Thất vọng sau bài thi, nữ sinh 13 tuổi uống thuốc giảm đau liều cao

Mới đây, các bác sĩ khoa Vị thành niên, Trung tâm Y học phát triển và Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận một bé gái 13 tuổi nhập viện sau khi uống thuốc giảm đau liều cao để tự gây hại bản thân.

Theo gia đình, bé vốn học khá, chăm ngoan nhưng thời gian gần đây thường xuyên thức khuya học bài, ít giao tiếp và có xu hướng thu mình trong phòng riêng. Trẻ luôn lo lắng không đạt được kỳ vọng học tập của bản thân và gia đình.

Sau một bài thi có kết quả không như mong muốn, bé rơi vào trạng thái buồn chán, căng thẳng kéo dài rồi uống nhiều thuốc giảm đau liều cao với ý nghĩ muốn chấm dứt đau khổ. Người nhà phát hiện kịp thời và đưa trẻ tới bệnh viện cấp cứu. Hiện sức khỏe bệnh nhi đã ổn định nhưng các bác sĩ cho rằng những tổn thương tâm lý có thể kéo dài nếu không được hỗ trợ đúng cách.

Tại khoa, một bé gái 14 tuổi khác cũng đang điều trị vì rối loạn lo âu kéo dài kèm các cơn hoảng sợ tái diễn. Bệnh nhi học trường chuyên, có học lực tốt nhưng gần một năm nay thường xuyên căng thẳng vì áp lực thi cử. Mỗi khi đến gần kỳ kiểm tra, trẻ xuất hiện tình trạng hồi hộp, tim đập nhanh, run tay chân, đau bụng, mất ngủ và sợ hãi vô cớ.

Gần đây, trẻ dần thu mình, né tránh giao tiếp và từng tự dùng vật sắc nhọn cắt vào tay để giải tỏa cảm xúc.

PGS.TS Ngô Anh Vinh, Trưởng khoa Vị thành niên, cho biết hai trường hợp trên chỉ là số ít trong số hàng chục bệnh nhi tới khám mỗi ngày. Trung bình khoa tiếp nhận hơn 50 trẻ, chủ yếu ở độ tuổi 10-15, với các vấn đề liên quan rối loạn cảm xúc, lo âu và trầm cảm.

Theo bác sĩ Vinh, áp lực học tập hiện nay không chỉ đến từ thi cử mà còn xuất phát từ tâm lý phải thành công của cả học sinh lẫn phụ huynh. Nhiều trẻ luôn đặt mục tiêu phải đạt điểm cao, đứng đầu lớp hoặc đỗ trường chuyên. Khi kết quả không như kỳ vọng, các em dễ rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, lo âu hoặc trầm cảm.

“Không ít trẻ cố gắng duy trì hình ảnh học sinh giỏi trong thời gian dài. Khi thất bại hoặc cảm thấy bản thân không đáp ứng được kỳ vọng, các em dễ rơi vào khủng hoảng tâm lý” , bác sĩ nói.

Các chuyên gia cho biết rối loạn lo âu và trầm cảm đang ngày càng phổ biến ở trẻ em, thanh thiếu niên và trở thành vấn đề sức khỏe cộng đồng trên toàn thế giới.

Theo số liệu tại Mỹ, khoảng 8,3% trẻ từ 3-17 tuổi mắc rối loạn lo âu. Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia Mỹ ước tính 25% thanh thiếu niên 13-18 tuổi từng gặp rối loạn lo âu, trong đó gần 6% ở mức độ nặng.

Với trầm cảm, Tổ chức Y tế Thế giới đánh giá đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây gánh nặng bệnh tật ở nhóm 10-19 tuổi. Tại Việt Nam, nhiều nghiên cứu cho thấy tỷ lệ trầm cảm ở học sinh THPT dao động từ 13% đến 30%.

Các biểu hiện thường gặp gồm buồn chán kéo dài, mất ngủ, dễ cáu gắt, giảm tập trung, lo lắng quá mức hoặc xuất hiện các triệu chứng cơ thể như đau đầu, đau bụng, tim đập nhanh, vã mồ hôi, hụt hơi mà không rõ nguyên nhân.

Một số trẻ có xu hướng thu mình, né tránh giao tiếp, trong khi số khác lại xuất hiện hành vi bốc đồng hoặc tự gây tổn thương để giải tỏa căng thẳng.

Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần đồng hành cùng con trong giai đoạn thi cử, tránh đặt áp lực thành tích quá lớn. Cha mẹ nên lắng nghe cảm xúc của trẻ, định hướng phù hợp với năng lực, đồng thời đảm bảo con ngủ đủ giấc, ăn uống điều độ và duy trì vận động thể chất.

Khi trẻ xuất hiện dấu hiệu lo âu, trầm cảm hoặc hành vi bất thường, gia đình nên đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa tâm thần để được can thiệp sớm.