Mẹ Hà Nội chia sẻ: Chuyển tiền tiết kiệm tự động ngay ngày nhận lương rất hiệu quả, nhưng tôi đã khiến tài khoản sinh hoạt “ngộp” vì đặt sai mức

Chị Thu Hà, 36 tuổi, sống tại Hà Nội, từng nhiều lần đặt mục tiêu tiết kiệm nhưng thường thất bại chỉ sau vài tuần. Thu nhập hàng tháng không quá thấp, các khoản chi cũng không có gì quá bất thường, nhưng cứ đến cuối tháng, số dư trong tài khoản gần như trở về 0.

Có tháng chị để dành được 2 triệu đồng, nhưng sang tháng sau lại phải dùng hết vì học phí của con, tiền điện tăng hoặc một khoản sửa chữa đột xuất trong nhà.

Sau nhiều lần tiết kiệm theo kiểu "còn bao nhiêu thì để dành bấy nhiêu", chị quyết định đổi cách.

Ngay ngày nhận lương, chị cài lệnh chuyển tiền tự động sang một tài khoản tiết kiệm riêng. Số tiền còn lại mới được dùng cho sinh hoạt.

"Lúc đầu tôi thấy đây đúng là phương pháp dành cho người thiếu kỷ luật như mình. Không cần suy nghĩ, không cần đấu tranh xem tháng này nên tiết kiệm bao nhiêu. Tiền vừa về tài khoản đã tự động được chuyển đi", chị kể.

Cách làm này thực sự hiệu quả. Nhưng chỉ sau hai tháng, một vấn đề khác xuất hiện: tài khoản sinh hoạt của chị liên tục rơi vào trạng thái "ngộp".

Chuyển ngay 40% thu nhập sang tiết kiệm

Tổng thu nhập hàng tháng của gia đình chị Hà khoảng 30 triệu đồng, gồm lương của hai vợ chồng và một khoản thu nhập nhỏ từ công việc ngoài giờ.

Trước đây, gia đình chị thường chi tiêu gần hết số tiền này. Vì muốn thay đổi nhanh, chị đặt mục tiêu tiết kiệm 12 triệu đồng mỗi tháng, tương đương 40% thu nhập.

Ngay ngày nhận lương, hệ thống tự động chuyển:

- 8 triệu đồng vào tài khoản tiết kiệm dài hạn;

- 2 triệu đồng vào quỹ học tập của con;

- 2 triệu đồng vào quỹ du lịch và mua sắm lớn.

Gia đình còn lại 18 triệu đồng để trang trải toàn bộ sinh hoạt trong tháng.

Trên lý thuyết, con số này không quá thấp. Tuy nhiên, khi cộng các khoản chi cố định, phần tiền thực sự linh hoạt còn lại không nhiều.

Như vậy, ngay từ khi lập kế hoạch, gia đình chị đã thiếu khoảng 2 triệu đồng. Chưa kể những tháng có thêm tiền sửa xe, mua quần áo cho con, đóng quỹ lớp hoặc về quê thăm ông bà, mức thiếu hụt còn lớn hơn.

Trong tháng đầu tiên, chị Hà dùng thẻ tín dụng để bù một số khoản. Sang tháng thứ hai, chị phải rút 3 triệu đồng từ tài khoản tiết kiệm vừa chuyển vào đầu tháng.

"Cảm giác rất buồn cười. Tôi chuyển tiền sang tiết kiệm để tránh tiêu, sau đó lại rút ra để trả tiền điện, tiền học. Nhìn trên ứng dụng thì mình vẫn có tài khoản tiết kiệm, nhưng thực chất dòng tiền hàng tháng đang rất căng", chị nói.

Tiết kiệm nhiều nhưng dòng tiền lại mất an toàn

Sai lầm của chị Hà không nằm ở việc chuyển tiền tự động. Vấn đề nằm ở tỷ lệ tiết kiệm được đặt theo mong muốn, thay vì dựa trên dòng tiền thực tế.

Khi đặt mức tiết kiệm 40%, chị chỉ nhìn vào tổng thu nhập 30 triệu đồng mà chưa rà soát đầy đủ các nghĩa vụ tài chính của gia đình.

Trong khi đó, chi phí cố định đã chiếm gần 14 triệu đồng. Nếu cộng thêm tiền ăn uống và đi lại, phần lớn thu nhập đã được "đặt tên" trước khi tháng mới bắt đầu.

Việc chuyển quá nhiều tiền sang tài khoản khác khiến tài khoản sinh hoạt không có khoảng đệm. Chỉ cần một khoản chi tăng vài trăm nghìn đồng, kế hoạch đã bị phá vỡ.

Không chỉ vậy, khi tiền sinh hoạt quá thiếu, người dùng dễ rơi vào một trong ba tình trạng:

- Thứ nhất, dùng thẻ tín dụng hoặc vay ngắn hạn để duy trì chi tiêu.

- Thứ hai, liên tục rút ngược tiền từ tài khoản tiết kiệm.

- Thứ ba, cắt giảm quá mức các nhu cầu cơ bản, sau đó chi tiêu bù vào cuối tháng.

Cả ba trường hợp đều khiến việc tiết kiệm trở nên thiếu bền vững.

Sau khi xem lại toàn bộ sao kê trong ba tháng, chị Hà nhận ra mức tiết kiệm phù hợp với gia đình mình không phải 12 triệu đồng mà chỉ khoảng 7-8 triệu đồng mỗi tháng.

Giảm mức tiết kiệm, nhưng số tiền giữ lại thực tế lại tăng

Từ tháng thứ tư, chị điều chỉnh lệnh chuyển tiền tự động từ 12 triệu đồng xuống còn 7,5 triệu đồng.

Cụ thể:

Gia đình còn lại 22,5 triệu đồng cho sinh hoạt. Trong số này, chị giữ riêng 2 triệu đồng làm vùng đệm, chỉ sử dụng khi phát sinh các khoản ngoài kế hoạch.

Mức tiết kiệm mới chỉ tương đương 25% thu nhập, thấp hơn đáng kể so với mục tiêu ban đầu. Tuy nhiên, chị không còn phải rút tiền tiết kiệm giữa tháng.

Sau sáu tháng, tài khoản tiết kiệm của chị tăng đều khoảng 45 triệu đồng. Trong khi đó, với mức tiết kiệm 12 triệu đồng trước đây, số tiền giữ lại thực tế sau hai tháng chỉ hơn 15 triệu đồng vì liên tục bị rút ra.

"Tôi từng nghĩ tiết kiệm càng nhiều thì càng tốt. Nhưng bây giờ tôi hiểu, mức tiết kiệm tốt nhất không phải mức cao nhất, mà là mức mình có thể duy trì mà không phải vay, quẹt thẻ hay lấy tiền ra dùng lại", chị Hà chia sẻ.

Cách xác định mức chuyển tiền tự động phù hợp

Chuyển tiền tiết kiệm tự động ngay ngày nhận lương vẫn là một phương pháp hiệu quả, đặc biệt với những người thường tiêu hết tiền trước khi kịp để dành.

Tuy nhiên, trước khi cài đặt, mỗi gia đình nên xác định ba con số.

Một là tổng chi phí thiết yếu.

Bao gồm tiền nhà, học phí, ăn uống, điện nước, đi lại, bảo hiểm và các khoản phải thanh toán định kỳ. Đây là phần không nên bị cắt giảm chỉ để đạt một tỷ lệ tiết kiệm đẹp.

Hai là mức chi phát sinh trung bình.

Có thể lấy tổng các khoản hiếu hỷ, sửa chữa, y tế, mua sắm cho con trong 6 tháng gần nhất rồi chia trung bình theo tháng.

Nhiều gia đình chỉ tính chi cố định nhưng quên rằng các khoản "bất ngờ" thực tế lại xuất hiện gần như tháng nào cũng có.

Ba là vùng đệm trong tài khoản sinh hoạt.

Sau khi chuyển tiền tiết kiệm, tài khoản chi tiêu vẫn nên còn dư một khoản tương đương 5-10% thu nhập. Khoản này giúp gia đình không phải rút tiền tiết kiệm khi giá điện tăng, xe hỏng hoặc trẻ phát sinh học phí.

Một công thức dễ áp dụng là:

Mức tiết kiệm tự động = Thu nhập - Chi phí thiết yếu - Chi phát sinh trung bình - Vùng đệm dòng tiền.

Không nhất thiết phải bắt đầu bằng 20%, 30% hay 40%. Với người mới, mức 10-15% nhưng duy trì đều đặn vẫn tốt hơn đặt mục tiêu quá cao rồi liên tục thất bại.

Tiết kiệm tự động không có nghĩa là "khóa" hết tiền

Sau trải nghiệm của mình, chị Hà vẫn giữ lệnh chuyển tự động vào ngày nhận lương. Nhưng thay vì chuyển toàn bộ vào một tài khoản khó rút, chị chia tiền thành ba tầng.

Quỹ dự phòng được để trong tài khoản thanh khoản cao. Tiết kiệm cho mục tiêu 1-2 năm được gửi theo kỳ hạn ngắn. Chỉ khoản tiền chưa cần dùng trong thời gian dài mới được chuyển vào tiết kiệm dài hạn.

Cách chia này giúp gia đình vừa có kỷ luật, vừa không bị động khi cần tiền.

"Tiết kiệm không nên khiến mỗi lần mở tài khoản thanh toán là mình thấy lo. Một kế hoạch tốt phải giúp mình yên tâm hơn, chứ không phải làm cả tháng sống trong cảm giác thiếu tiền", chị nói.

Chuyển tiền tự động ngay ngày nhận lương có thể giúp nhiều người thoát khỏi vòng lặp "kiếm được bao nhiêu, tiêu hết bấy nhiêu". Nhưng để phương pháp này phát huy hiệu quả, mức chuyển cần được tính từ thực tế chi tiêu, không phải từ sự sốt ruột muốn tích lũy thật nhanh.

Đôi khi, giảm mục tiêu tiết kiệm trên giấy lại là cách giúp số tiền thực sự ở lại lâu hơn trong tài khoản.