Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026: 5 điểm mới đáng chú ý

So với dự thảo trước đó, văn bản chính thức được hoàn thiện theo hướng chặt chẽ, đồng bộ và khả thi hơn, nhận được sự đồng tình, hưởng ứng tích cực từ các cơ sở giáo dục, đào tạo cũng như học sinh.

Điều chỉnh đồng bộ, chặt chẽ hơn

Bộ GD&ĐT công bố Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT ban hành Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành Giáo dục Mầm non trình độ cao đẳng (Quy chế tuyển sinh) sau khi tiếp thu các ý kiến phản hồi của các chuyên gia, học sinh, phụ huynh, các cơ sở giáo dục đại học, các sở giáo dục đào tạo và các bộ ngành.

Trao đổi một số nội dung điều chỉnh sau khi tiếp thu ý kiến và đánh giá tác động chính sách, ông Nguyễn Tiến Thảo – Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT), chia sẻ: Thứ nhất, nguồn tuyển là thí sinh có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm thi của môn Toán và Ngữ văn và một môn khác) đạt tối thiểu 15 theo thang điểm 30 (không áp dụng với thí sinh đặc cách hoặc được miễn thi tốt nghiệp).

Thứ hai, thí sinh đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo, các trường khác nhau và sắp xếp các nguyện vọng theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp (nguyện vọng 1 là thứ tự ưu tiên cao nhất). Các chương trình đào tạo giáo viên chỉ xét tuyển các nguyện vọng có thứ tự từ 1 đến 5.

Thứ ba, phương thức xét tuyển dựa trên kết quả học tập cấp THPT (học bạ), tổ hợp xét tuyển sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập 6 học kỳ (lớp 10, 11, 12) cấp THPT của tối thiểu 3 môn học; trong đó bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn đóng góp tối thiểu 1/3 trọng số tính điểm xét trong tổ hợp xét tuyển.

Thứ tư, điểm cộng (bao gồm điểm thưởng, điểm xét thưởng, điểm khuyến khích) tối đa là 3 điểm theo thang điểm 30 (tương ứng 10% của thang điểm xét tuyển), trong đó: Điểm thưởng đối với thí sinh được tuyển thẳng nhưng không dùng để xét tuyển thẳng từ 0 - 3; Điểm xét thưởng đối với thí sinh có thành tích hoặc có năng khiếu đặc biệt từ 0 - 1,5; Điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc có chứng chỉ quốc tế (nếu có) từ 0 - 1,5. Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng cho quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc sử dụng cho điểm khuyến khích.

Thứ năm, bổ sung đối tượng xét tuyển trung học nghề, người nước ngoài đăng ký xét tuyển vào các chương trình đào tạo trình độ đại học.

Siết chặt nhưng vẫn mở rộng cơ hội

Là học sinh lớp 12 chuẩn bị bước vào kỳ tuyển sinh đại học năm 2026, Ngô Ngọc Linh – Trường THPT Xuân Giang (Hà Nội), đặc biệt tâm đắc với quy định cho phép thí sinh đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo ở nhiều trường khác nhau và sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp.

Theo Ngọc Linh, đây là điểm mới nhân văn và linh hoạt. Việc được đăng ký nhiều nguyện vọng giúp chúng em có thêm cơ hội lựa chọn, giảm áp lực trong việc lựa chọn ngành học, trường học. Nếu so với dự thảo Quy chế tuyển sinh, quy định thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng “mở rộng” hơn (ở dự thảo, thí sinh đăng ký tối đa 10 nguyện vọng).

Ngoài ra, với yêu cầu sắp xếp theo thứ tự ưu tiên rõ ràng cũng buộc thí sinh phải cân nhắc kỹ lưỡng, xác định đúng năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp bản thân, thay vì đăng ký theo cảm tính. Nguyện vọng 1 là ưu tiên cao nhất nên mỗi học sinh sẽ phải suy nghĩ nghiêm túc về mục tiêu của mình. “Em cho rằng quy định này vừa mở rộng cơ hội, vừa tăng tính chủ động và trách nhiệm của thí sinh trong hành trình lựa chọn tương lai”, Ngọc Linh bày tỏ.

Bày tỏ sự đồng tình và tâm đắc với nhiều điểm mới trong Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026, ông Nguyễn Văn Tập – Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Nà Hỳ (Điện Biên), ghi nhận, những điều chỉnh lần này cho thấy, cơ quan quản lý đã lắng nghe thực tiễn, đồng thời hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng đầu vào, đặc biệt đối với các ngành đào tạo giáo viên.

“Tôi đánh giá cao quy định các chương trình đào tạo giáo viên chỉ xét tuyển những nguyện vọng có thứ tự từ 1 đến 5. Điều này khẳng định vị thế, tính đặc thù và yêu cầu cao của ngành sư phạm”, ông Tập nhấn mạnh và nhận định, khi buộc thí sinh đặt ngành sư phạm trong nhóm ưu tiên hàng đầu, nghĩa là quy chế đã góp phần sàng lọc những thí sinh thực sự có mong muốn và cam kết theo đuổi nghề dạy học, thay vì xem đây là lựa chọn “an toàn” hay phương án dự phòng. Đây là bước đi cần thiết để xây dựng đội ngũ giáo viên có động cơ nghề nghiệp rõ ràng, gắn bó lâu dài và tâm huyết với nghề.

Bên cạnh đó, ông Tập cho rằng, phương thức xét tuyển dựa trên kết quả học tập cấp THPT với tổ hợp sử dụng điểm trung bình chung của 6 học kỳ, tối thiểu 3 môn, trong đó bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn chiếm ít nhất 1/3 trọng số là quy định hợp lý và khoa học.

Việc tính điểm cả quá trình học tập giúp đánh giá toàn diện, hạn chế tình trạng “học tủ, học lệch” hay phụ thuộc vào một kỳ thi duy nhất. Đồng thời, yêu cầu bắt buộc Toán hoặc Ngữ văn giữ vai trò trọng số tối thiểu bảo đảm sinh viên sư phạm có nền tảng tư duy logic hoặc năng lực ngôn ngữ – những phẩm chất cốt lõi của nghề giáo.

Tán thành với những điều chỉnh trong Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026, đặc biệt là định hướng siết chặt phương thức xét tuyển, ông Nguyễn Minh Phương – Phó Trưởng phòng Đào tạo và Công tác sinh viên, Trường Đại học Việt Nhật (Đại học Quốc gia Hà Nội), tâm đắc việc siết chặt phương thức xét tuyển; trong đó có phương thức xét tuyển dựa trên kết quả học tập cấp THPT (học bạ).

Theo đó, với phương thức này, Quy chế yêu cầu: Tổ hợp xét tuyển sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập 6 học kỳ (lớp 10, 11, 12) cấp THPT của tối thiểu 3 môn học; trong đó bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn đóng góp tối thiểu 1/3 trọng số tính điểm xét trong tổ hợp xét tuyển.

Theo ông Nguyễn Minh Phương, đây không phải là sự “siết” theo hướng hạn chế cơ hội của thí sinh, mà là nâng cao yêu cầu bảo đảm chất lượng đầu vào, đặc biệt với các cơ sở đào tạo định hướng nghiên cứu, hội nhập quốc tế.

Khi chuẩn đầu vào được xác lập rõ ràng, minh bạch, các trường sẽ thuận lợi hơn trong việc tổ chức đào tạo, còn thí sinh có động lực học tập nghiêm túc, toàn diện ngay từ đầu cấp THPT. Quy định này góp phần đưa công tác tuyển sinh trở về đúng bản chất: Lựa chọn được những người học có năng lực thực chất, đáp ứng yêu cầu đào tạo trong giai đoạn mới.