Tranh cãi sau hai đêm diễn BIGBANG: Có gì mà hội phụ huynh cũng vào cuộc, bênh vực Gen Z thế này?

Sau hai đêm diễn của BIGBANG tại Hà Nội, câu chuyện chi tiêu của người trẻ bất ngờ trở thành chủ đề tranh luận trên mạng xã hội. Không chỉ xoay quanh giá vé concert, cuộc tranh luận còn mở rộng sang cách quản lý tài chính, quan niệm về nhu cầu thiết yếu và quyền được tận hưởng cuộc sống và cả chuyện "báo hiếu". Đáng chú ý, không ít người trưởng thành, trong đó có các bậc phụ huynh, cũng lên tiếng bênh vực người hâm mộ.

Luồng ý kiến khơi mào tranh cãi cho rằng nhiều bạn trẻ thường than thở không có tiền, nhưng vẫn sẵn sàng chi 50.000-70.000 đồng cho một ly trà sữa, thoải mái đặt đồ ăn và bỏ ra số tiền lớn để tham dự concert. Theo góc nhìn này, những khoản chi ấy cho thấy một bộ phận người trẻ chưa phân biệt được điều mình cần và điều mình muốn, chưa biết ưu tiên các mục tiêu tài chính dài hạn.

Quan điểm này không hoàn toàn vô lý. Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng là mối quan tâm của nhiều gia đình, việc cân nhắc giữa nhu cầu trước mắt và những khoản cần chuẩn bị cho tương lai là kỹ năng quan trọng. Một người có thể kiếm được tiền nhưng vẫn thường xuyên rơi vào cảnh thiếu hụt nếu không biết lập kế hoạch chi tiêu.

Tuy nhiên, từ việc một người mua vé concert đắt tiền để kết luận họ tiêu dùng thiếu suy nghĩ, "báo" cha mẹ lại là câu chuyện khác. Bởi chỉ nhìn vào số tiền được chi ra, người ngoài khó có thể biết người mua đã chuẩn bị khoản tiền ấy như thế nào, thu nhập ra sao và những nghĩa vụ tài chính của họ có được bảo đảm hay không.

Không phải ai đi xem BIGBANG cũng là học sinh, sinh viên xin tiền bố mẹ

Một trong những điểm khiến cuộc tranh luận nhận được nhiều sự quan tâm là cách nhìn quen thuộc về văn hóa hâm mộ thần tượng. Không ít người vẫn mặc định việc theo đuổi thần tượng, mua vé xem biểu diễn hay sưu tầm đồ lưu niệm chủ yếu gắn với học sinh, sinh viên và những người chưa tự chủ về kinh tế.

Thế nhưng, với BIGBANG, cách hình dung ấy chưa chắc phù hợp với phần đông người hâm mộ. Sau nhiều năm, những người từng nghe nhạc, theo dõi nhóm từ thời thanh xuân nay đã trưởng thành. Nhiều người đã đi làm, có gia đình, có thu nhập riêng và có khả năng tự quyết định cách sử dụng số tiền mình kiếm được.

Với họ, một đêm concert không đơn thuần là vài giờ nghe nhạc. Đó có thể là dịp gặp lại những ký ức của tuổi trẻ, được trực tiếp nhìn thấy nghệ sĩ mình yêu thích hoặc thực hiện một mong muốn đã ấp ủ trong nhiều năm. Giá trị của trải nghiệm ấy mang tính cá nhân, không phải lúc nào cũng có thể đo bằng số giờ biểu diễn hay số tiền bỏ ra.

Một người làm việc chăm chỉ, hoàn thành trách nhiệm với gia đình và dành dụm một khoản riêng để đi xem thần tượng không nhất thiết đang tiêu tiền thiếu trách nhiệm. Nếu các chi phí thiết yếu đã được tính toán, những nghĩa vụ tài chính vẫn được bảo đảm và khoản chi nằm trong khả năng của mình, việc dành tiền cho sở thích cá nhân cũng là một lựa chọn bình thường, thay vì mặc nhiên bị xem là những người chỉ biết chạy theo thú vui.

Báo hiếu và giải trí không phải hai lựa chọn loại trừ nhau

Một điểm khác trong cuộc tranh luận là quan niệm cho rằng bỏ ra số tiền lớn để mua vé concert có thể đồng nghĩa với việc chưa biết nghĩ cho cha mẹ hoặc gia đình.

Thực tế, trách nhiệm với gia đình và nhu cầu tận hưởng cuộc sống không nhất thiết đối lập nhau. Một người có thể chu toàn việc nhà, chăm sóc con cái, hỗ trợ cha mẹ và vẫn dành một phần thu nhập cho những điều khiến mình vui vẻ. Hai việc ấy chỉ thực sự xung đột khi khoản chi cho sở thích ảnh hưởng đến những nghĩa vụ đã có hoặc vượt quá khả năng tài chính của người chi trả.

Không thể chỉ dựa vào giá vé để kết luận một người có hiếu hay không, cũng như không thể đánh giá trách nhiệm của một người con qua việc họ có đi concert hay lựa chọn giải trí nào. Một tấm vé đắt tiền tự nó không nói lên toàn bộ câu chuyện tài chính, càng không thể đại diện cho cách một người đối xử với gia đình.

Tất nhiên, quyền tự quyết về tiền bạc cũng đi kèm trách nhiệm. Nếu vẫn phụ thuộc vào bố mẹ để trang trải những nhu cầu cơ bản, một người cần cân nhắc kỹ trước khi dành khoản tiền lớn cho sở thích. Nếu đã có gia đình và những khoản chi chung, việc trao đổi, thống nhất với người bạn đời cũng là điều cần thiết. Tự do chi tiêu không đồng nghĩa với việc bỏ qua hoàn cảnh và những người có liên quan.

Sau cùng, tranh luận quanh hai đêm diễn BIGBANG có lẽ không cần đi đến kết luận rằng người mua vé đều đúng hay những người đặt câu hỏi về cách chi tiêu đều sai. Việc cân nhắc nhu cầu, học cách quản lý tài chính và chuẩn bị cho tương lai là điều cần thiết. Nhưng đánh giá một người chỉ qua khoản tiền họ bỏ ra cho niềm vui cũng dễ dẫn đến những nhận định thiếu đầy đủ.

Không phải vì mua một tấm vé concert vài triệu đồng mà người ta mặc nhiên quản lý tiền kém, cũng không phải cứ tiết kiệm được nhiều tiền thì mọi lựa chọn chi tiêu đều hợp lý. Điều quan trọng nằm ở khả năng cân đối giữa thu nhập, trách nhiệm tài chính, khoản dự phòng và những mong muốn cá nhân.

Một người có thu nhập cao vẫn có thể chi tiêu thiếu kế hoạch. Ngược lại, người có thu nhập vừa phải vẫn có thể dành dụm cho một chuyến đi nếu chuẩn bị từ sớm, miễn là không phải vay mượn vượt khả năng hoặc bỏ mặc những khoản cần thiết để theo đuổi sở thích. Hoàn cảnh tài chính khác nhau khiến khả năng lựa chọn của mỗi người cũng khác nhau. Bởi vậy, không thể lấy trải nghiệm của một nhóm người để đánh giá tất cả.

Một kế hoạch tài chính tốt không nhất thiết là kế hoạch cắt bỏ mọi niềm vui. Đó là cách mỗi người vừa có thể chuẩn bị cho những điều chưa biết trước, vừa dành chỗ cho những trải nghiệm khiến cuộc sống hiện tại trở nên đáng nhớ hơn.