Người phụ nữ 65 tuổi giỏi tài chính đột nhiên nhìn hóa đơn không hiểu, không hiểu những câu chuyện cười, kết quả khám khiến ai cũng bất ngờ

Một phụ nữ 65 tuổi từng giỏi quản lý tài chính nhưng bất ngờ gặp khó khăn khi xử lý các hóa đơn phức tạp, thậm chí không còn hiểu những câu nói đùa của người thân. Đi khám, bà được phát hiện mắc Alzheimer giai đoạn rất sớm.

Nhiều người cho rằng người lớn tuổi hay quên, phản ứng chậm hoặc gặp khó khăn trong một số công việc là dấu hiệu bình thường của quá trình lão hóa. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo, Alzheimer không chỉ biểu hiện bằng suy giảm trí nhớ. Những thay đổi về khả năng suy luận, tư duy trừu tượng và xử lý thông tin cũng có thể là dấu hiệu sớm của bệnh.

65 tuổi, từ người giỏi quản lý tiền bạc thành khó hiểu hóa đơn

Theo thông tin từ Bệnh viện Đại học Quốc gia Đài Loan cơ sở Hsinchu (Đài Loan, Trung Quốc), một phụ nữ 65 tuổi, tạm gọi là bà A, gần đây nhận thấy trí nhớ suy giảm rõ rệt.

Điều đáng chú ý là những thay đổi không chỉ nằm ở việc quên trước quên sau.

Trước đây, bà A vốn rất giỏi quản lý tài chính. Tuy nhiên, khi phải đối diện với những hóa đơn có nội dung phức tạp, bà bắt đầu cảm thấy bối rối, không biết phải xử lý như thế nào.

Thậm chí, bà còn gặp khó khăn trong việc hiểu những câu nói đùa của người thân hoặc không thể suy luận từ những thông tin quen thuộc như trước.

Những biểu hiện bất thường này khiến gia đình đưa bà đến bệnh viện kiểm tra. Sau quá trình đánh giá chuyên sâu, các bác sĩ phát hiện bà mắc Alzheimer ở giai đoạn rất sớm.

Trường hợp này cho thấy một vấn đề quan trọng: suy giảm nhận thức không phải lúc nào cũng bắt đầu bằng việc quên tên người hoặc quên đồ vật.

Alzheimer có thể âm thầm xuất hiện nhiều năm trước khi có triệu chứng

Bác sĩ Chu Chính Nhất, Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đại học Quốc gia Đài Loan cơ sở Hsinchu, cho biết những thay đổi bệnh lý liên quan đến Alzheimer có thể bắt đầu hơn 10 năm trước khi các triệu chứng lâm sàng rõ ràng xuất hiện.

Do đó, việc coi mọi biểu hiện suy giảm trí nhớ ở người cao tuổi là "lão hóa bình thường" có thể khiến bệnh bị bỏ qua trong thời gian dài.

Ngoài trí nhớ, người bệnh có thể bắt đầu gặp vấn đề với nhiều chức năng nhận thức khác như:

Khó giải quyết những vấn đề vốn quen thuộc.

Khó xử lý các thông tin phức tạp.

Giảm khả năng suy luận hoặc tư duy trừu tượng.

Khó hiểu hàm ý, ẩn ý hoặc những câu nói đùa.

Gặp khó khăn trong việc thực hiện những công việc trước đây vốn rất thành thạo.

Khả năng xử lý các tình huống trong cuộc sống hằng ngày giảm sút.

Đây là lý do các chuyên gia khuyến cáo không nên chỉ dựa vào trí nhớ để nhận biết Alzheimer.

Phát hiện sớm giúp mở thêm cơ hội can thiệp

Theo bác sĩ Chu, Bệnh viện Đại học Quốc gia Đài Loan cơ sở Hsinchu đã triển khai chương trình chẩn đoán Alzheimer giai đoạn rất sớm, kết hợp nhiều phương pháp đánh giá.

Trong đó có chụp PET amyloid để phát hiện sự tích tụ bất thường của protein amyloid trong não, xét nghiệm các dấu ấn sinh học trong dịch não tủy như amyloid và phosphorylated tau-217, đồng thời đưa vào sử dụng xét nghiệm phosphorylated tau-217 trong máu.

Những phương pháp này giúp bác sĩ có thêm cơ sở để xác định những thay đổi bệnh lý liên quan đến Alzheimer, thay vì chỉ dựa vào các bảng câu hỏi đánh giá nhận thức.

Với trường hợp của bà A, việc phát hiện bệnh ở giai đoạn rất sớm tạo điều kiện để bác sĩ có thể can thiệp sớm hơn, khi các chức năng nhận thức chưa suy giảm quá nhiều.

Thuốc mới không chữa khỏi Alzheimer nhưng có thể làm chậm quá trình suy giảm

Một trong những hướng điều trị mới đối với Alzheimer là liệu pháp miễn dịch chống amyloid.

Có thể hình dung sự tích tụ amyloid bất thường trong não giống như một "cò súng đã lên đạn", kích hoạt chuỗi tổn thương dẫn đến thoái hóa và chết tế bào thần kinh. Liệu pháp chống amyloid nhằm mục tiêu loại bỏ hoặc làm giảm lượng amyloid bất thường này.

Tuy nhiên, bác sĩ Chu nhấn mạnh người bệnh cần có kỳ vọng thực tế. Thuốc không thể chữa khỏi Alzheimer và cũng không thể phục hồi những ký ức đã mất. Mục tiêu chính là làm chậm tốc độ suy giảm nhận thức, qua đó giúp người bệnh duy trì chất lượng cuộc sống lâu hơn.

Theo thông tin từ bệnh viện, các liệu pháp này có thể giúp làm chậm tốc độ suy giảm nhận thức khoảng 27-35% trong những nhóm bệnh nhân phù hợp.

Điều đó đồng nghĩa người bệnh có thể có thêm thời gian duy trì sự độc lập, giao tiếp với người thân và tham gia các hoạt động thường ngày.

Điều trị Alzheimer cũng cần theo dõi nguy cơ tác dụng phụ

Bên cạnh lợi ích, các thuốc chống amyloid cũng có những rủi ro nhất định.

Một trong những biến chứng được quan tâm là bất thường hình ảnh liên quan amyloid (ARIA), có thể biểu hiện dưới dạng phù não hoặc những vi xuất huyết trong não.

Theo thông tin được công bố, nguy cơ này vào khoảng 13-24%, tùy loại thuốc và đặc điểm của từng người bệnh.

Vì vậy, việc sử dụng thuốc cần được thực hiện dưới sự theo dõi của đội ngũ y tế, bao gồm đánh giá trước điều trị và kiểm tra hình ảnh học trong quá trình sử dụng thuốc khi cần thiết.

Đừng chờ đến khi người thân "quên hết" mới đi khám

Alzheimer là bệnh tiến triển, vì vậy phát hiện càng sớm càng có thêm cơ hội để đánh giá và can thiệp phù hợp.

Các chuyên gia khuyến cáo, nếu bản thân hoặc người thân xuất hiện những thay đổi kéo dài về trí nhớ, khả năng suy nghĩ, giải quyết vấn đề hoặc thực hiện các công việc quen thuộc, không nên vội quy tất cả cho tuổi tác.

Đặc biệt, những biểu hiện như một người vốn rất giỏi quản lý tiền bạc nhưng đột nhiên không hiểu hóa đơn, không xử lý được những công việc quen thuộc hoặc khó hiểu những câu nói đùa, hàm ý của người khác cũng đáng được lưu ý.

Khi nhận thấy những thay đổi này, người bệnh nên đến khám tại chuyên khoa thần kinh, tâm thần hoặc lão khoa để được đánh giá chức năng nhận thức và tìm nguyên nhân.

Bởi Alzheimer không phải lúc nào cũng bắt đầu bằng một câu "Tôi quên rồi". Đôi khi, dấu hiệu đầu tiên lại là việc một người không còn hiểu những điều mà trước đây họ từng hiểu rất dễ dàng.