Khuyên chân thành phụ huynh có con sắp vào lớp 1: Đừng mua các món đồ dụng học tập này, chỉ PHÍ TIỀN mà không dùng đến!

Nhiều phụ huynh cứ đến mùa khai trường là lao vào “mua và mua”, chỉ sợ con đi học sẽ thiếu cái này thiếu cái kia. Thế nhưng trên thực tế, điều thực sự ảnh hưởng đến khả năng thích nghi với trường tiểu học của trẻ không phải là mua chưa đủ, mà là mua quá nhiều và quá tạp. Cốt lõi của việc chuẩn bị cho con vào lớp 1 không phải là "vứt tiền vào trang thiết bị", mà là giúp trẻ xây dựng ý thức kỷ luật và tính độc lập.

1. Đồ dùng học tập quá nhiều chức năng

Khá nhiều phụ huynh thích mua cho con các loại "dụng cụ học tập công nghệ cao" biết phát sáng, biết phát nhạc hay tích hợp hàng chục chức năng vì nghĩ rằng chúng mới lạ, kích thích được hứng thú của trẻ. Thế nhưng, những đồ dùng này tuy nhìn bắt mắt nhưng khi dùng lại gây xao nhãng. Trên lớp, trẻ rất dễ bị thu hút bởi âm thanh, ánh sáng, dẫn đến việc mất tập trung vào bài giảng.

Điều học sinh tiểu học (đặc biệt là các lớp nhỏ) cần nhất là những công cụ học tập đơn giản, ổn định và dễ sử dụng. Bút, tẩy, thước kẻ, hộp bút, đủ dùng là được. Đồ dùng càng cầu kỳ, hoa mỹ thì càng dễ kéo sự tập trung của trẻ rời khỏi việc học. Đặc biệt là những chiếc bút mang đặc tính trò chơi hay bút chì bấm nhiều nút bấm, không chỉ nhanh hỏng mà còn khiến trẻ không cưỡng lại được ham muốn nghịch ngợm ngay trong giờ học.

Lời khuyên: Phụ huynh nên ưu tiên các tiêu chí “thực dụng, bền bỉ, tối giản”. Ví dụ như bút chì gỗ thông thường, hộp bút một ngăn, cục tẩy không mùi - đây mới là những trang bị cơ bản thực sự phù hợp với học sinh tiểu học. Đồ dùng học tập không phải cứ càng đắt càng tốt, quan trọng nhất là phải giúp trẻ tập trung viết chữ và dễ dàng sắp xếp gọn gàng.

2. Cặp sách quá khổ

Nhiều cha mẹ lo lắng con không để vừa sách vở nên ngay từ đầu đã mua cặp sách cỡ lớn, thậm chí chọn cho con tiểu học chiếc cặp to như "balo leo núi". Kết quả là trẻ đeo thì nặng, đi lại thì mệt, trong cặp lại dễ nhét đủ thứ đồ không liên quan, từ đó hình thành thói quen lề mề và nhếch nhác.

Đối với giai đoạn tiểu học, mấu chốt của chiếc cặp sách không nằm ở dung tích càng to càng tốt, mà là trọng lượng vừa phải, ngăn chia rõ ràng và trẻ có thể tự mình sắp xếp. Cặp quá to sẽ khiến trẻ nảy sinh tâm lý "kiểu gì chẳng đựng vừa", rồi nhét cả sách giáo khoa, vở bài tập, đồ chơi, bình nước vào trong; lâu dần việc tìm đồ sẽ chậm chạp và khả năng ngăn nắp cũng kém đi.

Một chiếc cặp phù hợp nên là công cụ giúp trẻ học cách "hôm nay mang gì, ngày mai để gì ở nhà", chứ không phải tống tất cả mọi thứ vào. Cha mẹ có thể giúp con lập danh sách cố định: sách giáo khoa, vở bài tập, hộp bút và bình nước của ngày hôm đó là đủ, những thứ khác hạn chế mang theo. Cặp sách càng nhẹ, trẻ càng dễ hình thành thói quen học tập gọn gàng, ngăn nắp.

3. Mua sắm quá đà các phụ kiện bàn ghế học tập

Một số phụ huynh vì muốn tạo "cảm giác nghi thức khi vào lớp 1" nên đã mua sẵn trọn bộ phụ kiện: bàn học, đèn chống cận, tủ lưu trữ, dụng cụ chỉnh tư thế ngồi, đệm ngồi, tựa chân... Nhìn thì có vẻ chuyên nghiệp, nhưng thực tế nhiều trẻ lại chẳng dùng đến, thậm chí còn khó tập trung hơn vì quanh mình có quá nhiều đồ đạc.

Ở độ tuổi tiểu học, điều quan trọng nhất là xây dựng cho trẻ một môi trường học tập có thể ngồi yên, viết vững và thu dọn tốt. Bàn ghế không nhất thiết phải đắt tiền hay đặt làm riêng, mấu chốt là chiều cao phù hợp, ánh sáng đầy đủ và mặt bàn sạch sẽ. Khi bày đầy lên bàn đủ loại "thần khí học tập", trẻ sẽ dồn sự chú ý vào các thiết bị đó thay vì bài vở.

Môi trường học tập thực sự hiệu quả không phải là "trang bị tận răng" mà là "ít sự xao nhãng nhất". Trên bàn học chỉ nên giữ lại sách vở và dụng cụ dùng cho ngày hôm đó, các đồ dùng khác thu cất đi; ánh sáng đủ sáng là được, không cần đuổi theo các chức năng phức tạp. Môi trường càng đơn giản, trẻ càng dễ đi vào trạng thái học tập.

4. Tích trữ quá sớm sách tham khảo và bài tập nâng cao

Còn một tâm lý mua sắm bốc đồng rất phổ biến khác: trước khi con vào lớp 1 đã tích trữ một đống sách bài tập, thẻ nhận biết chữ cái, bài tập tính nhẩm, vở luyện chữ... như thể càng mua nhiều thì con khai trường sẽ càng giỏi giang. Thực ra, việc mù mót tích trữ sách tham khảo thường chỉ làm tăng thêm sự lo ầu và gây lãng phí.

Trẻ mới vào tiểu học cần ưu tiên thích nghi với nhịp điệu lớp học, quy luật sinh hoạt và thói quen làm bài tập, chứ không phải vừa vào đã bị đè nén bởi vô số bài luyện tập. Sách nâng cao quá nhiều dễ khiến cha mẹ rơi vào tâm lý so sánh "hôm nay làm bộ này, ngày mai lại làm bộ kia", còn trẻ thì có thể sinh ra tâm lý chống đối việc học.

Thay vì mua một lúc quá nhiều, tốt hơn hết hãy chuẩn bị trước một lượng nhỏ tài liệu cơ bản, phù hợp với lứa tuổi. Ví dụ như một hoặc hai quyển bài tập phù hợp với trình độ hiện tại của con, đủ để củng cố kiến thức trên lớp là được. Sau khi trẻ đã thực sự đi vào nếp học, hãy bổ sung tùy theo tình hình thực tế. Giáo dục không phải là cuộc thi tích trữ đồ, thứ phù hợp với giai đoạn hiện tại của con mới là tốt nhất.

5. "Trang bị" mang nặng tính thương hiệu

Một số cha mẹ rất dễ bị thu hút bởi các "set đồ khai trường", "hộp quà học tập cao cấp" hay "dụng cụ học tập giống con của ngôi sao X". Họ cảm thấy con vào lớp 1 thì nên có một bộ trang bị thật "sang xịn mịn". Tuy nhiên, vấn đề là việc quá đuổi theo thương hiệu và bao bì thường khiến trẻ chú ý vào việc "mình sở hữu cái gì" chứ không phải "mình học như thế nào".

Trẻ em ở độ tuổi tiểu học đang trong quá trình hình thành nhận thức giá trị. Nếu người lớn cứ liên tục nhấn mạnh "món này đắt hơn", "món kia cao cấp hơn", trẻ có thể hiểu lầm rằng đồ dùng học tập càng đắt thì càng tốt, thậm chí sinh ra tâm lý đố kỵ, so sánh với bạn bè. Hướng tiêu dùng này rất dễ biến việc chuẩn bị vào lớp 1 thành một "dự án sĩ diện".

Điều cha mẹ nên nói với con hơn cả là: Bản chất của đồ dùng học tập là để phục vụ việc học, không phải để thể hiện thân phận. Một cục tẩy bền tốt, một chiếc bút chì vừa tay còn giá trị hơn cả một "hộp quà sang chảnh" đóng gói nhiều màu sắc. Hãy để trẻ hiểu ngay từ ngày đầu đi học: Học tập là so kè về thói quen, không phải so kè về trang bị.

Thực ra, điều đáng chuẩn bị nhất cho trẻ trước khi vào lớp 1 không phải là những đồ vật hoa mỹ, mà là 3 năng lực cốt lõi:

- Biết tự mình sắp xếp cặp sách.

- Biết hoàn thành nhiệm vụ đúng giờ.

- Có thể ngồi yên tĩnh để nghe giảng.

Khi rèn giũa tốt những thói quen này làm nền tảng, trẻ đi học sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Cha mẹ bớt mua đi một chút, trẻ lại có thể học tập tập trung và độc lập hơn.

Nếu bạn đang chuẩn bị cho con vào lớp 1, sao không thử đối chiếu với danh sách này xem trong nhà có phải đã tích trữ quá nhiều thứ "nhìn thì có vẻ hữu ích nhưng thực tế lại không dùng đến" hay không? Tiêu tiền vào đúng nơi thực sự cần, dồn sức lực vào việc nuôi dưỡng thói quen, đó mới là cách chuẩn bị thông minh nhất.