Hội thảo khu vực tại Việt Nam thảo luận về gánh nặng RSV ở người cao tuổi tại châu Á – Thái Bình Dương

Trong bối cảnh già hóa dân số, bệnh mạn tính và các bệnh hô hấp theo mùa gia tăng đang đặt ra nhiều thách thức mới cho y tế công cộng, hội thảo tập trung thảo luận về gánh nặng RSV ở người lớn tuổi – một vấn đề chưa được nhận diện đầy đủ, đồng thời thảo luận các chiến lược nâng cao nhận thức và quản lý nguy cơ ở nhóm tuổi này.

Hội thảo quy tụ các chuyên gia từ Việt Nam, Úc, Indonesia, Malaysia, Pakistan, Philippines, Singapore, Đài Loan và Thái Lan, bao gồm:

Diễn giả chính: GS.TS.BS Phan Trọng Lân – Chủ tịch Hội Y học Dự phòng Việt Nam; GS.TS.BS Wei Chih Chen (Đài Loan) – Giám đốc Khoa Điều trị Hô hấp, Khoa Nội Lồng ngực, Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Bắc; GS.TS.BS Grant Waterer (Úc) – Giáo sư Y khoa, Đại học Tây Úc; Giáo sư Y khoa kiêm nhiệm tại Đại học Northwestern (Chicago), Đại học Curtin và Đại học Edith Cowan (Úc); PGS. TS. BS. Đỗ Văn Dũng - Giảng viên cao cấp, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh.

Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS.BS Phan Trọng Lân, Chủ tịch Hội Y học Dự phòng Việt Nam, nhấn mạnh RSV đang nổi lên như một vấn đề sức khỏe cần được quan tâm nhiều hơn trong bối cảnh dân số già hóa và gánh nặng bệnh mạn tính ngày càng gia tăng.

GS.TS.BS Lân nhận định: “Già hóa dân số đang tái định hình bức tranh sức khỏe tại nhiều quốc gia châu Á – Thái Bình Dương, ngày càng nhiều người cao tuổi sống cùng bệnh mạn tính với các nguy cơ phức tạp.

Và RSV không đơn thuần là một bệnh nhiễm trùng hô hấp nhẹ, mà có thể làm nặng thêm bệnh nền, dẫn đến nhập viện và suy giảm chức năng kéo dài trong nhóm dân số dễ bị tổn thương này 1,9. Hô hấp khỏe mạnh không chỉ là lá phổi khỏe mạnh. Cuộc sống an yên không chỉ là sống lâu hơn. Mục tiêu cuối cùng của dự phòng không chỉ là tránh bệnh tật, mà còn là giúp người dân duy trì khả năng vận động, sự độc lập và chất lượng cuộc sống khi tuổi ngày càng cao”.

GS.TS.BS Phan Trọng Lân – Chủ tịch Hội Y học Dự phòng Việt Nam nhấn mạnh RSV đang là vấn đề sức khỏe cần được quan tâm trong bối cảnh dân số già hóa và gánh nặng bệnh mạn tính ngày càng gia tăng.

Xu hướng này thể hiện rõ nét ở châu Á – Thái Bình Dương. Dự kiến đến năm 2050, số người từ 60 tuổi trở lên tại khu vực đạt khoảng 1,3 tỷ người, kéo theo nhu cầu chăm sóc sức khỏe và làm gia tăng đáng kể gánh nặng bệnh như tim mạch, đái tháo đường và bệnh hô hấp mạn tính.

Đối với người lớn tuổi, RSV không đơn thuần là bệnh hô hấp thoáng qua. Ở những người có bệnh nền, RSV có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh hiện có, dẫn đến nguy cơ nhập viện 9 và ảnh hưởng đến khả năng sinh hoạt tự chủ, ngay cả khi đã vượt qua giai đoạn cấp tính 1. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của việc nâng cao nhận thức, nhận diện sớm nguy cơ và chủ động quản lý sức khỏe nhằm hỗ trợ quá trình lão hóa khỏe mạnh.

Là đơn vị hỗ trợ khoa học cho hội thảo, Pfizer Việt Nam tái khẳng định cam kết đồng hành cùng cộng đồng y khoa trong việc thúc đẩy đối thoại khoa học và nâng cao nhận thức về các bệnh hô hấp ở người lớn tuổi.

Ông Mark Kuo, Tổng Giám đốc Pfizer Việt Nam, phụ trách thị trường Việt Nam và Thái Lan chia sẻ: “Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, việc bảo vệ sức khỏe hô hấp cho người lớn tuổi ngày càng trở nên cấp thiết. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa đội ngũ y tế, cơ quan quản lý và các bên liên quan.

Thông qua Hội thảo Khoa học RSV: Hơi thở khỏe mạnh – Cuộc sống an yên, Pfizer mong muốn đồng hành cùng Hội Y học Dự phòng Việt Nam và cộng đồng khoa học khu vực, nơi các chuyên gia có thể trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, góc nhìn và tìm kiếm những giải pháp phù hợp, hướng đến việc nâng cao chất lượng sống cho người cao tuổi trong tương lai”.

RSV có thể dẫn đến những hậu quả sức khỏe nghiêm trọng ở người lớn tuổi

Tại hội thảo, các chuyên gia thảo luận về mối liên hệ giữa RSV và các bệnh mạn tính như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen suyễn, bệnh tim mạch và đái tháo đường. Trong khi bệnh nền làm tăng nguy cơ diễn tiến nặng khi nhiễm RSV9, bản thân RSV cũng có thể làm trầm trọng thêm các bệnh lý sẵn có, chẳng hạn như làm tăng nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim, đột quỵ10, hoặc gây các đợt cấp nghiêm trọng ở người bệnh COPD hoặc hen suyễn.

Các chuyên gia thảo luận về mối liên hệ giữa RSV và các bệnh mạn tính; trong đó bệnh nền làm tăng nguy cơ diễn tiến nặng, còn RSV có thể làm trầm trọng thêm các bệnh lý sẵn có.

Điều này có thể dẫn đến các kết cục nhập viện nghiêm trọng hơn9. Nhiều nghiên cứu cho thấy các trường hợp nhập viện liên quan đến RSV ở người lớn tuổi có mức độ nặng tương đương hoặc cao hơn so với cúm mùa3. Ngay cả sau khi hồi phục khỏi đợt nhiễm cấp tính, nhiều người bệnh vẫn phải đối mặt với hệ lụy kéo dài như suy giảm chức năng phổi, biến chứng tim mạch, nguy cơ tái nhập viện và mất dần khả năng sống tự lập.

Các mô hình dự báo trong khu vực cho thấy RSV đang tạo ra gánh nặng đáng kể ở người lớn tuổi tại Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam4. Số ca nhiễm trùng hô hấp cấp liên quan đến RSV ước tính trong 5 năm tới cho thấy cần tăng cường nhận thức và chủ động quản lý nguy cơ ở nhóm tuổi này.

Ngoài bệnh nền, yếu tố nguy cơ phổ biến tại khu vực như hút thuốc lá, đặc biệt ở Đông Nam Á, cũng được ghi nhận có thể làm suy giảm chức năng hô hấp và làm tăng nguy cơ diễn tiến nặng khi nhiễm RSV ở người lớn tuổi 9. GS.TS.BS Wei Chih Chen (Đài Loan) – Giám đốc Khoa Điều trị Hô hấp, Khoa Nội Lồng ngực, Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Bắc, nhận định rằng điều này khiến việc phòng ngừa và quản lý rủi ro ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh dân số khu vực đang ngày càng già hóa.

GS.TS.BS Wei Chih Chen (Đài Loan) nhận định: “Khi số lượng người cao tuổi ngày càng gia tăng trên khắp khu vực châu Á – Thái Bình Dương, hệ thống y tế sẽ phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ các bệnh nhiễm trùng hô hấp. Đối với RSV, điều quan trọng là nâng cao nhận thức, nhận diện sớm những người có nguy cơ cao và tăng cường các giải pháp dự phòng nhằm hạn chế nguy cơ diễn tiến nặng, đồng thời giảm áp lực lên hệ thống y tế”.

GS.TS.BS Wei Chih Chen (Đài Loan) – Giám đốc Khoa Điều trị Hô hấp, Khoa Nội Lồng ngực, Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Bắc nhấn mạnh việc tăng cường giải pháp dự phòng RSV.

Nhu cầu này ngày càng trở nên cấp thiết khi nhiều quốc gia trong khu vực như Úc, Canada, Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore và Hàn Quốc ghi nhận RSV đang tạo ra gánh nặng đáng kể ở người lớn tuổi, với tổng số ca nhập viện ước tính khoảng 778.000 trường hợp và chi phí điều trị khoảng 2,8 tỷ USD một năm 1.

Nâng cao nhận thức và tăng cường dự phòng: Chìa khóa ứng phó với thách thức RSV ở người lớn tuổi

Một trong những thách thức lớn hiện nay là RSV ở người lớn tuổi vẫn chưa được nhìn nhận tương xứng với mức độ ảnh hưởng thực tế. Trong khi RSV từ lâu được biết đến là tác nhân gây bệnh hô hấp ở trẻ nhỏ, nhận thức về tác động của vi-rút này đối với người lớn tuổi vẫn còn hạn chế tại nhiều quốc gia.

Việc chẩn đoán RSV ở nhóm đối tượng này cũng gặp nhiều khó khăn do các triệu chứng thường không đặc hiệu và dễ nhầm lẫn với các bệnh hô hấp khác. Trong một số trường hợp, tình trạng đồng nhiễm với các tác nhân khác như COVID-19 càng làm phức tạp quá trình chẩn đoán 9. Bên cạnh đó, dữ liệu dịch tễ học còn hạn chế tại nhiều quốc gia trong khu vực khiến gánh nặng thực sự của RSV vẫn chưa được phản ánh đầy đủ.

PGS. TS. BS. Đỗ Văn Dũng, Giảng viên cao cấp, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh cho rằng việc nhận diện đầy đủ và đo lường chính xác gánh nặng RSV là yếu tố quan trọng để tăng cường hiệu quả chăm sóc sức khỏe cho người lớn tuổi.

“Thách thức của RSV ở người lớn tuổi không chỉ nằm ở bệnh lý mà còn ở việc nhận diện và đo lường đúng gánh nặng của bệnh. Khi nhận thức còn hạn chế, dữ liệu còn phân tán và thực hành chẩn đoán chưa đồng nhất, RSV vẫn là nguy cơ tiếp tục bị đánh giá thấp dù có thể gây ra hậu quả đáng kể đối với người lớn tuổi”.

Các chuyên gia đồng thuận rằng việc nâng cao nhận thức về RSV cần được lồng ghép vào chiến lược thúc đẩy lão hóa khỏe mạnh. Việc nhận diện sớm các yếu tố nguy cơ, hiểu rõ hơn về tác động của RSV và tận dụng những tiến bộ trong y tế dự phòng có thể góp phần giảm gánh nặng bệnh tật, hạn chế các biến chứng nghiêm trọng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người lớn tuổi.

Khép lại phiên thảo luận khoa học, GS.TS.BS Grant Waterer, Giáo sư Y khoa, Đại học Tây Úc; Giáo sư Y khoa kiêm nhiệm tại Đại học Northwestern (Chicago), Đại học Curtin và Đại học Edith Cowan (Úc) nhấn mạnh vai trò của dự phòng và quản lý nguy cơ từ sớm trong bối cảnh dân số già hóa đang tạo áp lực ngày càng lớn lên hệ thống y tế.

GS.TS.BS Grant Waterer chia sẻ: “Khi số lượng người cao tuổi tiếp tục gia tăng, hệ thống y tế sẽ phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ các bệnh nhiễm trùng hô hấp như RSV. Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy tăng cường nhận thức cộng đồng, áp dụng các biện pháp dự phòng và quản lý nguy cơ từ sớm có thể góp phần giảm tải cho hệ thống y tế, đồng thời giúp người lớn tuổi duy trì sức khỏe và khả năng sống tự lập lâu dài hơn”.

Hội Y học Dự phòng Việt Nam là tổ chức chuyên môn hàng đầu hoạt động trong lĩnh vực y học dự phòng và bảo vệ sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam. Thông qua các hoạt động trao đổi khoa học, đào tạo chuyên môn và tham vấn chính sách, Hội góp phần thúc đẩy công tác phòng bệnh, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và cải thiện kết quả sức khỏe cho người dân Việt Nam, bao gồm cả nhóm người cao tuổi.

Về Pfizer: Những bước đột phá nhằm thay đổi cuộc sống người bệnh

Mỗi ngày, đội ngũ Pfizer làm việc trên khắp các thị trường phát triển và mới nổi với chung mục tiêu: thúc đẩy sức khỏe thông qua các giải pháp giúp phòng ngừa và điều trị những căn bệnh đang gây gánh nặng đáng kể trong thời đại ngày nay.

Là một trong những công ty dược phẩm sinh học sáng tạo hàng đầu thế giới, chúng tôi hợp tác với các đơn vị cung cấp dịch vụ y tế, chính phủ và cộng đồng địa phương để hỗ trợ và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe đáng tin cậy, giá cả phải chăng trên toàn thế giới.