Siêu mẫu Việt tiết lộ 1 thứ ĐẶC BIỆT để "kiểm soát" con, càng đọc càng thấy hợp lý quá chừng

Hiểu Đan,

Điều cô muốn xây dựng không phải là một đứa trẻ chỉ biết nghe lời khi có cha mẹ giám sát.

Khi con bước vào tuổi dậy thì, nhiều cha mẹ bắt đầu lo lắng trước những thay đổi trong suy nghĩ, cảm xúc và cách hành xử của trẻ. Ở độ tuổi này, con muốn có không gian riêng, muốn tự quyết định nhiều việc, trong khi cha mẹ lại thường nhìn thấy trước những rủi ro mà con có thể gặp phải. Bản năng của người lớn là muốn can thiệp, ngăn cản và chọn giúp con một con đường an toàn hơn.

Siêu mẫu Huỳnh Thanh Tuyền cũng từng đứng trước những trăn trở như vậy khi con trai bước vào tuổi dậy thì. Tuy nhiên, thay vì tìm cách kiểm soát mọi hành vi của con bằng sự giám sát hay những lời cấm đoán, cô nhận ra có một điều quan trọng hơn cần trao cho trẻ: lòng tin.

Siêu mẫu Huỳnh Thanh Tuyền (Ảnh FBNV)

Trong một chia sẻ về cách đồng hành cùng con, Huỳnh Thanh Tuyền thừa nhận rằng bằng kinh nghiệm của người lớn, đôi khi cô gần như có thể nhìn thấy trước con sẽ vấp ngã ở đâu. Bản năng làm mẹ khiến cô muốn bước vào, ngăn con lại và giúp con tránh những lựa chọn có thể dẫn đến sai lầm. Nhưng sau đó, cô tự hỏi: Nếu lần nào mẹ cũng dùng kinh nghiệm của mình để tránh cho con mọi lựa chọn sai, thì đến bao giờ con mới có được kinh nghiệm của chính mình?

Đó là một câu hỏi đáng để nhiều phụ huynh suy ngẫm. Bởi suy cho cùng, cha mẹ không thể ở bên con trong mọi tình huống, càng không thể dùng sự từng trải của mình để thay con đưa ra tất cả quyết định trong cuộc đời.

Khi con còn nhỏ, cha mẹ có thể đặt giờ giới nghiêm, kiểm tra điện thoại, nhắc nhở chuyện học hành, bạn bè và những mối quan hệ xung quanh. Nhưng khi trẻ lớn lên, thế giới của con ngày càng rộng hơn. Sẽ có những lúc cha mẹ không biết con đang ở đâu, đang trò chuyện với ai, đang đứng trước lựa chọn nào và sẽ hành xử ra sao khi không có người lớn bên cạnh.

Vì thế, điều Huỳnh Thanh Tuyền muốn xây dựng không phải là một đứa trẻ chỉ biết nghe lời khi có cha mẹ giám sát, mà là một người có khả năng tự suy nghĩ và chịu trách nhiệm ngay cả khi không có ai đứng cạnh nhắc nhở.

"Với mình, câu trả lời chỉ có thể là chính con. Mình vẫn có nguyên tắc. Vẫn có những ranh giới không được vượt qua. Và tự do luôn phải đi cùng trách nhiệm. Nhưng thay vì cố kiểm soát mọi thứ bên ngoài, mình muốn trao cho con một thứ ở bên trong: Lòng tin.

Mình muốn con hiểu rằng: Mẹ tin con không phải vì mẹ nghĩ con sẽ không bao giờ sai. Mà vì mẹ tin rằng khi đứng trước một lựa chọn, con có khả năng suy nghĩ về hậu quả, về những giá trị mình đã được dạy, về người mà con muốn trở thành rồi tự đưa ra quyết định.

Lòng tin ấy cũng là một dạng trách nhiệm. Khi một đứa trẻ biết rằng cha mẹ tin mình, con bắt đầu hiểu rằng tự do không có nghĩa là “mình muốn làm gì cũng được”. Mà tự do có nghĩa là không cần ai đứng cạnh, mình vẫn biết điều gì nên làm.

Và nếu phải chọn một thứ để “kiểm soát” con, mình không muốn đó là nỗi sợ cha mẹ, cũng không phải nỗi sợ bị phát hiện hay trừng phạt. Mình muốn đó là lòng tin mà con không muốn phụ, và lòng tự trọng khiến con không muốn phụ chính mình", cô chia sẻ.

Quan điểm này cũng được Huỳnh Thanh Tuyền thể hiện trong một chia sẻ khác về việc trẻ sử dụng điện thoại và tiếp xúc với mạng xã hội. Thay vì chỉ yêu cầu con dừng xem điện thoại, cô muốn giúp trẻ hiểu điều gì đang diễn ra bên trong mình khi liên tục bị cuốn vào những nội dung hấp dẫn trên màn hình.

Theo cô, một trong những thách thức khó khăn của việc nuôi dạy con ngày nay không chỉ là bảo vệ trẻ khỏi những thứ khiến con sợ hãi, mà còn là bảo vệ con khỏi những thứ khiến con quá thích. Bởi những điều có thể khiến trẻ mất kiểm soát không phải lúc nào cũng xuất hiện dưới hình dạng đáng sợ. Đôi khi, đó chỉ là một video tiếp theo trên mạng xã hội, một trò chơi nữa hay cảm giác thỏa mãn đến rất nhanh mà không đòi hỏi nhiều nỗ lực.

Cô cũng nhắc đến cách các nền tảng công nghệ ngày càng hiểu rõ sở thích, sự tò mò và những điểm yếu cảm xúc của người dùng để liên tục đưa ra nội dung phù hợp. Trong tương lai, khi trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh hơn, khả năng cá nhân hóa nội dung có thể khiến trẻ dễ bị cuốn vào những thứ mình yêu thích, nhất là khi đang buồn, chán nản hoặc cô đơn.

Điều đáng lo ngại là những nội dung ấy không cần ép buộc trẻ ở lại. Chúng khiến trẻ tự nguyện tiếp tục xem bằng cảm giác thích thú và thỏa mãn tức thời. Vì vậy, theo Huỳnh Thanh Tuyền, cha mẹ cần giúp con nhận ra rằng không phải thứ gì khiến mình vui thích cũng thực sự tốt cho bản thân.

Thay vì chỉ nói “Đừng xem điện thoại nữa”, phụ huynh có thể cùng con tìm hiểu vì sao một video ngắn lại khiến trẻ muốn xem thêm nhiều video khác, vì sao những hoạt động như đọc sách, chơi thể thao, học một kỹ năng mới hay trò chuyện với gia đình đôi khi lại trở nên kém hấp dẫn hơn. Một đứa trẻ hiểu được điều gì đang tác động đến sự chú ý và cảm xúc của mình sẽ có cơ hội tự bảo vệ tốt hơn so với trẻ chỉ quen làm theo những mệnh lệnh cấm đoán.

Từ hai chia sẻ, có thể thấy điểm chung trong cách Huỳnh Thanh Tuyền nhìn nhận việc nuôi dạy con: Cha mẹ không thể kiểm soát trẻ mãi mãi, nhưng có thể giúp con hình thành khả năng tự kiểm soát. Đó là quá trình không thể hoàn thành chỉ bằng vài lời nhắc nhở, mà cần sự đồng hành, những nguyên tắc rõ ràng và cơ hội để trẻ tự đưa ra lựa chọn, đồng thời học cách chịu trách nhiệm với quyết định của mình.

Bởi một ngày nào đó, cha mẹ sẽ không còn ở bên để nhắc con đặt điện thoại xuống, tránh xa một người bạn không tốt hay dừng lại trước một lựa chọn sai lầm. Khi ấy, điều giữ trẻ ở lại với những giá trị đúng đắn không phải là ánh mắt giám sát của người lớn, mà là những gì đã được nuôi dưỡng bên trong con.

Trong một thế giới ngày càng có nhiều thứ tìm cách thu hút sự chú ý và thỏa mãn ham muốn tức thời, biết dừng lại trước điều mình rất thích, chấp nhận sự nhàm chán và kiên trì với những việc cần nhiều nỗ lực cũng là một dạng bản lĩnh. Và có lẽ, đó mới là món quà lâu dài mà cha mẹ có thể trao cho con: không phải một cuộc đời được người lớn sắp xếp để tránh mọi sai lầm, mà là nội lực để tự bước đi khi không còn ai cầm tay.

Chia sẻ