Từ bữa ăn đến miễn dịch: Góc nhìn khoa học từ các Chuyên Gia đầu ngành

Thời đại bùng nổ thông tin, ngày càng nhiều cha mẹ loay hoay giữa vô vàn lời khuyên trái chiều trên mạng xã hội, từ bổ sung dinh dưỡng "càng nhiều càng tốt" đến các xu hướng kiêng khem cực đoan. Song theo chuyên gia, để trẻ khỏe mạnh bền vững, điều quan trọng không nằm ở các giải pháp tức thời mà cần bắt đầu từ việc "xây từng viên gạch" cho nền tảng tiêu hóa và miễn dịch.

"Hiểu đúng - Khởi đầu chuẩn để thiết lập Lá chắn kép tiêu hóa và miễn dịch ở trẻ nhỏ" cũng là chủ đề được chia sẻ tại seminar đầu tiên của Hội Đồng Dinh Dưỡng Khoa Học Ứng Dụng - đơn vị độc lập do Viện Nghiên cứu Dinh dưỡng TP.HCM (NRI) phối hợp cùng mạng lưới chuyên gia hàng đầu.

Tại đây, các chuyên gia đã cùng trao đổi, kiểm chứng và chuẩn hóa những thông tin dinh dưỡng đang gây nhiều tranh luận trên mạng, từ quan niệm "ăn càng nhiều càng tốt" do áp lực tăng trưởng đến các giải pháp "tăng đề kháng cấp tốc", qua đó đưa ra các khuyến nghị dựa trên cơ sở khoa học.

Thực hư về dinh dưỡng "tăng đề kháng cấp tốc"?

Chỉ vài phút lướt mạng, cha mẹ đã bắt gặp đủ lời khuyên về việc "tăng đề kháng cấp tốc cho trẻ" thông qua bổ sung vi chất, sữa non, men vi sinh hay các sản phẩm hỗ trợ khác. Dù áp dụng, thậm chí kết hợp nhiều sản phẩm cùng lúc, không ít phụ huynh vẫn băn khoăn vì sao trẻ tiếp tục ốm vặt khi đi học hoặc dễ mắc bệnh khi giao mùa.

TTƯT. BS. Trương Hữu Khanh, nguyên Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 cho hay, không có chuyện đề kháng bật lên "thần tốc" nhờ bồi bổ vài chất. Lý do là bởi hệ miễn dịch của trẻ sẽ trưởng thành qua nhiều giai đoạn - từ việc thừa hưởng kháng thể từ sữa mẹ đến quá trình "tự học hỏi" khi tiếp xúc với môi trường, cần thời gian và nền tảng chăm sóc phù hợp để phát triển bền vững.

Giải mã hệ tiêu hóa: vì sao trẻ ăn nhiều vẫn gầy?

Quan niệm "trẻ phải háu ăn, mũm mĩm mới khỏe mạnh" từ lâu đã phổ biến, tạo ra áp lực không nhỏ lên nhiều bậc phụ huynh. Từ các hội nhóm nuôi con đến phòng khám, không khó để bắt gặp những bà mẹ phiền muộn hỏi vì sao con "ăn đủ vẫn gầy", "ăn nhiều vẫn chậm cao lớn"?

Dưới góc nhìn khoa học, ThS. BS CKII. Phạm Công Luận, Giám đốc Y khoa, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Hạnh Phúc cho rằng chính áp lực về tăng trưởng có thể dẫn đến thói quen "ép ăn, nhồi uống" ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, lượng thức ăn không phải yếu tố quyết định duy nhất. Điều quan trọng hơn là khả năng tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng thông qua hệ tiêu hóa.

Trong y học hiện đại, hệ vi sinh đường ruột - với vai trò quan trọng trong tiêu hóa và miễn dịch - thậm chí còn được ví như một "cơ quan thứ 11" của cơ thể. Tại hội thảo, các bác sĩ cũng chỉ ra để chăm sóc hệ vi sinh đường ruột không chỉ dừng ở việc bổ sung lợi khuẩn mà còn cần cung cấp nguồn dinh dưỡng để nuôi dưỡng lợi khuẩn. Trong đó, HMO và FOS là những thành phần quan trọng giúp duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh và tạo nền tảng cho hệ miễn dịch phát triển bền vững.

Theo ThS. BS CKII. Phạm Công Luận, sữa mẹ là tốt nhất với trẻ nhỏ, bởi chứa tất cả mọi thứ cần thiết từ đạm, chất béo, lợi khuẩn, vitamin, khoáng chất, kháng thể… và cả HMO - một loại oligosaccharide chiếm nhiều thứ 3 trong sữa mẹ. HMO là nguồn "thức ăn" cao cấp và quan trọng, bởi nó nuôi dưỡng lợi khuẩn, ức chế hại khuẩn. Ngoài ra, HMO còn "bắt chước" tế bào niêm mạc ruột, "bắt lấy" các vi khuẩn và tác nhân xấu từ bên ngoài đi vào ruột để thải ra ngoài, đồng thời điều hòa và huấn luyện các tế bào miễn dịch.

Trong khi đó, FOS và Inulin đều là những chất xơ hòa tan có nguồn gốc thực vật, giúp cân bằng lợi khuẩn đường ruột, hỗ trợ quá trình trưởng thành của hệ miễn dịch. PGS. TS. BS. Lê Thị Minh Hương còn cho hay, so với các chất xơ khác thô hơn, FOS và Inulin mềm mại và sinh lý hơn, còn giúp làm mềm phân và giảm táo bón.

Nền tảng "đề kháng khỏe, tiêu hóa tốt" từ công thức FDI

Bổ sung bằng chứng khoa học vào kho nghiên cứu của ngành dinh dưỡng, từ năm 2020, Viện Nghiên cứu Dinh dưỡng Nutifood Thụy Điển (NNRIS) cũng đã bắt đầu nghiên cứu các dữ liệu liên quan đến 2’FL HMO và FOS, Inulin.

Trên cơ sở đó, Công thức FDI (Foundation for Digestion & Immunity) đã được phát triển, kết hợp 2’FL HMO và FOS, nhằm mục tiêu hỗ trợ xây dựng nền tảng "đề kháng khỏe - tiêu hóa tốt" ở trẻ. Công thức này mới đây đã được Văn phòng Sáng chế và Thương hiệu Hoa Kỳ (USPTO) cấp bằng sáng chế độc quyền và bảo hộ toàn cầu.

Công thức FDI của Nutifood vừa được USPTO cấp bằng sáng chế độc quyền và bảo hộ toàn cầu.

Theo các chuyên gia, cách tiếp cận kết hợp nhiều nhóm dưỡng chất có cơ chế tác động khác nhau với tỉ lệ cân đối dựa trên các cơ sở khoa học chứng cứ, đang ngày càng được chú trọng trong dinh dưỡng hiện đại, thay vì bổ sung đơn lẻ từng thành phần. Sự phối hợp này có thể giúp tối ưu hiệu quả sử dụng dưỡng chất và hỗ trợ cơ thể phát triển một cách cân bằng hơn.