Khởi nghiệp từ đồ án tốt nghiệp: Những ý tưởng bước ra đời thực của sinh viên Trường Đại học FPT

Một đồ án tốt nghiệp thông thường sẽ khép lại sau buổi bảo vệ trước hội đồng. Nhưng với nhiều sinh viên Trường Đại học FPT (FPTU), khoảnh khắc đó lại mở ra một cuộc thử lửa khắt khe hơn: bước vào thị trường. Tại đây, thước đo đánh giá không còn nằm ở thang điểm học thuật mà phụ thuộc vào việc sản phẩm có giải quyết được bài toán thực tế của xã hội hay không, và khách hàng có sẵn sàng chi trả hay không. Từ chính tinh thần đó, hàng loạt dự án sinh viên đã được thương mại hóa thành công ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

AnSite: Mang AI Vision giải bài toán an toàn cho nhà máy

Xuất phát từ học phần Trải nghiệm khởi nghiệp 1 tại FPTU Cần Thơ, nhóm sinh viên gồm Thái Hoàng Huân, Nguyễn Ngọc Thảo Vy (An toàn thông tin), Lê Anh Khoa (Kỹ thuật phần mềm) và Phạm Vũ Khang (Marketing) đã cùng nhau tìm kiếm giải pháp ứng dụng công nghệ vào thực tiễn sản xuất.

Qua khảo sát thực tế tại các xưởng sản xuất, nhóm nhận thấy hầu hết cơ sở đều có hệ thống camera nhưng khâu giám sát vẫn phụ thuộc nặng nề vào con người. Trong khi đó, việc lắp đặt một hệ thống AI hoàn toàn mới thường đòi hỏi chi phí đầu tư hạ tầng lớn cùng nhiều rủi ro về an toàn dữ liệu. Từ bài toán này, dự án AnSite ra đời nhằm tận dụng chính hệ thống camera sẵn có, tích hợp AI Vision để giám sát tự động. Hệ thống có thể nhận diện vi phạm trang bị bảo hộ lao động, cảnh báo người xâm nhập khu vực nguy hiểm, phát hiện khói, lửa hay các hành vi bất thường trong quy trình làm việc.

Để tối ưu khả năng vận hành thực tế, nhóm áp dụng kiến trúc Hybrid-First kết hợp công nghệ nhận diện YOLO cùng bộ quy tắc nghiệp vụ (Rule Engine). Sau khi hoàn thiện phiên bản thử nghiệm (MVP), nhóm tiếp tục nâng cấp thành đồ án tốt nghiệp và chào hàng đến các doanh nghiệp. Hai khách hàng đầu tiên là Công ty TNHH Nikolet và Xưởng gỗ Duy Khánh đã ký hợp đồng triển khai với tổng giá trị khoảng 170 triệu đồng.

Tiếp đà thuận lợi, nhóm chính thức thành lập Công ty TNHH AnSite Solutions. Hiện tại, nhóm đang mở rộng giải pháp sang các ngành cơ khí, nhôm kính, kho vận, đồng thời phát triển thêm trợ lý AI hỗ trợ doanh nghiệp tra cứu quy trình vận hành tiêu chuẩn và phân tích báo cáo an toàn.

WinSell: Đưa AI Agent vào quy trình vận hành đa kênh

Nếu AnSite tập trung vào an toàn công nghiệp thì WinSell lại giải quyết nhu cầu chuyển đổi số cho khối doanh nghiệp vừa và nhỏ: tự động hóa bán hàng. Đội ngũ phát triển gồm Trương Quốc Hưng, Nguyễn Thị Hồng Thương, Lê Nguyễn Xuân Ngân, Trầm Huỳnh Duy Tân (Kỹ thuật phần mềm) và Châu Cẩm Mơ (Ngôn ngữ Nhật).

WinSell được xây dựng theo mô hình hai lớp. Lớp nền tảng đảm nhiệm việc đồng bộ tồn kho thời gian thực, quản lý đơn hàng đa kênh, phân tích số liệu tập trung và cung cấp chatbot phản hồi khách hàng 24/7. Lớp thứ hai là hệ sinh thái AI Agent gồm WISA (trợ lý tối ưu tác vụ và chi phí thường nhật) và KODA (hỗ trợ sâu về kỹ thuật). Điểm nổi bật của WinSell là tính năng minh bạch chi phí tiêu hao, giúp chủ doanh nghiệp dễ dàng đo lường hiệu quả đầu tư công nghệ.

Từ một đề tài tốt nghiệp, nhóm đã thành lập Công ty TNHH WinSell để vận hành thương mại. Hệ thống hiện ghi nhận hơn 200 cửa hàng trực tuyến sử dụng, xử lý đều đặn khoảng 1,2 triệu tin nhắn mỗi tháng.

Elsun: Thời trang thương mại điện tử ứng dụng phòng thử đồ ảo

Tại FPTU Hà Nội, nhóm sinh viên chuyên ngành Marketing gồm Phùng Ngọc Ánh, Chang Minh Hiếu, Nguyễn Thị Mai Anh, Đỗ Bá Thành Đạt và Nguyễn Thùy My lại chọn hướng đi thương mại điện tử với thương hiệu thời trang Elsun. Dự án bắt đầu từ tháng 12/2024 nhằm tháo gỡ điểm nghẽn phổ biến của người tiêu dùng khi mua sắm online: trang phục không vừa vặn với vóc dáng.

Nhóm tích hợp công nghệ AI Virtual Try-On ngay trên website bán hàng. Khách hàng chỉ cần nhập số đo cơ thể hoặc tải hình ảnh cá nhân, thuật toán sẽ tự động phân tích và đưa ra gợi ý kích cỡ phù hợp nhất. Để độ chuẩn xác đạt mức cao, nhóm đã xây dựng bảng kích thước dựa trên dữ liệu nhân trắc học người Việt kết hợp đo đạc thực tế theo từng độ co giãn chất liệu.

Dự án mang về doanh thu thử nghiệm 80 triệu đồng, nhận 40 triệu đồng quỹ hỗ trợ khởi nghiệp từ nhà trường và xuất sắc đạt điểm tuyệt đối 10/10 trong kỳ bảo vệ tốt nghiệp. Dưới sự cố vấn về mô hình kinh doanh và quản trị rủi ro từ TS. Trịnh Trọng Hùng, nhóm hiện tiếp tục tối ưu hóa thuật toán AI, ra mắt các bộ sưu tập mới và đẩy mạnh hợp tác cùng các nhà sáng tạo nội dung số.

Bệ phóng khởi nghiệp thực chiến từ môi trường đại học

Dù khác biệt về lĩnh vực công nghệ hay thị trường mục tiêu, các dự án trên đều gặp nhau ở một điểm chung: không dừng lại ở tư duy làm đồ án chỉ để lấy điểm. Việc đưa sản phẩm ra kiểm chứng với khách hàng thực tế và chủ động thành lập pháp nhân đã mang lại trải nghiệm thương trường giá trị cho sinh viên trước khi rời giảng đường.

Kết quả này phản ánh định hướng đào tạo thực tiễn được FPTU duy trì xuyên suốt 20 năm qua. Học phần Trải nghiệm khởi nghiệp kéo dài 2 học kỳ là môn bắt buộc đối với 100% sinh viên. Thay vì học lý thuyết đơn thuần, sinh viên phải làm việc theo các nhóm liên ngành, trải qua đầy đủ các khâu từ khảo sát thị trường, lên mô hình kinh doanh đến hoàn thiện và thương mại hóa sản phẩm.

Đồng hành cùng sinh viên là mạng lưới hơn 300 chuyên gia, cố vấn doanh nghiệp cùng các quỹ đầu tư và vườn ươm khởi nghiệp. Mỗi dự án tiềm năng có thể nhận mức tài trợ lên tới 50 triệu đồng trực tiếp từ nhà trường. Tính từ năm 2024 đến nay, gần 300 dự án sinh viên đã được giải ngân với tổng kinh phí hỗ trợ gần 6 tỷ đồng.

Theo thống kê từ nhà trường, hơn 98% sinh viên tốt nghiệp có việc làm trong vòng một năm, trong đó gần 20% đang làm việc tại thị trường quốc tế. Môi trường đào tạo này cũng là cái nôi ra đời của hơn 120 doanh nghiệp và startup do cựu sinh viên sáng lập, tiêu biểu như Sky Mavis, TopCV, Base.vn, Nhanh.vn, Sphinx, MindX, TECHVIFY hay Newwave Solutions.

Mục tiêu lớn nhất của chương trình không phải là thúc ép mọi sinh viên đều phải mở công ty riêng, mà là rèn luyện tư duy phản biện, kỹ năng phát hiện vấn đề và tinh thần chủ động kiến tạo giải pháp. Đối với những dự án hội tụ đủ tiềm năng, sự kết hợp giữa kiến thức chuyên môn, nguồn vốn ươm tạo và sự đồng hành của nhà trường chính là bệ phóng vững chắc để các ý tưởng bước qua cánh cổng đại học, tiến thẳng vào thị trường.

(Nguồn, Ảnh: Trường ĐH FPT)