Quét khuôn mặt, soi màu lưỡi để lên thực đơn: Nhà hàng AI không bóng người đang khiến thực khách tranh cãi nảy lửa

Sự xuất hiện của các nhà hàng ứng dụng trí tuệ nhân tạo đang tạo nên một cuộc cách mạng trong ngành dịch vụ ăn uống tại đất nước tỷ dân. Thay vì những đầu bếp bằng xương bằng thịt nhễ nhại mồ hôi bên bếp lửa, toàn bộ quy trình từ lúc khách hàng bước vào, quét sinh trắc học để chẩn đoán tình trạng sức khỏe cho đến khi dọn lên những đĩa thức ăn nóng hổi đều được tự động hóa hoàn toàn.

Mô hình này đang thu hút sự chú ý lớn từ dư luận khi mang lại những bữa ăn rẻ hơn, chuẩn vị hơn nhưng đồng thời cũng làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về tương lai việc làm của người lao động chân tay.

Trải nghiệm gọi món như đi khám sức khỏe

Theo tờ South China Morning Post (SCMP), tại thành phố Hàng Châu thuộc tỉnh Chiết Giang, có ít nhất ba nhà hàng vận hành hoàn toàn bằng hệ thống máy móc đã hoạt động ổn định trong nhiều tháng qua, trong đó nổi bật là nhà hàng 24 Jieqi Robot Restaurant ở quận Tây Hồ khi sử dụng tám robot đảm nhận toàn bộ các khâu từ gọi món, phục vụ, dọn dẹp cho đến nấu nướng nhằm chia sẻ tới 60% khối lượng công việc của nhân viên nhà bếp.

Điểm khác biệt lớn nhất khiến mô hình này trở nên độc đáo là trước khi thực khách gọi món, các robot sẽ tiến hành một bước phân tích AI bằng cách quét khuôn mặt, xem xét tình trạng lưỡi và yêu cầu khách hoàn thành một bảng câu hỏi khảo sát ngắn gọn. Dựa trên những dữ liệu thu thập được, hệ thống sẽ tự động xuất ra một bản báo cáo chi tiết về thói quen sinh hoạt, trạng thái cảm xúc và tình trạng tiêu hóa của từng cá nhân, từ đó đưa ra những gợi ý về các món ăn theo mùa được thiết kế riêng để cải thiện và bảo vệ sức khỏe cho người dùng.

Đầu bếp máy móc và khả năng sao chép hương vị chuẩn xác

Quản lý nhà hàng, anh Cai Haitang cho biết đội ngũ robot này được lập trình để có thể nấu thuần thục hơn 100 món ăn khác nhau, từ những món ăn quen thuộc như gà xào ba cốc, đậu phụ gạch cua, chân giò om cho đến cả món mì súp đặc sản của Hàng Châu với rau bảo quản, thịt lợn thái mỏng và măng. Kỹ sư Zhu Qi, người trực tiếp phát triển dòng robot nấu ăn này giải thích rằng máy móc được lưu trữ kho dữ liệu khổng lồ về các mức cài đặt lửa bếp từ kinh nghiệm thực tế của các đầu bếp con người, sau đó chúng bắt chước y hệt các chuyển động đảo thức ăn và xoay chảo để đảm bảo hương vị được đồng nhất hóa ở mức cao nhất.

Sự xuất hiện của máy móc đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện làm việc trong bếp, điển hình như trường hợp của đầu bếp Deng Xuhui tại căng tin cộng đồng Madayunhe, thay vì phải vất vả nấu hàng chục món ăn trong giờ cao điểm, công việc hiện tại của anh chỉ đơn thuần là điều khiển hai cỗ máy, giúp tiết kiệm một nửa sức lực để tập trung vào việc kiểm tra chất lượng nguyên liệu, sáng tạo món mới và quản lý vận hành chung.

Lợi ích kinh tế và những luồng tranh cãi 

trái chiều

Đối với thực khách, lợi ích nhãn tiền nhất mà mô hình này mang lại chính là sự sụt giảm đáng kể về giá cả bữa ăn khi chi phí vận hành được tối ưu hóa, như tại căng tin cộng đồng Haishu, chi phí cho mỗi bữa ăn đã giảm từ mức 18-20 nhân dân tệ (khoảng 69.000 - 77.000 VNĐ) xuống chỉ còn khoảng 15-18 nhân dân tệ (57.000 - 69.000 VNĐ), trong khi chất lượng món ăn vẫn được đánh giá cao, không bị quá mặn hay nhiều dầu mỡ, cực kỳ phù hợp với khẩu vị của những thực khách lớn tuổi.

Theo sách trắng về ngành công nghiệp robot xào nấu năm 2026, lĩnh vực này được định giá khoảng 3,8 tỷ nhân dân tệ vào năm ngoái và dự kiến sẽ tăng vọt lên mức 12,5 tỷ nhân dân tệ vào năm 2030, dần phủ sóng khắp các môi trường từ nhà hàng thức ăn nhanh, căng tin trường học cho đến các quán cà phê tự động trên đường phố sầm uất.

Tuy nhiên, sự phát triển vũ bão của công nghệ cũng kéo theo những hệ lụy khiến nhiều người phải suy ngẫm, bởi bên cạnh những ý kiến tỏ ra hào hứng vì tương lai không còn phải bận tâm chuyện bếp núc, thì một bộ phận lớn cư dân mạng lại bày tỏ sự xót xa khi chứng kiến cảnh máy móc hiện đại đang dần tước đi cơ hội việc làm của những người lao động phổ thông, làm dấy lên những trăn trở sâu sắc về mục đích của sự tồn tại và vai trò của con người trong một tương lai được tự động hóa hoàn toàn.