Trẻ nhỏ ăn Tết theo người lớn: Hệ tiêu hóa "lãnh đủ" sau những bữa vui quá đà

"Mới mùng 2 Tết mà con tôi đã đau bụng, đầy hơi, đi ngoài thất thường. Trước đó bé ăn uống rất ổn", chị N. (34 tuổi, Hà Nội) kể lại. "Nhìn lại mới thấy mấy ngày Tết, người lớn ăn gì cho con ăn nấy, từ bánh chưng, giò chả đến nước ngọt".

Câu chuyện của chị N. không hiếm trong mỗi dịp Tết. Sau kỳ nghỉ lễ, nhiều phòng khám nhi thường ghi nhận số trẻ rối loạn tiêu hóa tăng rõ rệt, với các biểu hiện phổ biến như đầy hơi, táo bón, tiêu chảy nhẹ, biếng ăn. Điểm chung là: trẻ ăn Tết theo nhịp sinh hoạt và khẩu phần của người lớn.

Khi mâm cỗ người lớn trở thành "thử thách" với bụng non của trẻ

Theo các bác sĩ nhi khoa, hệ tiêu hóa của trẻ nhỏ - đặc biệt là trẻ dưới 6 tuổi - chưa hoàn thiện về men tiêu hóa và hệ vi sinh đường ruột. Trong khi đó, thực đơn ngày Tết lại giàu đạm, nhiều chất béo, đồ nếp, đồ ngọt và ít chất xơ.

Một nghiên cứu đăng trên Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition chỉ ra rằng, chế độ ăn nhiều chất béo và đường tinh luyện có thể làm chậm nhu động ruột ở trẻ, gây đầy hơi, táo bón hoặc tiêu chảy chức năng. Đáng chú ý, việc tiêu thụ nước ngọt có gas và bánh kẹo trong thời gian ngắn được xem là yếu tố làm rối loạn cân bằng hệ vi sinh đường ruột ở trẻ em.

"Chỉ cần vài ngày ăn uống lệch nhịp, hệ tiêu hóa của trẻ đã phản ứng rất nhanh", một bác sĩ nhi tại TP.HCM chia sẻ. "Trẻ không biết than mệt, nhưng sẽ biểu hiện bằng đau bụng, quấy khóc hoặc chán ăn".

Không chỉ đau bụng: Rối loạn tiêu hóa ảnh hưởng cả ăn uống và miễn dịch

Theo các chuyên gia, đường ruột được xem là 'trung tâm miễn dịch' của cơ thể, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Nghiên cứu trên Frontiers in Pediatrics cho thấy, khoảng 70% tế bào miễn dịch nằm ở đường ruột, và sự mất cân bằng hệ vi sinh có thể làm trẻ dễ ốm vặt hơn sau kỳ nghỉ.

Nhiều phụ huynh nhận ra việc này khá muộn. "Sau Tết, con tôi ăn ít hẳn, người mệt, da tái. Phải mất gần hai tuần điều chỉnh lại ăn uống mới ổn", anh P. (37 tuổi, Bình Dương) cho biết.

Những sai lầm quen thuộc khi cho trẻ ăn Tết

Theo ghi nhận từ các bác sĩ nhi, một số thói quen phổ biến khiến hệ tiêu hóa trẻ "lãnh đủ" trong dịp Tết gồm:

Cho trẻ ăn chung mâm người lớn, không điều chỉnh khẩu phần

Cho trẻ dùng nhiều bánh kẹo, nước ngọt, nước trái cây đóng chai

Thay đổi giờ ăn - giờ ngủ liên tục

Ít rau xanh, trái cây tươi, uống không đủ nước

Những thay đổi này tưởng nhỏ nhưng cộng dồn trong vài ngày có thể khiến đường ruột trẻ quá tải.

Giải pháp giúp hệ tiêu hóa trẻ "dễ thở" hơn trong những ngày Tết

Các chuyên gia cho rằng, không cần cấm đoán tuyệt đối, quan trọng là điều chỉnh hợp lý và chủ động hỗ trợ tiêu hóa cho trẻ.

Giữ nguyên bữa chính của trẻ

Dù Tết bận rộn, phụ huynh vẫn nên duy trì ít nhất 2 bữa ăn quen thuộc trong ngày, ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu. Các món ngày Tết chỉ nên cho trẻ nếm với lượng nhỏ.

Bổ sung chất xơ theo cách trẻ dễ tiếp nhận

Ngoài rau xanh, trái cây tươi, nhiều gia đình lựa chọn sữa, đồ uống hoặc thực phẩm bổ sung chất xơ hòa tan dành cho trẻ em – dạng tiện lợi, dễ dùng trong những ngày di chuyển nhiều. Theo khuyến nghị của các tổ chức dinh dưỡng, chất xơ giúp cải thiện nhu động ruột và giảm táo bón ở trẻ nhỏ.

Hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột

Một tổng quan trên Nutrients cho thấy, probiotics có thể giúp giảm tiêu chảy chức năng và cải thiện tình trạng đầy hơi ở trẻ, đặc biệt trong giai đoạn ăn uống thay đổi. Đây là lý do các sản phẩm chứa lợi khuẩn dành riêng cho trẻ được nhiều phụ huynh cân nhắc trong dịp lễ.

Chọn đồ uống phù hợp với trẻ

Thay vì nước ngọt, phụ huynh nên ưu tiên nước lọc, sữa ít đường hoặc các đồ uống dành riêng cho trẻ nhỏ, giúp hạn chế tình trạng đầy hơi và nóng trong.

Ăn Tết vui - nhưng đừng để bụng trẻ "chịu trận"

"Tết năm nay tôi rút kinh nghiệm, cho con ăn riêng bữa chính, chỉ cho nếm món Tết một chút", chị N. chia sẻ. "Không cần kiêng quá, nhưng thấy con dễ chịu hơn hẳn".

Các bác sĩ cũng nhấn mạnh, chăm sóc hệ tiêu hóa cho trẻ trong dịp Tết chính là cách bảo vệ sức khỏe lâu dài. Khi đường ruột khỏe, trẻ ăn ngon hơn, ngủ tốt hơn và ít ốm vặt hơn sau kỳ nghỉ – để Tết thực sự là khoảng thời gian vui vẻ cho cả gia đình, không phải nỗi lo sau đó.