Hơn 90% người bệnh không biết thận đang "chết dần", bác sĩ dạy cách tự kiểm tra chỉ với 1 chiếc chai nhựa

Thận là cơ quan cực kỳ quan trọng đảm nhận vai trò lọc rửa độc tố và cân bằng chất lỏng cho toàn bộ cơ thể. Tuy nhiên, các bệnh lý tại cơ quan này lại tiến triển vô cùng âm thầm. Nhiều người chỉ vô tình phát hiện ra khi khám sức khỏe hoặc khi chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng, bùng phát ra ngoài. Điều này đẩy bản thân người bệnh vào nguy cơ phải đối mặt với án tử hoặc chi phí điều trị đắt đỏ.

Bệnh thận mạn trở thành gánh nặng toàn cầu

Theo báo cáo cập nhật từ Hiệp hội Thận học Quốc tế (ISN) phối hợp cùng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), gánh nặng bệnh thận mạn tính (CKD) đang gia tăng ở mức báo động. Hiện có khoảng 850 triệu người trên toàn thế giới đang phải sống chung với bệnh thận mạn, chiếm hơn 10% dân số toàn cầu. Căn bệnh này cướp đi sinh mạng của hơn 1,5 triệu người mỗi năm và dự báo đến năm 2040, CKD sẽ vươn lên thành nguyên nhân gây tử vong hàng đầu thứ 5 trên thế giới nếu không có các biện pháp can thiệp sớm.

Đáng lo ngại hơn, dữ liệu do Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam công bố chỉ ra rằng: Tại Việt Nam, có đến hơn 90% người mắc bệnh thận mạn tính hoàn toàn không nhận thức được tình trạng bệnh của mình ở giai đoạn đầu. Do thận không chứa các dây thần kinh cảm giác đau, các tổn thương ban đầu diễn ra rất âm thầm. Đến khi người bệnh xuất hiện triệu chứng rõ rệt như mệt mỏi, sưng phù hay tiểu ít thì chức năng thận thường đã suy giảm rất sâu.

Bác sĩ chỉ cách kiểm tra chức năng thận đơn giản tại nhà

TS.BS Parwez Alam (Chuyên khoa Tiết niệu tại Delhi, Ấn Độ) đã chia sẻ trên tờ Hindustan Times một phương pháp tự đánh giá chức năng thận đơn giản, có thể dễ dàng thực hiện ngay tại nhà.

Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), lượng nước tiểu bài tiết ra (Urine Output - UO) là một trong những chỉ số lâm sàng quan trọng nhất phản ánh trực tiếp trạng thái sinh lý và hiệu quả lọc của thận. Bác sĩ Parwez phân tích rằng, mức bài tiết nước tiểu bình thường ở một người khỏe mạnh dao động trong khoảng 0,5 - 1ml/kg/giờ.

Chẳng hạn, một nam giới nặng 70kg sẽ bài tiết khoảng 35 - 70ml nước tiểu mỗi giờ. Tương tự, một người nặng 50kg sẽ sản xuất khoảng 25 - 50ml nước tiểu trong 1 giờ. Khi lượng nước tiểu bài tiết đạt chuẩn ổn định, điều đó chứng tỏ thận vẫn đang duy trì khả năng lọc rửa độc tố tốt.

Dựa vào các chỉ số này, bạn có thể tự kiểm tra thận chỉ bằng 1 chai nhựa với các bước sau:

1. Chuẩn bị 1 chai nhựa rỗng (loại dung tích 1 lít) có chia vạch hoặc ước lượng thể tích rõ ràng.

2. Thu gom toàn bộ lượng nước tiểu của bản thân trong vòng 10 tiếng liên tục (ví dụ từ 8 giờ sáng đến 6 giờ chiều).

3. Đánh giá kết quả:

- Thận hoạt động bình thường: Nếu bạn nặng 50kg, trong 10 tiếng lượng nước tiểu thu được đạt khoảng 250 - 500ml (tương đương nửa chai nhựa 1 lít) thì chức năng thận của bạn đang ở mức an toàn.

- Cảnh báo tổn thương thận (Thiểu niệu): Nếu lượng nước tiểu thu được dưới 0,5ml/kg/giờ (ví dụ người 50kg thu được dưới 250ml sau 10 tiếng), theo NIH đây là dấu hiệu cho thấy thận đang gặp tổn thương hoặc suy giảm khả năng lọc. Lượng nước tiểu càng ít thì nguy cơ tổn thương thận càng nặng.

- Cảnh báo bất thường khác (Đa niệu): Ngược lại, nếu lượng nước tiểu bài tiết quá nhiều (vượt quá 3 lít trong 24 giờ), đó có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý tiểu đường hoặc do tác dụng phụ của thuốc lợi tiểu.

Phương pháp tự đo bằng chai nhựa tại nhà giúp bạn chủ động giám sát sức khỏe bản thân. Cần nhớ phương pháp này không thể thay thế kiểm tra sức khỏe từ chuyên gia và có thể bị sai số do từng người thực hiện, tốt nhất vẫn nên coi là phương pháp kiểm tra bảan đầu và kiểm tra lại với bác sĩ. Nhất là nếu nhận thấy lượng nước tiểu bất thường kéo dài, kèm theo biểu hiện bọt nước tiểu lâu tan, nước tiểu đổi màu, phù chân hoặc đau âm ỉ vùng thắt lưng, bạn cần đến ngay các cơ sở y tế để kiểm tra và điều trị kịp thời.

Nguồn và ảnh: Hindustan Times, Express