Teen Safety School Tour 2026: Trang bị “kháng thể số” cho thế hệ trẻ tự tin làm chủ Internet

Sáng 19/10, chương trình “Teen Safety School Tour 2026 - An toàn số cho em” đã chính thức khởi động tại Trường THCS Nam Từ Liêm (Hà Nội). Sự kiện mở đầu cho chuỗi hành trình giáo dục và trải nghiệm an toàn số tại 10 trường học thuộc 5 tỉnh, thành phố trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2026, dự kiến tiếp cận khoảng 9.000 học sinh và giáo viên.

Chương trình do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA), TikTok Việt Nam và Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển Bền vững (MSD) đồng tổ chức; dưới sự bảo trợ và chỉ đạo của Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an, với sự phối hợp của PA05 tại các địa phương cùng Liên minh Niềm tin số (DTA). Hoạt động có sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam và Công ty Cổ phần Vacxin Việt Nam (VNVC).

Trang bị "kháng thể số" từ môi trường học đường

Với thông điệp “Có Vaccine Số, tự tin khám phá - làm chủ thế giới số!”, chương trình kỳ vọng xây dựng thế hệ công dân số có kiến thức, kỹ năng, bản lĩnh và trách nhiệm, thúc đẩy sự chung tay của toàn xã hội trong việc bảo vệ, xây dựng môi trường số lành mạnh cho trẻ em. Hoạt động góp phần thực hiện các mục tiêu của Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 - 2030” theo Quyết định số 468/QĐ-TTg ngày 23/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

Phát biểu tại lễ khởi động, Đại tá Hà Văn Bắc, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng, Bộ Công an, Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, nhấn mạnh rằng không gian mạng mở ra cánh cửa tri thức vô tận, chắp cánh cho sáng tạo, kết nối và phát triển nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Đại tá nêu rõ: “Biết sử dụng công nghệ không đồng nghĩa với có kỹ năng nhận diện rủi ro và tự bảo vệ. Chúng ta không thể bảo vệ thế hệ trẻ bằng cách ngăn các em tham gia không gian mạng, tách các em khỏi dòng chảy công nghệ số. Cách thức đúng đắn là chủ động trang bị "kháng thể số" - đó là kiến thức pháp luật, kỹ năng nhận diện rủi ro và bản lĩnh tự chủ trên không gian mạng”.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, bên cạnh cơ hội học tập và giao tiếp, học sinh phải đối mặt với các nội dung không phù hợp, hành vi bắt nạt trực tuyến, lừa đảo và nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư. Theo số liệu khảo sát của Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển Bền vững MSD, khoảng 9/10 thiếu niên được khảo sát cho biết đã được học hoặc tiếp cận nội dung về an toàn mạng, nhưng cũng có khoảng 9/10 em phản ánh từng trực tiếp hoặc gián tiếp đối mặt với rủi ro trên môi trường số. Điều này cho thấy việc tiếp cận kiến thức cần đi đôi với khả năng vận dụng vào thực tế.

Ba định hướng đối với cơ quan chức năng và nhà trường

Để nâng cao hiệu quả bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, Đại tá Hà Văn Bắc đã nêu ra 3 định hướng trọng tâm:

Chuyển trọng tâm từ truyền thông cảnh báo sang rèn luyện kỹ năng thực tiễn: Giáo dục kỹ năng số phải phù hợp với từng độ tuổi, từng thành phần và tầng giới tính; cập nhật liên tục trước các xu hướng công nghệ mới. Phương pháp truyền tải cần gần gũi, giúp học sinh nhận biết sớm rủi ro, sai lệch để tự bảo vệ chính mình, bảo vệ bạn bè và biết cách tìm kiếm sự hỗ trợ kịp thời.

Xây dựng “Hệ sinh thái trách nhiệm” vững chắc: Thiết lập sự kết hợp chặt chẽ giữa 4 trụ cột: Gia đình lắng nghe, đồng hành; Nhà trường giáo dục nền tảng; Cơ quan chức năng dẫn dắt, bảo vệ pháp lý; và Doanh nghiệp công nghệ chủ động rà soát, loại bỏ nguy cơ từ gốc rễ thuật toán, thiết kế của các sản phẩm số.

Lan tỏa giá trị thực chất và mô hình hóa: Không dừng lại ở các sự kiện ngoại khóa đơn lẻ, cần đúc rút những phương pháp hiệu quả để tích hợp thành hoạt động sinh hoạt thường xuyên trong gia đình, nhà trường. Đồng thời, phát huy sức mạnh lan tỏa của học sinh, biến mỗi em thành một “đại sứ số” chia sẻ văn hóa mạng văn minh tới bạn bè.

Bà Hoàng Thị Yến, Bí thư chi bộ, Hiệu trưởng Trường THCS Nam Từ Liêm, cũng khẳng định vai trò của nhà trường trong việc trang bị kiến thức, kỹ năng sử dụng Internet an toàn cho học sinh, giúp các em nhận diện rủi ro và ứng xử có trách nhiệm. Về phía công nghệ, ông Nguyễn Lâm Thanh, đại diện TikTok Việt Nam, cho biết nền tảng chú trọng các công cụ an toàn và quyền riêng tư, hướng đến tăng cường sự đồng hành của phụ huynh và nâng cao nhận thức của thanh thiếu niên để xây dựng môi trường số phù hợp với lứa tuổi.

Ba nguyên tắc cơ bản học sinh bắt buộc phải nhớ khi lên mạng

Đối với các em học sinh, Lãnh đạo Cục An ninh mạng chỉ rõ 3 nguyên tắc cơ bản cần ghi nhớ khi tham gia không gian mạng:

Một là, kiểm chứng trước khi tin: Không vội vàng tin trước những thông tin giật gân, những hình ảnh, âm thanh có dấu hiệu cắt ghép, giả mạo.

Hai là, tỉnh táo khi chia sẻ: Giữ gìn danh dự, dữ liệu cá nhân của chính mình và luôn tôn trọng người khác trên môi trường trực tuyến.

Ba là, tìm kiếm sự hỗ trợ khi cảm thấy không an toàn: Đại tá Hà Văn Bắc nhắn nhủ: “Hãy luôn nhớ rằng cha mẹ, thầy cô và các cô chú lực lượng Công an nhân dân luôn sẵn sàng đồng hành, bảo vệ các em. Không ai có thể đe dọa, xâm hại các em khi các em biết chia sẻ kịp thời với những người lớn tin cậy”.

Lắng nghe tiếng nói thiếu niên và lộ trình các điểm trường

Chương trình triển khai tiết học chuyên đề "An toàn số cho em" với sự đồng hành của Nhà sáng tạo nội dung Phước Long (Mike Đen) trong vai trò Đại sứ KOL. Đồng thời, hoạt động "Thiếu niên nói" tạo cơ hội để học sinh thảo luận, bày tỏ quan điểm và tìm hiểu cách ứng xử trong các tình huống thực tế, nhấn mạnh vai trò chủ động của các em thay vì chỉ là đối tượng tiếp nhận kiến thức thụ động.

Sau lễ khởi động, chương trình tiếp tục đến các điểm trường:

Ngày 20/10: Trường THCS Nguyễn Văn Huyên (Hà Nội).

Ngày 26/10: Trường THCS Kim Tân và THCS Nam Cường (Lào Cai).

Ngày 2/11: Trường THPT Long Trường và THCS Hà Huy Tập (TP.HCM).

Ngày 9/11: Trường PTCS Xã Đàn (Hà Nội) – chú trọng giáo dục bao trùm, tạo điều kiện cho học sinh có nhu cầu hỗ trợ khác nhau cùng tham gia.

Ngày 30/11: Trường THCS Đồng Phú và THCS Đồng Hải (Quảng Trị).

Ngày 2/12: Trường THPT Trần Phú (Đà Nẵng)./.