Người mắc tiểu đường nên cẩn trọng với 6 loại rau này, đừng nghĩ cứ là rau thì ăn bao nhiêu cũng được

Nhiều người mắc tiểu đường thường có chung một suy nghĩ: chỉ cần là rau thì ăn càng nhiều càng tốt. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cho biết đây là quan niệm chưa chính xác. Trên thực tế, có những loại rau củ chứa lượng tinh bột hoặc đường tự nhiên khá cao. Nếu không điều chỉnh khẩu phần và kết hợp hợp lý với thực phẩm khác, chúng vẫn có thể làm tăng đường huyết sau bữa ăn.

Điều đó cũng lý giải vì sao cùng một bữa ăn nhiều rau nhưng có người kiểm soát đường huyết tốt, trong khi người khác lại ghi nhận chỉ số đường máu tăng cao.

Thì là có phải "thần dược hạ đường huyết"?

Gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin cho rằng thì là là "kẻ hủy diệt đường huyết" hay "thần dược" cho người tiểu đường. Thực tế, chưa có bằng chứng khoa học đủ mạnh để khẳng định điều này.

Thì là là loại rau gia vị giàu chất chống oxy hóa, vitamin C và flavonoid, có thể góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch và giảm viêm. Tuy nhiên, lượng thì là sử dụng trong bữa ăn thường khá ít nên tác động đến đường huyết không đáng kể.

Điều quan trọng hơn nằm ở cách chế biến. Nếu thì là được ăn kèm các món nhiều dầu mỡ, nhiều muối hoặc thực phẩm giàu tinh bột như bún, mì, bánh, tổng tải lượng carbohydrate của cả bữa ăn sẽ tăng lên, từ đó ảnh hưởng đến đường huyết.

6 loại rau củ người mắc tiểu đường nên ăn có chừng mực

1. Khoai tây

Khoai tây thường bị nhầm là rau nhưng thực chất là thực phẩm giàu tinh bột. Hàm lượng carbohydrate trong khoai khá cao nên nếu đã ăn khoai, người bệnh cần giảm lượng cơm hoặc các thực phẩm chứa tinh bột khác. Đặc biệt, khoai nghiền hoặc khoai chiên có chỉ số đường huyết (GI) cao hơn khoai luộc.

2. Khoai lang

Khoai lang giàu chất xơ và vitamin, nhưng vẫn là nguồn tinh bột đáng kể. Đây không phải thực phẩm cần loại bỏ hoàn toàn, song chỉ nên dùng thay thế một phần cơm hoặc bánh mì thay vì ăn thêm.

3. Bí đỏ

Bí đỏ chứa nhiều beta-carotene rất tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, khi nấu chín kỹ, một phần tinh bột trong bí chuyển hóa nhanh hơn, khiến đường huyết sau ăn có thể tăng nếu dùng quá nhiều. Một bát canh bí nhỏ sẽ phù hợp hơn nhiều so với việc ăn một lượng lớn bí đỏ trong cùng bữa.

4. Cà rốt

Cà rốt sống có chỉ số đường huyết thấp. Tuy nhiên, khi được nấu mềm hoặc hầm lâu, cấu trúc tế bào bị phá vỡ, giúp cơ thể hấp thu đường nhanh hơn. Điều này không có nghĩa người tiểu đường phải kiêng cà rốt, mà chỉ nên ăn với lượng vừa phải và ưu tiên các phương pháp chế biến đơn giản.

5. Củ dền

Củ dền nổi tiếng nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa và nitrat tự nhiên. Tuy nhiên, loại củ này cũng chứa lượng đường tự nhiên cao hơn nhiều loại rau khác. Người mắc tiểu đường vẫn có thể ăn củ dền nhưng không nên dùng quá thường xuyên hoặc với khẩu phần lớn.

6. Ngô và đậu nành non (edamame)

Nhiều người xem ngô là rau nhưng trên thực tế, đây gần giống một loại lương thực. Hàm lượng tinh bột trong ngô khá cao, vì vậy nếu đã ăn ngô thì nên giảm lượng cơm hoặc mì.

Edamame cũng là món ăn vặt được nhiều người yêu thích vì giàu protein thực vật. Tuy nhiên, đậu nành non vẫn chứa carbohydrate và năng lượng tương đối cao. Ăn quá nhiều trong một lần có thể khiến tổng lượng carbohydrate trong ngày vượt mức khuyến nghị.

Không chỉ thực phẩm, cách ăn cũng quyết định đường huyết

Theo TS.BS Trần Quốc Cường - Viện Dinh dưỡng Quốc gia, người mắc đái tháo đường không cần kiêng tuyệt đối một loại thực phẩm nào, điều quan trọng là kiểm soát tổng lượng carbohydrate, lựa chọn thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp và phân chia khẩu phần hợp lý. Chuyên gia cũng khuyến cáo nên ưu tiên rau xanh không chứa tinh bột, ăn đa dạng thực phẩm và kết hợp vận động thường xuyên để kiểm soát đường huyết hiệu quả. (Nguồn: Báo Sức khỏe & Đời sống).

Bên cạnh việc chọn đúng thực phẩm, người bệnh cũng nên chú ý đến cách chế biến. Các món hấp, luộc hoặc xào nhanh thường giúp giữ nguyên cấu trúc chất xơ hơn so với hầm nhừ hoặc chiên rán. Một mẹo đơn giản khác là ăn rau trước, sau đó mới đến thực phẩm giàu đạm và cuối cùng là tinh bột. Thứ tự này có thể giúp làm chậm quá trình hấp thu glucose sau bữa ăn.

Ngoài ra, giấc ngủ, căng thẳng, lượng nước uống và thói quen tập luyện cũng ảnh hưởng đáng kể đến khả năng kiểm soát đường huyết. Vì vậy, không nên chỉ tập trung vào việc kiêng một vài loại rau mà bỏ qua lối sống tổng thể.

Rau vẫn rất cần thiết, nhưng ăn đúng mới tốt

Rau xanh vẫn là nhóm thực phẩm không thể thiếu trong chế độ ăn của người mắc tiểu đường nhờ giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất. Tuy nhiên, không phải mọi loại rau đều có thể ăn không giới hạn.

Những loại rau củ giàu tinh bột như khoai tây, khoai lang, bí đỏ, ngô hay củ dền không phải là "thực phẩm cấm", nhưng cần được tính vào tổng lượng carbohydrate trong ngày. Kết hợp khẩu phần hợp lý, chế biến lành mạnh và duy trì lối sống khoa học mới là chìa khóa giúp người mắc tiểu đường kiểm soát đường huyết ổn định và giảm nguy cơ biến chứng lâu dài.