Học lịch sử bằng AR, board game và AI: Cách sinh viên một trường đại học kể chuyện quá khứ

Bằng sự kết hợp giữa kiến thức chuyên môn, nghệ thuật truyền thống và công nghệ hiện đại như AR, AI, sách nổi Pop-up 3D hay board game, sinh viên FPTU đã biến những kiến thức khô khan thành các sản phẩm sống động, có giá trị thương mại và sức lan tỏa cộng đồng.

Nếp Gấp Non Sông: "Đánh thức" di sản bằng sách pop-up 3D & công nghệ AR

Nhóm 5 nữ sinh K17 FPTU cơ sở Hà Nội (Nguyễn Thị Hường, Phạm Thị Thái Huyền, Phạm Thị Khánh Bằng, Trần Thị Thùy Linh - chuyên ngành Digital Marketing và Lê Thị Hạnh - chuyên ngành Kinh doanh quốc tế) sau nhiều thử nghiệm đã kết hợp kỹ thuật gấp giấy thủ công với công nghệ AR để tái hiện lịch sử.

Nguyễn Thị Hường - Trưởng nhóm dự án chia sẻ: “Tên gọi dự án không đơn thuần mô tả kỹ thuật: mỗi “nếp gấp” là một ý tưởng sáng tạo giúp hình thành không gian ba chiều, tái hiện sống động các địa danh, còn “non sông” biểu trưng cho niềm tự hào dân tộc, là sợi dây kết nối thế hệ trẻ với nguồn cội. Trên mỗi trang sách pop-up sẽ có 1 mã QR, khi người đọc quét mã sẽ được dẫn trực tiếp đến một không gian số. Tại đây, bên cạnh việc cung cấp thêm các thông tin lịch sử chuyên sâu, người đọc còn được trải nghiệm công nghệ AR”.

Coi tính chuẩn xác là “trục xương sống”, nhóm luôn chú ý cân bằng giữa yếu tố thẩm mỹ và tính chính xác học thuật. Như toàn bộ bối cảnh, kiến trúc và trang phục trong ấn phẩm đầu tay “Nền Đất Tổ” (tái hiện Hoàng thành Thăng Long) đều được nghiên cứu kỹ lưỡng từ các nguồn tư liệu.

Dù chọn dấn thân vào một lĩnh vực đầy thách thức với kỹ thuật phức tạp và chi phí sản xuất không hề nhỏ, “Nếp Gấp Non Sông” đã mang về doanh thu hơn 31 triệu đồng trong 1 tháng, tiếp cận gần 16.000 khách hàng tiềm năng và bán hết sạch ấn bản đầu tiên vào tháng 1/2026 sau các buổi giao lưu với gần 1.300 học sinh phổ thông.

Đại diện nhóm nhấn mạnh, ưu thế đào tạo FPTU đã góp phần quan trọng trong việc nâng tầm dự án: “Việc được làm dự án thực tế xuyên suốt quá trình học đã giúp chúng em tiếp cận tư duy khởi nghiệp một cách bài bản. Ngoài ra, giảng viên hướng dẫn Vương Tiểu Oanh luôn đồng hành sát sao, nghiêm khắc trong chuyên môn nhưng tôn trọng sự sáng tạo. Đặc biệt, nhà trường cũng hỗ trợ rất lớn về các nguồn lực, các sự kiện quy mô lớn nhỏ…”.

AR StoryLand: Đưa lịch sử đến thế hệ măng non qua công nghệ 4.0

Nhóm sinh viên K17 (Nguyễn Hà Thanh, Phạm Hải Yến, Nga Nguyễn, Thiều Anh Đức, Đặng Hữu Trung) phát triển dự án AR StoryLand nhằm khơi dậy tình yêu lịch sử cho học sinh cấp 1, cấp 2. Ấn phẩm "Việt Nữ Sử: Việt Nữ Anh Hùng" tích hợp công nghệ AR cho phép quét mã để hiển thị hình ảnh chuyển động, giọng đọc thuyết minh và các nhân vật từ quá khứ hiện lên ngay trước mắt.

Quá trình hiện thực hóa ý tưởng giáo dục đa giác quan, nhóm sinh viên phải nắm vững nhiều lĩnh vực, từ xuất bản sách, lập trình ứng dụng, thiết kế đồ họa đến sản xuất video. Dù đối mặt áp lực ngân sách và thời gian 3 tháng, nhóm đã gặt hái thành công: cuốn sách được NXB Thông tin và Truyền thông cấp phép, ứng dụng xuất hiện trên App Store và Google Play, tiếp cận hơn 4.000 học sinh, giáo viên và mang lại doanh thu hơn 30 triệu đồng.

Đại diện nhóm khẳng định: “Môi trường đào tạo tại FPTU thực sự là một bệ phóng để biến lý thuyết thành hành động thực tiễn. Các học phần về khởi nghiệp, marketing, lập trình di động… đã tạo nền tảng để sinh viên biết cách đưa một ý tưởng từ bản nháp đến sản phẩm hoàn chỉnh, đồng thời hiểu cách tiếp cận thị trường và khách hàng. Điểm khác biệt tại FPTU là một hệ sinh thái học tập khuyến khích sinh viên dám làm, dám sai và dám sửa với sự đồng hành chặt chẽ của giảng viên, mentor và doanh nghiệp...”.

Sao Đầu Mũ: Thắp sáng ký ức thời chiến bằng phim tài liệu AI và triển lãm nhập vai

Lấy cảm hứng hình ảnh người lính "Trên đầu đội mũ có sao, vai đeo quân hàm, nặng gánh với nước non", nhóm sinh viên K17 chuyên ngành Truyền thông đa phương tiện đã triển khai chiến dịch “Sao Đầu Mũ” nhằm làm mới cách kể về lịch sử từ năm 1945. Dự án nổi bật với series phim tài liệu 4 tập “Sao Trên Chiến Trận”, ghi lại ký ức thực tế từ các cựu chiến binh, kết hợp phục dựng kỹ thuật số những bức ảnh tư liệu lịch sử.

Thành viên Nguyễn Hữu Trường chia sẻ: “Ứng dụng AI trong phục dựng tư liệu lịch sử là một thách thức lớn không chỉ về mặt kỹ thuật mà còn về tính chân thực. Tuân thủ nguyên tắc khắt khe: "Cảm xúc phải chạm nhưng không được vượt quá sự thật", nhóm sử dụng nhiều công cụ kết hợp: Photoshop để xử lý màu cơ bản và phục hồi chi tiết cũ kỹ; Nordy AI (phát triển bởi người Việt) để nâng độ phân giải và chọn lọc chi tiết; Kling AI và Hailuo AI hỗ trợ tạo chuyển động từ ảnh tĩnh; một số mô hình GANs được huấn luyện riêng để đảm bảo tính chính xác”.

Tính đến đầu tháng 8/2025, nhóm đã phục dựng hơn 200 bức ảnh, ghi lại hơn 20 câu chuyện, loạt video được đăng tải thu hút hơn 2 triệu lượt xem trên tất cả các nền tảng mạng xã hội với hàng trăm bình luận và chia sẻ. Ngoài ra, dự án không chỉ bùng nổ trên không gian số mà còn bước ra thực tế khi nhóm tổ chức triển lãm tương tác tại Bảo tàng Biệt động Sài Gòn – Gia Định, khai mạc cuối tháng 7/2025 nhân dịp Ngày Thương binh Liệt sĩ.

Nói về thành quả của dự án, nhóm sinh viên cho rằng tinh thần FPTU khuyến khích sinh viên sáng tạo, tư duy học qua dự án từ năm nhất và sự tận tâm từ các giảng viên đã giúp nhóm mạnh dạn triển khai một chiến dịch có nhiều yếu tố công nghệ và tương tác thực tế. FPTU không giữ sản phẩm của sinh viên trong phạm vi phòng học mà chủ động mở đường để dự án tiếp cận các không gian văn hóa lớn và kênh truyền thông quốc gia như VTV, Nhân dân, VTCNews, Tuổi trẻ, Tin tức…

Mật Lệnh 20s: "Giải mã" lịch sử từ ký ức đời thường của cựu chiến binh

Lấy thông điệp “Từ chuyện đời thường, hiểu điều phi thường”, chiến dịch Mật Lệnh 20s của nhóm sinh viên ngành Truyền thông FPTU thực hiện tiếp cận công chúng Gen Z bằng những điểm chạm cảm xúc: lá thư, kỷ vật, giọng nói, bữa cơm thời chiến hay ký ức tuổi 20 của thế hệ đi trước. Nhóm sinh viên gồm Trần Thu Phương, Nguyễn Trà Giang, Đỗ Thị Ngọc Linh, Phan Quốc Hiệp và Trần Thị Ánh Dương đã khai thác những ký ức đời thường của các cựu chiến binh thành các nhiệm vụ trải nghiệm sáng tạo.

Dự án gồm 3 giai đoạn kết hợp trọn vẹn giữa số hóa và thực tế: Series "Mật Lệnh Phi Thường" (giao lưu cùng các nhân vật như Anh hùng Phạm Tuân, họa sĩ Lê Duy Ứng), Escape Room "Mật Lệnh Từ Lòng Đất" và ngày hội "Mật Lệnh Ngày Trở Về" tại Trung tâm Điều dưỡng Thương binh Thuận Thành (tỉnh Bắc Ninh). Một trong những hoạt động để lại nhiều cảm xúc nhất của chiến dịch là chụp ảnh cưới và ảnh kỷ niệm dành tặng các cựu chiến binh, thương bệnh binh cùng người thân… Nhóm còn kêu gọi quyên góp hiện kim và hiện vật để gửi tặng các cựu chiến binh, thương bệnh binh.

Đại diện nhóm chia sẻ: “Năng lực truyền thông tích hợp và thiết kế trải nghiệm trong quá trình học tại FPTU đã giúp nhóm xây dựng tư duy chiến dịch bài bản khi kết hợp trơn tru giữa truyền thông mạng xã hội, mô hình giải trí nhập vai và sự kiện kết nối cộng đồng trực tiếp. Ngoài ra, sinh viên FPTU cũng được rèn luyện tác phong làm việc chuyên nghiệp và đòi hỏi thẩm định chuyên môn khắt khe. Nhóm nhận được sự đồng hành, cố vấn chuyên môn từ nhà báo, cựu chiến binh Phùng Huy Thịnh và PGS.TS Nguyễn Đình Lê (Khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội)”.

Những dự án trên chỉ là một phần nhỏ trong số hàng trăm đồ án tốt nghiệp về đề tài lịch sử. Điểm chung giữa các nhóm không nằm ở kỹ thuật hay công nghệ, mà ở cách nhìn: lịch sử không phải thứ để học thuộc mà là chất liệu để mỗi người kể lại theo cách của riêng mình. Chính nhờ cách học cùng với thực tiễn, quen với việc biến ý tưởng thành sản phẩm thật ngay từ những năm tháng trên giảng đường, đã giúp các bạn đủ tự tin để thử sức với một đề tài không dễ.