đầu. Nhưng đó là kiểu đau đầu rất khác so với trước đây," cô kể. Trước đó, cô từng bị đau nửa đầu, nhưng lần này cảm giác "không ổn" rất khó diễn tả.

Cơn đau đầu còn đi kèm với buồn nôn và các triệu chứng tiêu hóa khó chịu, khiến cô tự hỏi liệu mình có bị ngộ độc thực phẩm hay cúm không. Vì vậy, Padilla - khi đó mới 35 tuổi - đã nghỉ ngơi, uống nhiều nước, dùng ibuprofen và thuốc dạ dày. "Thực ra lúc đó tôi chỉ muốn đi ngủ và trùm kín đầu lại, nhưng may là tôi đã không làm vậy".

Cô đành xem trận đấu bóng của con trai qua livestream trên YouTube. Khi cô đứng dậy để ăn mừng một pha bóng lớn của con, cô bất ngờ gục xuống. Khi mở mắt ra, "mọi thứ như thể ai đó đang vặn nhỏ ánh đèn". Tầm nhìn của cô dần thu hẹp lại, giống như "nhìn qua một chiếc ống hút". Cơ thể cô tê dại. Nửa bên trái đau và yếu đi rõ rệt. Cậu con trai 9 tuổi của cô đã kịp gọi 911.

Là quản lý vận hành của khoa y tại Trung tâm Y tế Banner - Đại học Arizona ở Tucson, Padilla biết cách nhận diện đột quỵ. Công việc của cô liên quan đến khoa tim mạch, nơi cô đã được học về các dấu hiệu và triệu chứng đột quỵ qua nhiều buổi họp và bài giảng.

Vì vậy, khi đội cấp cứu đến nhà, họ không nhận ra mức độ nghiêm trọng như chính cô cảm nhận. "Tôi đã hét lên rằng có điều gì đó không ổn với mình, xin hãy giúp tôi. Nhưng họ nói đó chỉ là một cơn hoảng loạn và bảo tôi bình tĩnh lại", cô nhớ lại.

May mắn là cô đã kiên quyết yêu cầu được đưa đến một trung tâm đột quỵ đạt chuẩn, nơi cô biết mình có thể nhận được điều trị hiệu quả nhất. Tại bệnh viện, các bác sĩ xác nhận cô bị đột quỵ và truyền cho cô thuốc tiêm tĩnh mạch giúp làm tan cục máu đông gây tắc nghẽn dòng máu lên não. Dù điều này đã cứu sống cô, nhưng chẩn đoán nguyên nhân lại không rõ ràng, các bác sĩ xếp trường hợp của cô vào nhóm đột quỵ "cryptogenic" (không xác định được nguyên nhân). Padilla cần thời gian để hồi phục. "Tôi bị liệt khoảng một tháng. Nhờ phục hồi chức năng sau đột quỵ, tôi đã lấy lại được khả năng vận động", cô cho biết.

Hiện nay, cô là tình nguyện viên của Hiệp hội Đột quỵ Hoa Kỳ. "Mọi người thường nhìn tôi đầy ngạc nhiên và nói: 'Bạn từng bị đột quỵ sao? Trông bạn đâu giống người có thể bị như vậy'". Padilla chia sẻ. "Điều đó khiến tôi khó chịu, vì tôi vẫn đang chịu ảnh hưởng từ cơn đột quỵ". Dù đã hơn hai năm trôi qua, cô vẫn gặp vấn đề về thị lực, bị mất thị lực ở bên trái của cả hai mắt.

Câu chuyện của Padilla phản ánh một xu hướng đáng lo ngại: Đột quỵ đang gia tăng ở người trẻ, điều khiến các chuyên gia bối rối. Những con số đã nói lên tất cả: Theo báo cáo từ CDC Hoa Kỳ, khoảng 10-15% các ca đột quỵ xảy ra ở người từ 18-49 tuổi và tỷ lệ này đang tăng theo thời gian. Thậm chí, một báo cáo gần đây đăng trên tạp chí Circulation cho thấy tỷ lệ tử vong do đột quỵ ở nhóm 25–34 tuổi đã tăng 8% trong thập kỷ qua.

"Ngày càng có nhiều người trẻ bị đột quỵ", bác sĩ Michelle Hu Leppert, trợ lý giáo sư thần kinh học tại Trung tâm Y tế Tufts, cho biết. Và khi bắt đầu nghiên cứu sâu hơn, một điều gây sốc và đáng lo ngại là phụ nữ đang bị đột quỵ nhiều hơn nam giới. Phát hiện này làm dấy lên mối quan tâm lớn về việc bảo vệ sức khỏe phụ nữ.

Thực tế là trong một thời gian dài, chúng ta chỉ tập trung vào các yếu tố nguy cơ "truyền thống" của đột quỵ như tăng huyết áp, tiểu đường, cholesterol cao. Nhưng hiện nay, các chuyên gia đang tìm hiểu sâu hơn về lý do vì sao đột quỵ lại xảy ra ở phụ nữ nói riêng. 

Những yếu tố tăng nguy cơ đột quỵ ở phụ nữ

Phụ nữ mang theo nhiều yếu tố nguy cơ đột quỵ mà nam giới ít gặp hoặc không có. 

Đầu tiên là đau nửa đầu

Trước đây, đau nửa đầu thường bị xem là "đau đầu nặng", nhưng hiện nay đã được công nhận là một bệnh lý thần kinh gây suy giảm chức năng.

Migraine phổ biến nhất ở độ tuổi 20-50 và xuất hiện ở phụ nữ nhiều gấp 4 lần (có thể do dao động nội tiết). "Chúng tôi nhận thấy rất nhiều ca đột quỵ có liên quan đến migraine," bác sĩ Leppert cho biết. Một nghiên cứu năm 2025 cho thấy, trong nhóm người 18-55 tuổi từng bị đột quỵ, migraine liên quan đến 35% trường hợp ở phụ nữ.

Thách thức là dù mối liên hệ ngày càng rõ ràng, nhưng hiện chưa có cách cụ thể để ngăn ngừa đột quỵ ở người bị migraine. Tuy nhiên, bạn có thể hiểu rõ triệu chứng migraine của bản thân. Vì triệu chứng migraine và đột quỵ có thể chồng lấp, nên việc biết "bình thường của mình là gì" sẽ giúp bạn nhận ra dấu hiệu bất thường nghiêm trọng hơn.

Mang thai và nội tiết cũng là "cửa sổ" của nguy cơ

Mang thai cũng là một yếu tố quan trọng. Bác sĩ sản phụ khoa theo dõi huyết áp của bạn sát sao là có lý do. "Mang thai là một yếu tố nguy cơ đột quỵ rất cao," bác sĩ Louise McCullough nói. Phụ nữ bị rối loạn tăng huyết áp trong thai kỳ (như tiền sản giật, sản giật) có nguy cơ chảy máu não cao hơn.

Một số nghiên cứu cho thấy, nếu bị tiền sản giật, nguy cơ đột quỵ có thể cao hơn tới 80%. Đáng chú ý, nguy cơ này không biến mất sau sinh mà còn kéo dài trong giai đoạn hậu sản và thậm chí ảnh hưởng đến sức khỏe sau này, khi về già. "Mang thai giống như một bài kiểm tra sức khỏe trong tương lai", bà nói.

Bên cạnh đó, sự thay đổi nội tiết suốt cuộc đời, đặc biệt là thời kỳ mãn kinh—cũng làm tăng nguy cơ. Các nghiên cứu cho thấy nguy cơ đột quỵ thiếu máu não có thể tăng vào giai đoạn này. Liệu pháp hormone mãn kinh (MHT) có thể giúp giảm triệu chứng, nhưng cần trao đổi kỹ với bác sĩ để lựa chọn phù hợp. Thông thường, bắt đầu điều trị gần thời điểm mãn kinh và dùng dạng miếng dán thay vì thuốc uống có thể giảm rủi ro.

Ngoài ra, các tình trạng như suy buồng trứng sớm, mãn kinh sớm (trước 45 tuổi), sử dụng estrogen trong điều trị chuyển giới… cũng liên quan đến nguy cơ đột quỵ cao hơn.

Lạc nội mạc tử cung cũng không "vô can"

Người bị lạc nội mạc tử cung cũng cần đặc biệt lưu ý. Đây là tình trạng mô nội mạc phát triển ngoài tử cung, gây viêm, rối loạn hormone, ảnh hưởng tiêu hóa và khả năng sinh sản.

Nghiên cứu cho thấy phụ nữ mắc bệnh này có nguy cơ đột quỵ tăng 16–34%. Họ cũng dễ bị tăng huyết áp, cholesterol cao và viêm. Tất cả đều góp phần gây đột quỵ. "Viêm làm tiểu cầu 'dính' hơn, dễ bám vào thành mạch và hình thành cục máu đông," bác sĩ McCullough giải thích.

Có thể phòng ngừa đột quỵ không?

Dù có nhiều yếu tố đặc thù ở phụ nữ, lối sống vẫn đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc giải thích vì sao đột quỵ đang gia tăng ở người trẻ.

Các yếu tố nguy cơ bao gồm: Tăng huyết áp; Tiểu đường; Béo phì; Cholesterol cao; Ít vận động; Ăn uống kém lành mạnh; Hút thuốc...

Phòng ngừa đột quỵ thực sự bắt đầu từ những điều rất cơ bản. "Nhiều yếu tố nguy cơ, đặc biệt là tăng huyết áp, xuất hiện từ rất sớm," bác sĩ Lauren Patrick nói.

Đáng lo ngại, hơn 90% phụ nữ 18–44 tuổi có huyết áp cao chưa được kiểm soát, và gần 70% thậm chí không biết mình mắc bệnh. Vì vậy, tăng huyết áp được gọi là "kẻ giết người thầm lặng".

Theo dõi huyết áp thường xuyên là một trong những cách hiệu quả nhất để giảm nguy cơ đột quỵ.