Nhà luôn gọn mà không cần chăm dọn: 18 thói quen giúp giảm mạnh việc nhà mỗi ngày
Không ít người cảm thấy việc nhà dường như không bao giờ kết thúc: vừa rửa xong bát đã đến lượt giặt quần áo, vừa lau nhà lại thấy đồ đạc bừa bộn. Thực tế, muốn nhà cửa gọn gàng chưa chắc phải dành thêm nhiều thời gian. Điều quan trọng hơn là giảm số việc phải làm bằng những thói quen nhỏ được duy trì mỗi ngày.
Với những người vừa đi làm, vừa chăm con, vừa quán xuyến gia đình, việc dành vài tiếng mỗi ngày để dọn dẹp gần như là điều không tưởng. Càng để việc nhà dồn lại cuối ngày hoặc cuối tuần, cảm giác mệt mỏi càng lớn. Một chiếc cốc để trên bàn, vài món đồ chưa cất, một túi rác chưa mang đi tưởng rất nhỏ nhưng cộng dồn lại có thể biến thành cả buổi dọn nhà.
Bởi vậy, cách hiệu quả hơn không phải là "dọn thật nhanh", mà là không để việc nhà có cơ hội tích tụ. Những việc chỉ mất một hoặc hai phút nên được xử lý ngay, còn các công việc lớn hơn có thể chia nhỏ và lồng vào sinh hoạt hàng ngày. Khi thành thói quen, bạn gần như không còn cảm giác mình đang liên tục làm việc nhà.
1. Dùng xong thứ gì, trả ngay về chỗ cũ
Chìa khóa, điều khiển, kéo, dụng cụ cắt móng tay, mỹ phẩm hay giấy tờ đều nên có một vị trí cố định. Sau khi sử dụng, hãy trả chúng về đúng chỗ. Một thao tác mất vài giây có thể tiết kiệm rất nhiều thời gian tìm kiếm và dọn dẹp sau này.

2. Đừng tự tạo thêm việc nhà
Ăn xong một quả cam, hãy bỏ vỏ vào thùng rác thay vì đặt trên bàn. Mở một gói bánh, bỏ bao bì ngay. Đặt cốc nước đã dùng vào khu vực cần rửa thay vì để rải rác quanh phòng khách. Nhà càng ít "đồ chờ xử lý", bạn càng ít phải dọn.
3. Ăn xong, xử lý bàn ăn ngay
Không nhất thiết phải tổng vệ sinh căn bếp sau mỗi bữa. Chỉ cần dọn thức ăn thừa, gom bát đĩa và lau bàn ngay sau khi ăn. Nếu để đến vài tiếng sau, thức ăn khô lại, dầu mỡ bám lâu và công việc vốn chỉ mất 5 phút có thể kéo dài gấp đôi.
4. Tranh thủ rửa dụng cụ trong lúc nấu ăn
Trong lúc nồi canh đang sôi hoặc món ăn đang chờ chín, hãy tranh thủ rửa dao, thớt, rổ, bát đựng nguyên liệu. Đây là khoảng thời gian rất dễ bị bỏ phí nhưng lại đủ để bạn giải quyết phần lớn đống dụng cụ nấu nướng.
5. Làm song song nhiều công đoạn
Trong lúc chờ canh chín, có thể sơ chế hoặc xào rau. Trong lúc nồi cơm đang chạy, chuẩn bị món chính. Biết sắp xếp thứ tự giúp việc nấu ăn không kéo dài lê thê và cũng hạn chế tình trạng bếp ngổn ngang sau bữa tối.
6. Rửa luôn nồi và lau mặt bếp sau bữa ăn
Khi đã đứng ở bồn rửa, đừng chỉ rửa bát đũa rồi để nồi cơm, nồi canh "mai tính". Xử lý luôn chúng và lau khô khu vực bếp. Một căn bếp sạch trước khi đi ngủ khiến buổi sáng hôm sau nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

7. Rác sinh hoạt nên được xử lý trong ngày
Rác thực phẩm, đồ ăn thừa và những loại dễ gây mùi không nên để qua nhiều ngày. Việc mang rác đi đều đặn vừa giúp nhà sạch hơn, vừa giảm côn trùng, mùi khó chịu và cả công đoạn vệ sinh thùng rác sau đó.
8. Loại bỏ đồ không còn sử dụng
Một trong những nguyên nhân khiến việc nhà ngày càng nhiều là có quá nhiều đồ. Mỗi món đồ đều cần một chỗ để cất, cần lau bụi, sắp xếp và quản lý. Những thứ hỏng, hết hạn hoặc nhiều năm không dùng nên được cân nhắc loại bỏ. Ít đồ hơn thường đồng nghĩa với ít việc hơn.
9. Chia việc dọn nhà theo chu kỳ
Không cần ngày nào cũng tổng vệ sinh. Có thể quét hoặc hút bụi thường xuyên tùy tình trạng nhà, lau sàn vài ngày một lần và dành một buổi mỗi tuần cho những khu vực cần vệ sinh kỹ. Làm đều giúp tránh tình trạng đến cuối tuần phải dành cả nửa ngày để "cứu" căn nhà.

10. Dạy trẻ tự thu dọn đồ của mình
Trẻ hoàn toàn có thể học cách cất đồ chơi, sách vở, quần áo hoặc dụng cụ học tập sau khi sử dụng. Đây không chỉ là cách giảm bớt việc cho cha mẹ mà còn giúp trẻ hình thành ý thức tự chịu trách nhiệm với không gian của mình.
11. Đồ hỏng nên sửa sớm
Một chiếc tay nắm cửa lỏng, vòi nước rò, bóng đèn hỏng hay ngăn kéo kẹt nếu được xử lý ngay thường rất đơn giản. Càng trì hoãn, những vấn đề nhỏ càng dễ biến thành hỏng hóc lớn, vừa tốn công vừa tốn tiền.
12. Máy giặt xong thì phơi ngay
Quần áo để lâu trong máy dễ nhăn và có mùi ẩm, cuối cùng lại phát sinh thêm việc giặt lại. Nếu có thể, hãy căn thời gian giặt vào lúc bạn có thể xử lý quần áo ngay sau khi máy kết thúc.
13. Dọn giường ngay sau khi thức dậy
Chỉ cần kéo phẳng ga giường, gấp chăn và đặt gối ngay ngắn, phòng ngủ đã có cảm giác gọn hơn đáng kể. Một không gian gọn từ đầu ngày cũng làm giảm xu hướng vứt thêm đồ lung tung.
14. Giặt ga, vỏ gối theo lịch cố định
Thay vì đợi đến khi cảm thấy "quá bẩn mới giặt", hãy có một lịch tương đối ổn định cho ga giường, vỏ chăn và vỏ gối. Khi công việc được đưa vào lịch, bạn sẽ bớt cảm giác lúc nào cũng có một việc lớn đang chờ mình.
15. Phơi chăn và đồ dùng phòng ngủ định kỳ
Chăn, đệm mỏng hay những vật dụng ít giặt cũng cần được làm khô, thông thoáng tùy điều kiện thời tiết và chất liệu. Làm định kỳ giúp hạn chế mùi ẩm và tránh phải xử lý một lần quá nhiều đồ.
16. Chai lọ đã hết nên bỏ ngay
Sữa tắm chỉ còn một chai rỗng, lọ mỹ phẩm hết nhưng vẫn nằm trong tủ hay hộp giấy không còn dùng đều tạo cảm giác bừa bộn. Khi sản phẩm đã hết, hãy bỏ hoặc phân loại ngay thay vì biến phòng tắm thành nơi lưu trữ vỏ chai.
17. Chuẩn bị đồ cho ngày hôm sau từ tối hôm trước
Quần áo, giấy tờ, chìa khóa, túi xách, đồ dùng của trẻ hay những thứ cần mang đi làm có thể chuẩn bị trước. Việc này không trực tiếp là "dọn nhà", nhưng nó làm giảm cảnh lục tung tủ, mở hết ngăn kéo rồi để lại một căn phòng hỗn loạn vào sáng hôm sau.

18. Tận dụng những khoảng thời gian 1–5 phút
Đợi nước sôi có thể lau bàn bếp. Chờ con thay quần áo có thể xếp vài món đồ. Trước khi đi ngủ có thể mất 3 phút đưa phòng khách về trạng thái ban đầu. Những khoảng thời gian rất nhỏ này, nếu được tận dụng đều đặn, có thể thay thế cho một buổi dọn nhà dài vào cuối tuần.
Điểm chung của 18 thói quen trên không nằm ở việc phải chăm chỉ hơn, mà là xử lý mọi thứ khi chúng còn nhỏ. Một chiếc áo được treo ngay chỉ mất vài giây; năm chiếc áo chất trên ghế lại trở thành một công việc. Một chiếc bát được rửa ngay khá nhẹ nhàng; cả bồn bát để qua đêm lại dễ khiến người ta ngại bắt đầu.
Cũng không cần áp dụng tất cả 18 điều cùng lúc. Có thể bắt đầu từ ba nguyên tắc đơn giản nhất: dùng xong cất lại, việc dưới hai phút làm ngay và không để đồ chờ xử lý qua ngày. Khi những thao tác đó trở thành phản xạ, lượng việc nhà phát sinh sẽ tự nhiên giảm xuống.
Một căn nhà dễ sống không nhất thiết là căn nhà lúc nào cũng sạch bóng. Đó là nơi đồ đạc có vị trí, mọi thành viên biết tự thu dọn và việc nhà được xử lý từng chút trước khi chúng trở thành một "núi công việc". Khi đó, cuối tuần có thể thực sự dùng để nghỉ ngơi thay vì mở đầu bằng câu quen thuộc: "Hôm nay phải dọn nhà cả ngày".