LÒNG TRẮC ẨN của Á khôi Nam Em và câu chuyện "chú mèo cứng ngắc" trong chiếc ba lô ngoài ban công

Lòng trắc ẩn không cần sân khấu

Triết gia người Đức Arthur Schopenhauer từng viết một câu mà đến nay vẫn chưa ai phản bác được: "Lòng trắc ẩn đối với động vật gắn liền mật thiết với sự tốt lành của nhân cách. Có thể khẳng định chắc chắn rằng kẻ nào tàn nhẫn với sinh vật sống thì không thể là người tốt."

Albert Schweitzer, bác sĩ, triết gia, người đoạt giải Nobel Hòa bình 1952 đi xa hơn: "Cho đến khi chúng ta mở rộng vòng tròn trắc ẩn đến tất cả sinh linh sống, nhân loại sẽ không tìm thấy bình yên".

Hai người đàn ông, hai thế kỷ khác nhau, cùng đi đến một kết luận, cách một người đối xử với những sinh linh yếu thế, không có tiếng nói, hoàn toàn phụ thuộc vào mình đó mới là phép đo nhân cách thật sự. Không phải những gì người ta nói trước đám đông. Không phải những gì người ta thể hiện khi đang bị quan sát. Mà là những gì xảy ra khi cánh cửa đóng lại, khi không có camera, khi không có ai chấm điểm.

Tạm thời bỏ qua mớ lý thuyết xa xôi về khái niệm lòng trắc ẩn. Quay ngược lại 1 chút vào buổi tối 19/6, khoảnh khắc Nam Em hạnh phúc rực rỡ trên sân khấu Miss Cosmo TP.HCM 2026 với danh hiệu á khôi.

Trong phần thi ứng xử, Nam Em đuợc hỏi: "Nếu ngày mai tất cả danh hiệu, tiền bạc, ngoại hình và sự nổi tiếng đều biến mất, điều gì vẫn khiến bạn xứng đáng được nhớ đến?".

Nam Em trả lời: "Điều mà tôi mong muốn mọi người nhớ đến là cách tôi đã đứng dậy mạnh mẽ trở lại tại Miss Cosmo TPHCM. Chỉ có LÒNG TRẮC ẨN, LÒNG NHÂN ÁI và tất cả tinh hoa chúng ta tạo ra cho bản thân và cộng đồng mới là giá trị vững vàng và mạnh mẽ nhất".

Một câu hỏi hay và một câu trả lời hoàn hảo.

Nhưng Nam Em quên mất rằng, lòng trắc ẩn nó không chỉ là khái niệm để chỉ nói trên sân khấu, nơi có ánh đèn và micro, nơi có những tiếng vỗ tay tung hô.

Cuối tháng 4/2024, vì con mèo của cô đi vệ sinh sai chỗ, Nam Em nhốt nó vào balo và để ngoài ban công. Tám tiếng sau, khi mở ra, con vật đã "cứng ngắc". Khi làn sóng phẫn nộ ập đến, cô không xin lỗi. Cô đáp lại bằng một câu: "Mấy người thương nó thì ai thương tôi?"

Trước một sinh linh đã kết thúc sự sống vì mình, phản xạ đầu tiên không phải là đau, không phải là ân hận mà là tự biến mình thành nạn nhân của sự chỉ trích.

Và từ đó, mọi cuộc trò chuyện về trách nhiệm đều bị khép lại.

Nhưng con mèo không phải điểm khởi đầu. Nó chỉ là chi tiết trần trụi nhất trong một chuỗi dài hơn nhiều.

Khi sự bao dung bị "lợi dụng"

Đầu năm 2024, Nam Em liên tiếp tổ chức các buổi livestream trong đó cô gợi lại chuyện tình cảm ồn ào trong quá khứ, đề cập góc khuất showbiz, và có phát ngôn nhạy cảm từng bị cơ quan chức năng xác định là gây hoang mang và tiêu cực trong dư luận.

Tháng 3/2024, Sở Thông tin và Truyền thông TP.HCM xử phạt cô 37,5 triệu đồng. Sau khi đã được cảnh báo rõ ràng, tháng 4 cùng năm cô tiếp tục tái phạm và bị phạt thêm 10 triệu đồng với tình tiết tăng nặng, đồng thời bị kiến nghị khóa toàn bộ tài khoản mạng xã hội.

Hai lần trong hai tháng, sau khi đã biết hậu quả của lần trước.

Cũng trong khoảng thời gian đó, ban tổ chức Hoa hậu Đồng bằng sông Cửu Long, cuộc thi mà chính Nam Em đăng quang năm 2015 ra thông báo công khai rằng cô sẽ không còn đồng hành cùng chương trình, với lý do hình ảnh không còn phù hợp với tiêu chí tổ chức hướng đến.

Trong lịch sử nhan sắc Việt Nam, một cuộc thi buộc phải cắt đứt công khai với chính đương kim hoa hậu của mình là điều gần như chưa có tiền lệ. Khi nó xảy ra, không cần thêm bình luận nào để hiểu mức độ của vấn đề.

Tháng 9/2025, trong một buổi livestream, Nam Em tuyên bố cô không còn coi mình là nghệ sĩ và không còn đủ sức quay lại showbiz. Chín tháng sau, cô có mặt tại vòng sơ khảo Miss Cosmo TP.HCM 2026, nắm tay chị gái bước vào top 2, và đứng trước micro nói về lòng trắc ẩn.

Nhìn lại toàn bộ, có một cấu trúc rất nhất quán, tạo ồn ào để được chú ý, khi bị phản ứng thì xin lỗi hoặc cáo bệnh, giữ im lặng một thời gian, rồi xuất hiện trở lại với một sân khấu mới, một hình ảnh mới, một bộ từ khóa mới lần này là "nghị lực" và "lòng trắc ẩn".

Đây không phải chiến lược phức tạp.

Bởi Nam Em đã dùng nhiều và dùng khá thành công.

Nhưng khi sự bao dung bị lợi dụng một cách triệt để, sẽ đến lúc người ta cảm thấy rằng người được nhận không hề xứng đáng.

Vấn đề thực sự không chỉ là Nam Em. Nó là những cuộc thi sẵn sàng đón nhận hồ sơ của cô mà không đặt một câu hỏi nào về những gì đã xảy ra trước đó. Nó là ban giám khảo hỏi về lòng trắc ẩn mà không có bất kỳ cơ chế nào để đối chiếu câu trả lời với hành vi thực tế ngoài đời. Khi sân khấu không phân biệt được giữa người thực sự có lòng trắc ẩn và người biết nói về lòng trắc ẩn đúng thời điểm thì câu hỏi ứng xử đó chỉ còn là một màn trình diễn, và giải thưởng trao cho kẻ diễn tốt nhất, không phải người tốt nhất.

Cuối cùng, chúc mừng Nam Em vì đã trở thành á khôi.