Rằm tháng Giêng có nên cúng đồ mặn không? - Nhiều gia đình vẫn đang hiểu sai!

“Cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng” vì thế mà mâm cơm ngày này luôn được chuẩn bị rất kỹ. Tuy nhiên, giữa vô vàn lời truyền miệng, nhiều gia đình vẫn băn khoăn: Rằm tháng Giêng có nên cúng đồ mặn không, hay bắt buộc phải cúng chay mới đúng lễ?

Thực tế, không ít người đang hiểu chưa đầy đủ về phong tục này.

Cúng mặn hay chay: không có đáp án cứng nhắc

Trong văn hóa Việt, Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên Tiêu) là dịp quan trọng để cầu bình an, tài lộc và khởi đầu suôn sẻ cho cả năm. Tùy theo không gian thờ cúng mà lễ vật sẽ khác nhau.

Cúng Phật: Thông thường nên cúng chay, tránh sát sinh, thể hiện sự thanh tịnh.

Cúng gia tiên: Có thể cúng mặn, miễn là chuẩn bị chỉn chu, thành tâm.

Nhiều gia đình nghe nói “đầu năm phải thanh tịnh” nên bỏ hoàn toàn đồ mặn kể cả khi cúng gia tiên. Ngược lại, cũng có nhà bày mâm mặn linh đình ở bàn thờ Phật. Cả hai cách này đều chưa thật sự đúng tinh thần phong tục.

Vì sao nhiều người cho rằng phải cúng chay?

Quan niệm này xuất phát từ yếu tố tâm linh: đầu năm nên hướng thiện, hạn chế sát sinh để cầu phúc. Sau Tết, cơ thể cũng đã nạp quá nhiều đồ đạm, dầu mỡ, nên ăn chay giúp thanh lọc, cân bằng.

Chính vì vậy, nhiều gia đình chọn mâm cơm chay gồm:

Xôi gấc hoặc xôi đậu

Nem chay

Canh rau củ

Đậu phụ kho

Chè trôi nước hoặc chè đậu xanh

Mâm chay mang tính biểu trưng cho sự nhẹ nhàng, thanh tịnh, “giảm nóng vận”.

Nhưng cúng mặn có sai không?

Không sai nếu đó là mâm cúng gia tiên.

Từ xa xưa, người Việt vẫn giữ truyền thống cúng mặn cho tổ tiên trong các dịp lễ lớn. Mâm mặn Rằm tháng Giêng thường gồm:

Gà luộc nguyên con

Giò chả

Canh măng hoặc canh bóng

Món xào

Xôi hoặc bánh chưng

Quan trọng nhất không nằm ở việc mặn hay chay, mà ở sự phân biệt đúng không gian thờ tự. Bàn thờ Phật và bàn thờ gia tiên có ý nghĩa khác nhau.

Điều nhiều gia đình hiểu sai

Sai lầm phổ biến không phải ở việc chọn mặn hay chay, mà ở tư duy “mâm càng to càng tốt”. Rằm tháng Giêng không phải cuộc đua mâm cao cỗ đầy.

Nhiều nhà bày quá nhiều món, ăn không hết, sau đó để thừa mứa nhiều ngày. Trong quan niệm dân gian, điều này lại không hay: đầu năm nên gọn gàng, đủ đầy vừa phải, tránh lãng phí.

Ngoài ra, nếu cúng mặn, nên chú ý:

Thực phẩm tươi, nấu trong ngày

Tránh dùng lại đồ đông lạnh quá lâu

Bày biện gọn gàng, sạch sẽ

Mâm cơm quan trọng ở “tâm”, không ở “thực đơn”. Rằm tháng Giêng 2026, nếu gia đình bạn phân vân nên cúng mặn hay chay, hãy nhìn vào không gian thờ cúng của mình. Cúng Phật thì thanh tịnh, cúng gia tiên có thể mặn miễn là chuẩn bị bằng sự trân trọng.

Một mâm cơm vừa phải, ấm cúng, cả nhà quây quần sau khi thắp hương đó mới là điều giữ được tinh thần của ngày Rằm đầu tiên trong năm.

Bởi suy cho cùng, lễ nghi là hình thức. Sự thành tâm và cách sống suốt cả năm mới là điều quyết định phúc lộc có ở lại lâu hay không.