Từ chỗ sống chật vật từng tháng đến khi có tiền tiết kiệm, mẹ Hà Nội chia sẻ: Tôi dựa vào "lối sống tiết kiệm", thay vì "giấc mơ làm giàu nhanh chóng"

Có một giai đoạn, chị Hương gần như sống theo vòng lặp quen thuộc: lương về, trả các khoản cố định, chi tiêu sinh hoạt, mua sắm một vài thứ rồi chờ kỳ lương tiếp theo. Thu nhập không hẳn quá thấp, nhưng tiền gần như không bao giờ ở lại tài khoản đủ lâu.

“Ngày trước tôi luôn nghĩ mình không tiết kiệm được vì kiếm ít. Tôi cứ cho rằng nếu lương tăng thêm vài triệu đồng thì mọi chuyện sẽ khác”, chị kể.

Thế nhưng thực tế lại không như chị kỳ vọng. Mỗi khi thu nhập tăng một chút, mức chi tiêu cũng nhích lên theo. Có thêm tiền, gia đình ăn ngoài nhiều hơn; được thưởng, chị dễ mua thêm quần áo, mỹ phẩm hoặc các món đồ gia dụng đang giảm giá. Cuối cùng, số tiền để dành vẫn gần như bằng 0.

Từng mơ kiếm thật nhiều tiền để giải quyết mọi vấn đề

Cũng như nhiều người, chị Hương từng kỳ vọng vào việc tăng thu nhập nhanh. Chị tìm hiểu các công việc làm thêm, quan tâm đến đầu tư và thường xuyên đọc những câu chuyện về người khác kiếm được nhiều tiền trong thời gian ngắn.

“Lúc ấy tôi nghĩ vấn đề của mình chỉ có một lời giải: phải kiếm được nhiều hơn. Nhưng càng về sau tôi càng nhận ra kiếm thêm không phải chuyện dễ, còn nếu không kiểm soát được chi tiêu thì thu nhập tăng bao nhiêu cũng có thể tiêu hết bấy nhiêu”.

Sau một thời gian, chị bắt đầu thay đổi cách nhìn. Thay vì chỉ tập trung vào câu hỏi “làm sao kiếm thêm tiền?”, chị chuyển sang một câu hỏi khác: “Với số tiền đang có, mình giữ lại được bao nhiêu?”.

Đó cũng là lúc chị bắt đầu xây dựng một “lối sống tiết kiệm”.

Không phải sống kham khổ, mà là ngừng tiêu tiền cho những thứ không cần thiết

Theo chị Hương, sai lầm đầu tiên của nhiều người khi nghe đến tiết kiệm là nghĩ ngay đến việc phải cắt giảm mọi niềm vui.

Chị từng thử cách đó và nhanh chóng bỏ cuộc. Sau này, chị chuyển sang nguyên tắc đơn giản hơn: vẫn chi cho những thứ thực sự cần và thực sự thích, nhưng hạn chế những khoản mua theo cảm xúc.

Khi nhìn thấy một món đồ mới, chị thường tự hỏi: “Mình có thật sự cần món này hay chỉ đang muốn có nó?”. Với các chương trình “mua hai tặng một”, câu hỏi lại là: “Nếu không giảm giá, mình có mua không?”.

Những thay đổi tưởng nhỏ này giúp chị nhận ra khá nhiều khoản chi trước đây hoàn toàn có thể tránh được.

Có những bộ quần áo mua về chỉ mặc vài lần. Có những món đồ gia dụng thấy người khác dùng nên chị cũng mua theo. Có tháng, riêng tiền ăn ngoài, cà phê và đặt đồ ăn đã chiếm một phần đáng kể trong ngân sách nhưng trước đó chị không hề để ý.

“Không phải tôi cắt hết những khoản này. Tôi chỉ giảm tần suất và cố gắng để mỗi khoản chi đều có lý do”.

Điều thay đổi mạnh nhất là “tiết kiệm trước, chi tiêu sau”

Trước đây, chị Hương thường áp dụng cách rất quen thuộc: chi tiêu cả tháng, cuối tháng còn bao nhiêu thì tiết kiệm.

Kết quả là gần như chẳng bao giờ còn tiền.

Sau đó, chị đổi cách làm. Ngay khi nhận lương, hai vợ chồng chuyển trước một khoản cố định sang tài khoản tiết kiệm, coi đây như một khoản “bắt buộc phải trả”.

Ví dụ, nếu tổng thu nhập của gia đình là 30 triệu đồng/tháng, chị ưu tiên dành trước khoảng 5 triệu đồng. Phần còn lại mới được phân bổ cho tiền nhà ở, học phí, ăn uống, đi lại và các khoản sinh hoạt.

Con số 5 triệu đồng không phải tháng nào cũng giữ được tuyệt đối. Có tháng phát sinh nhiều chi phí, gia đình chỉ để dành 3–4 triệu đồng. Nhưng điều quan trọng là tháng nào cũng có một khoản được giữ lại.

Nếu tiết kiệm 4 triệu đồng/tháng, sau một năm số tiền gốc đã là 48 triệu đồng. Nếu duy trì được 5 triệu đồng/tháng, con số là 60 triệu đồng.

“Ngày trước tôi cứ chờ khi nào dư dả rồi mới tiết kiệm. Sau này mới hiểu rằng nếu không chủ động để dành trước thì rất khó có tháng nào tự nhiên dư tiền”.

Thu nhập không tăng đột biến nhưng cảm giác an toàn lại tăng rõ rệt

Sau một thời gian duy trì cách chi tiêu mới, điều khiến chị Hương bất ngờ là thu nhập gia đình không thay đổi quá nhiều nhưng áp lực tài chính giảm rõ rệt.

Trước đây, chỉ cần xe hỏng, con ốm hay phát sinh một khoản vài triệu đồng là ngân sách cả tháng dễ đảo lộn. Khi đã có một khoản dự phòng, những tình huống này không còn khiến chị quá hoang mang.

Chị cũng không còn quá ám ảnh với việc phải kiếm thêm tiền bằng mọi giá.

“Bây giờ tôi vẫn muốn tăng thu nhập, nhưng không còn nghĩ rằng phải kiếm thật nhiều thật nhanh mới có thể sống tốt. Tôi thấy việc giữ được tiền mình đã kiếm ra cũng quan trọng không kém”.

Theo chị, tiết kiệm thực chất không phải là làm cho cuộc sống trở nên thiếu thốn hơn. Ngược lại, nó giúp gia đình có khả năng chi trả tốt hơn cho những việc thực sự quan trọng.

Chị vẫn dành tiền cho các chuyến đi cùng gia đình, vẫn mua những món đồ chất lượng nếu cần và vẫn gặp gỡ bạn bè. Điểm khác biệt là những khoản này được lên kế hoạch trước thay vì chi theo hứng.

Từ sống chật vật từng tháng đến có tiền để dành

Nhìn lại vài năm trước, chị Hương cho rằng thay đổi lớn nhất của mình không nằm ở số tiền tiết kiệm được mà ở cách nhìn về tài chính.

Trước kia, chị tin rằng chỉ cần kiếm nhiều hơn là mọi vấn đề sẽ tự động được giải quyết. Sau này, chị hiểu rằng nếu thói quen chi tiêu không thay đổi, thu nhập tăng cũng rất dễ bị mức sống mới “nuốt” hết.

Ngược lại, chỉ cần đều đặn giữ lại một khoản nhỏ, hiệu quả tích lũy sau vài năm đã rất khác.

Tiết kiệm 3 triệu đồng/tháng tương đương 36 triệu đồng/năm và 180 triệu đồng sau 5 năm, chưa tính lãi. Nếu con số là 5 triệu đồng/tháng, sau 5 năm khoản tiền gốc đã đạt 300 triệu đồng.

Đó không phải con đường làm giàu nhanh. Nhưng với một gia đình từng thường xuyên rơi vào cảnh cuối tháng gần như không còn tiền, việc có vài trăm triệu đồng tích lũy là một thay đổi rất lớn.

“Tôi từng mong một ngày có thật nhiều tiền để không phải lo nữa. Bây giờ tôi nghĩ khác. Tôi không cần chờ đến ngày giàu có mới thấy an tâm. Chỉ cần mỗi tháng mình giữ lại được một phần thu nhập, cảm giác tài chính đã khác rất nhiều”.

Với chị Hương, “lối sống tiết kiệm” không có nghĩa là sống khổ hay tính toán từng đồng. Đó đơn giản là biết tiền của mình đang đi đâu, biết khoản nào đáng chi và biết giữ lại một phần cho tương lai.

“Tôi không tiết kiệm vì sợ tiêu tiền. Tôi tiết kiệm để sau này, khi có một lựa chọn quan trọng, mình không phải nói rằng: Tôi muốn, nhưng tôi không có tiền”, chi chia sẻ.