NTK Vũ Việt Hà: "Có nền tảng rồi hẵng nói chuyện sáng tạo"

Trong giới thời trang Việt, Vũ Việt Hà là cái tên gắn liền với áo dài đến mức được gọi bằng biệt danh "phù thủy". Anh kể, cơ duyên với dòng thiết kế mang tính nghi lễ bắt đầu từ năm 2004, sau khi đoạt giải Murase do Viện mẫu Murase Japan trao trong khuôn khổ cuộc thi Collection Grand Prix. Thời điểm đó anh có một khu vực trưng bày tại Vietnam Designer House, nơi giới thiệu sản phẩm của các nhà thiết kế tên tuổi.

Chính tại đây, anh nhận được đơn đặt hàng đặc biệt đầu tiên: một bộ sưu tập áo dài dành riêng cho các sự kiện mang tính nghi lễ. Không dừng lại ở một thiết kế đơn lẻ, mỗi bộ áo dài được đặt theo từng bối cảnh cụ thể, từ những buổi lễ trang trọng đến dịp quốc khánh hay năm mới. Bên cạnh việc thể hiện cá tính người mặc, các thiết kế còn được kỳ vọng truyền tải tinh thần văn hóa Việt Nam trong những không gian đòi hỏi sự chuẩn mực cao.

Mỗi bộ áo dài là một lần nghiên cứu văn hóa

Từ dấu mốc đó đến nay, Vũ Việt Hà đã thực hiện nhiều đơn hàng tương tự. Anh cho biết mỗi lần tiếp nhận yêu cầu, ngoài việc tìm hiểu kỹ hình dáng và sở thích của người mặc, anh còn dành thời gian nghiên cứu văn hóa và bối cảnh mà bộ trang phục sẽ xuất hiện, xem đó như một phần không thể tách rời của quá trình thiết kế.

Theo anh, đặc thù của những thiết kế dành cho các sự kiện trang trọng nằm ở chỗ chúng không dừng lại ở vai trò thẩm mỹ. Một bộ áo dài trong bối cảnh ấy còn gắn với hình ảnh văn hóa Việt Nam, nơi mọi chi tiết từ chất liệu, màu sắc đến hoa văn đều đòi hỏi sự cẩn trọng và chính xác. Áp lực cũng vì thế mà khác hẳn so với việc làm một bộ sưu tập trình diễn thông thường, khi người thiết kế gần như không có quyền sai.

Có những đơn hàng anh hoàn thiện đến tận khuya, tự tay là ủi từng nếp áo trước khi bàn giao, rồi chờ tin phản hồi trong đêm. Anh nói đó là phần việc ít ai nhìn thấy, nhưng lại là thứ quyết định một chiếc áo dài có "đứng" được trong khoảnh khắc quan trọng hay không.

"Có nền tảng rồi hẵng nói chuyện sáng tạo"

Ngoài công việc chuyên môn, Vũ Việt Hà hiện đảm nhiệm vai trò giảng viên tại Viện Nghệ thuật, trường Đại học Kiến trúc Hà Nội. Anh cho biết khi biết tin ban tổ chức Vietnam Next Gen Fashion Era 2 mở vòng tuyển chọn online dành cho thí sinh từ mọi tỉnh thành, anh thấy điều này rất có ý nghĩa, bởi người đam mê thời trang thì nhiều nhưng cơ hội dành cho các bạn lại vô cùng hiếm.

Khi được hỏi làm thế nào để một nhà thiết kế trẻ có được những cơ hội nghề nghiệp như anh từng có, Vũ Việt Hà nói mọi cánh cửa đều đang mở rộng, chỉ đang chờ xem bạn có đủ năng lực để bước qua hay không.

Nhìn vào sự phát triển của áo dài vài năm gần đây, anh vui khi ngày càng nhiều bạn trẻ yêu thích và lựa chọn áo dài trong các dịp lễ hội. Đáng chú ý, nhiều người sẵn sàng chi trả cao hơn cho một thiết kế nếu nó phù hợp và mang theo một câu chuyện riêng.

Tuy nhiên, anh cũng bày tỏ lo ngại khi áo dài đôi khi bị đưa vào những thử nghiệm mang tính ngoại lai thiếu chọn lọc. Theo anh, áo dài hoàn toàn có thể thay đổi và làm mới, nhưng mọi sự thay đổi đều cần dựa trên nền tảng văn hóa và sự nghiên cứu kỹ lưỡng trong từng chi tiết, tránh làm lệch tinh thần vốn có.

"Nếu không có nền tảng về văn hóa, chất liệu và truyền thống, rất dễ dẫn đến những lựa chọn sai lệch trong thiết kế, khi đó ranh giới giữa sáng tạo và phản cảm là rất mong manh," anh chia sẻ.

Với những nhà thiết kế trẻ chọn theo đuổi áo dài, Vũ Việt Hà cho rằng đây không phải con đường bị giới hạn sáng tạo. Ngược lại, so với thời trang hiện đại nơi thị trường rộng nhưng cạnh tranh khốc liệt, áo dài là một không gian riêng vẫn còn nhiều khoảng trống để khai thác. Từ góc nhìn của anh, sự phát triển của áo dài không nằm ở việc chạy theo xu hướng, mà ở khả năng giữ được giá trị lâu dài, ở những thiết kế có thể được mặc lại sau nhiều năm mà vẫn không mất đi ý nghĩa.

"Có nền tảng rồi hẵng nói chuyện sáng tạo," anh nhấn mạnh.

Đó cũng là lý do anh nhận lời đồng hành cùng Vietnam Next Gen Fashion Era 2, cuộc thi dành cho các nhà thiết kế trẻ, nơi anh có cơ hội chia sẻ góc nhìn nghề nghiệp thực tế và tiếp cận thế hệ làm nghề mới từ nền tảng văn hóa và chất liệu. Với anh, một chương trình như vậy không chỉ là nơi tìm kiếm ý tưởng mới, mà quan trọng hơn là giúp người trẻ hình thành tư duy thiết kế dựa trên hiểu biết rõ ràng, thay vì chỉ dừng lại ở sự khác biệt bề mặt.