Phụ huynh đăng ảnh kèm lời trách cứ "không có tâm xin đừng làm cô giáo", nhiều người chỉ ra 1 chi tiết gây tranh luận

Mới đây, những hình ảnh chụp lại vở học tiếng Anh của một học sinh tiểu học thu hút sự chú ý. Trong cuốn vở, nhiều từ và câu tiếng Anh được ghi kèm cách đọc bằng tiếng Việt như: "The popcorn is yummy?" được chú thích là "dơ póp con i găm mi" hay "May I come in?" được ghi là "mây ai căn in"...

Người đăng bài cho biết đây là cách dạy của một lớp học thêm ở địa phương với học phí 50.000 đồng cho 2 giờ học, mỗi lớp khoảng 20 học sinh. Người này bày tỏ sự bức xúc: "Năm 2026 rồi mà cô giáo vẫn dạy thế này. Nếu không có tâm thì xin đừng làm cô giáo. Các cháu đã biết đọc rồi, sao không dạy bảng phiên âm IPA để các cháu tự đánh vần?".

Quan điểm này thu hút sự chú ý, tạo nên cuộc tranh luận sôi nổi giữa các bậc phụ huynh và giáo viên.

Học sinh tự viết hay cô giáo dạy cách viết "phiên âm" tiếng Việt?

Nhiều phụ huynh cho rằng việc dùng tiếng Việt để "phiên âm" tiếng Anh là phương pháp đã lỗi thời, dễ khiến trẻ hình thành cách phát âm sai ngay từ đầu. Họ chia sẻ kinh nghiệm cho con tiếp xúc tiếng Anh từ nhỏ bằng các kênh như Super Simple Songs, Ms. Rachel, Peppa Pig... Khi nghe đủ lâu, con có thể giao tiếp khá tự nhiên mà không phải phụ thuộc vào cách đọc "phiên âm tiếng Việt".

Nếu giáo viên trực tiếp ghi cách đọc như vậy vào vở thì đây là điều đáng lo ngại, bởi học sinh sẽ rất khó sửa khi đã hình thành thói quen phát âm sai. "Tôi từng gặp một cô dạy luyện đề cũng viết phiên âm kiểu này. Con tôi đã học IPA nên tôi cho nghỉ luôn vì sợ bị lẫn", một phụ huynh chia sẻ.

Tuy nhiên, cũng có nhiều ý kiến bênh vực giáo viên. Một số cho rằng với học sinh ở vùng nông thôn hoặc mới làm quen với tiếng Anh, việc ghi cách đọc gần đúng bằng tiếng Việt chỉ là giải pháp tạm thời để các em có thể đọc được từ mới trước khi học phiên âm quốc tế.

Đáng chú ý, một người cho rằng phụ huynh cần xác minh kỹ xem những dòng phiên âm là do cô giáo viết hay do chính học sinh tự ghi lại trong quá trình học bởi điều này có thể dẫn đến những đánh giá thiếu khách quan về phương pháp giảng dạy của giáo viên. Nếu là ghi chú của học sinh nhằm tự ghi nhớ bài học thì không thể quy kết đó là cách dạy chính thức của giáo viên.

Học từ vựng tiếng Anh bằng phiên âm kiểu tiếng Việt, nên hay không?

Thực tế, vài năm trước, chuyện học từ vựng tiếng Anh bằng phiên âm kiểu tiếng Việt từng khiến cộng đồng học sinh, giáo viên tranh cãi dữ dội. Nhiều người cho rằng, cách học này giúp dễ tiếp cận, giảm áp lực ban đầu. Đối với người mới bắt đầu hoặc những người chỉ cần học những câu giao tiếp cơ bản một cách nhanh chóng, việc nhìn thấy cách đọc "Việt hóa" có vẻ dễ hiểu và dễ đọc theo hơn rất nhiều so với việc phải học một hệ thống ký hiệu mới như IPA (Bảng ký hiệu ngữ âm quốc tế).

Trong một số tình huống cần ghi nhớ nhanh một câu nói nào đó để giao tiếp (ví dụ khi đi du lịch), cách này có thể có ích.

Tuy nhiên, nhiều người có chuyên môn đều nhận định, cần dạy học sinh cách phiên âm theo chuẩn quốc tế, để các em không chỉ đọc được từ đó, mà còn đọc được những từ khác khi nhìn vào phiên âm trong từ điển. 

"Tiếng Việt và tiếng Anh có hệ thống ngữ âm hoàn toàn khác nhau. Rất nhiều âm trong tiếng Anh không có trong tiếng Việt (ví dụ: âm /θ/ trong "the", âm /ð/ trong "this", âm /ʒ/ trong "television", âm ending sounds - âm cuối). Việc dùng chữ Việt để thay thế sẽ tạo ra một cách phát âm "bồi" rất nặng và khó hiểu cho người nước ngoài.

Tiếng Anh có ngữ điệu lên xuống và trọng âm từ, trọng âm câu rất quan trọng. Cách phiên âm kiểu Việt Nam hoàn toàn làm mất đi yếu tố này, biến câu nói tiếng Anh thành một chuỗi âm tiết bằng phẳng, đều đều, thiếu tự nhiên. Phương pháp này khiến người học phụ thuộc hoàn toàn vào "phiên âm chế", thay vì học cách sử dụng công cụ chuẩn như IPA, từ điển, hoặc nghe audio chuẩn để tự tra cứu và phát âm bất kỳ từ nào", một giáo viên cho biết.

Việc học vẹt như trên sẽ khiến học sinh bị lười và phụ thuộc hoàn toàn vào tiếng mẹ đẻ. Không chỉ vậy, cách học theo phiên âm tiếng Việt còn không chính xác, khiến học sinh hình dung sai âm, dẫn đến sai hoàn toàn hệ thống âm trong tiếng Anh. Đó là lý do tại sao học 6 năm, 9 năm thậm chí 12 năm mà nói người nước ngoài không hiểu dù là những câu đơn giản vì phát âm, phiên âm trật lất từ năm này sang năm khác.

Trên thực tế, hiện vẫn có lựa chọn giải pháp phiên âm (số ít) đối với việc dạy cho trẻ hoặc lớp phổ cập văn hóa. Khi các đối tượng này còn chưa nhận diện con chữ thì giải pháp tạm thời là phiên âm nhưng vẫn mở ngoặc để nguyên dạng chữ viết bên cạnh. Tuy nhiên, tiếng và âm là hai cái khác nhau, nếu phiên âm như các kiểu trên thì đúng là ai cũng có thể đọc được một cách dễ dàng nhưng không thể thể hiện hết các âm nhấn, âm đuôi.

Phương pháp phiên âm thuần Việt này chỉ nên được xem như một "chiếc phao" tạm thời trong những tình huống rất hạn chế và KHÔNG NÊN trở thành phương pháp học chính.