Trận chung kết Đường Lên Đỉnh Olympia duy nhất trong lịch sử có 5 thí sinh

Trong hơn 2 thập kỷ phát sóng, Đường Lên Đỉnh Olympia đã trở thành sân chơi kiến thức quen thuộc với nhiều thế hệ học sinh Việt Nam. Thông thường, trận chung kết năm là cuộc tranh tài của 4 nhà leo núi xuất sắc nhất, đại diện cho 4 cuộc thi quý. Thế nhưng, năm 2009, chương trình bất ngờ có tới 5 thí sinh góp mặt trong trận chung kết năm thứ 9. Đằng sau sự thay đổi chưa từng có tiền lệ ấy là một cuộc tranh luận về câu trả lời trong đề thi Sinh học, kéo theo quyết định đáng chú ý của ban tổ chức.

Câu chuyện bắt đầu tại cuộc thi quý III Đường Lên Đỉnh Olympia năm thứ 9, diễn ra vào năm 2009. Hai thí sinh liên quan trực tiếp đến sự việc là Hồ Ngọc Hân, học sinh Trường THPT chuyên Quốc học Huế và Bạch Đình Thắng, học sinh Trường THPT chuyên Nguyễn Huệ, Hà Nội. Trong phần thi Về đích, Bạch Đình Thắng nhận được câu hỏi liên quan đến số lượng các hệ trong cơ thể người. Dựa trên kiến thức được học trong sách giáo khoa Sinh học lớp 8, nam sinh trả lời rằng cơ thể người có 6 hệ, trong đó có hệ nội tiết.

Tuy nhiên, câu trả lời này không được chấp nhận tại trường quay bởi ban cố vấn của chương trình cho rằng hệ nội tiết không được tính là một hệ theo đáp án mà họ sử dụng. Vì không được cộng điểm, Thắng để Hồ Ngọc Hân giành chiến thắng cuộc thi quý III với 275 điểm, còn mình nhận giải nhì và đứng trước nguy cơ không thể góp mặt tại trận chung kết năm.

Tưởng như kết quả đã được xác định, sự việc lại tiếp tục có diễn biến mới sau khi buổi ghi hình kết thúc. Gia đình Bạch Đình Thắng gửi kiến nghị đến ban tổ chức, đồng thời đưa ra căn cứ từ sách giáo khoa Sinh học lớp 8, trong đó có nội dung về hệ nội tiết. Theo đó, cuốn sách này ghi nhận hệ nội tiết là một trong những hệ của cơ thể người. Điều đó khiến câu trả lời của nam sinh có cơ sở theo tài liệu học tập được sử dụng trong nhà trường, dù không trùng với đáp án ban đầu của chương trình.

Trước kiến nghị này, ban tổ chức đã xem xét lại sự việc, trao đổi với ban cố vấn, các chuyên gia y sinh và đại diện liên quan đến việc biên soạn sách giáo khoa. Cuộc tranh luận không dễ đi đến thống nhất ngay lập tức, bởi các bên có cách lý giải khác nhau về việc phân loại các hệ trong cơ thể người.

Cuối cùng, ban tổ chức quyết định công nhận câu trả lời của Bạch Đình Thắng, dựa trên kiến thức được trình bày trong sách giáo khoa mà học sinh được học. Nhờ được cộng điểm cho câu trả lời gây tranh luận, Thắng có tổng điểm bằng với Hồ Ngọc Hân và được công nhận đồng giải nhất quý III.

Quyết định này tạo nên một tình huống đặc biệt đối với Đường Lên Đỉnh Olympia khi đó. Theo thể thức thông thường, 4 nhà vô địch của 4 cuộc thi quý sẽ giành quyền vào trận chung kết năm. Tuy nhiên, khi quý III có hai người cùng được công nhận giải nhất, ban tổ chức quyết định giữ suất tham dự chung kết cho cả Hồ Ngọc Hân và Bạch Đình Thắng, thay vì loại một trong hai thí sinh. Kết quả là trận chung kết Olympia năm thứ 9 có 5 nhà leo núi, trở thành trường hợp đặc biệt trong lịch sử chương trình.

Theo thông tin được đăng tải trước trận chung kết, 5 thí sinh tham dự gồm Đào Thị Hương, học sinh Trường THPT Bỉm Sơn, Thanh Hóa; Bùi Tứ Quý, học sinh Phổ thông Năng khiếu, Đại học Quốc gia TP.HCM; Hồ Ngọc Hân, học sinh Trường THPT chuyên Quốc học Huế; Bạch Đình Thắng, học sinh Trường THPT chuyên Nguyễn Huệ, Hà Nội; và Nguyễn Thị Thu Trang, học sinh Trường THPT Bảo Lộc, Lâm Đồng. Đây cũng là lần đầu tiên trong 9 năm phát sóng, chương trình có 5 thí sinh cùng tranh tài tại trận chung kết năm.

Việc tăng số lượng thí sinh không chỉ thay đổi danh sách người chơi mà còn đặt ra bài toán tổ chức cho ê-kíp sản xuất. Ban tổ chức khi đó đã phải điều chỉnh một số phần thi để phù hợp với 5 nhà leo núi. Chẳng hạn, ở phần Vượt chướng ngại vật, cách phân chia lượt chọn ô hàng ngang phải thay đổi; phần Tăng tốc cũng cần bổ sung câu hỏi. Những điều chỉnh này kéo theo việc sửa phần mềm, thiết kế lại đồ họa và chuẩn bị các phương án kỹ thuật cho chương trình truyền hình trực tiếp.

Sáng 17/5/2009, trận chung kết Olympia năm thứ 9 diễn ra với sự theo dõi của khán giả truyền hình và cổ động viên tại các điểm cầu trường học. Dù phải cạnh tranh với 4 đối thủ thay vì 3 như thường lệ, Hồ Ngọc Hân đã có màn bứt phá ở phần thi Về đích, kết thúc cuộc thi với 245 điểm và giành vòng nguyệt quế chung cuộc. Nam sinh Quốc học Huế nhận suất du học Australia trị giá 35.000 USD theo cơ cấu giải thưởng của chương trình khi đó. Nguyễn Thị Thu Trang về nhì, trong khi Bùi Tứ Quý, Đào Thị Hương và Bạch Đình Thắng đồng hạng ba.

Tổng hợp