Hai gia đình cùng thu nhập 25 triệu nhưng cuối tháng nhà thì còn 5 triệu, nhà thì hết sạch không dư đồng nào: Nhìn bảng chi tiêu sẽ hiểu lý do

Sự khác biệt không nằm ở một khoản chi quá lớn, mà nằm ở cách chia tiền ngay từ đầu tháng và hàng loạt khoản nhỏ được lặp lại mỗi ngày.

Dưới đây là hai bảng chi tiêu giả định với cùng mức thu nhập 25 triệu đồng/tháng.

Bảng chi tiêu thứ nhất: Cuối tháng vẫn còn 5 triệu đồng

Điểm đáng chú ý nhất trong bảng này là 5 triệu đồng tiết kiệm được tách ra ngay khi nhận lương, thay vì chờ đến cuối tháng xem còn bao nhiêu mới để dành.

Gia đình này chỉ có khoảng 20 triệu đồng để chi tiêu thực tế. Vì vậy, mỗi khoản đều có một giới hạn tương đối rõ.

Tiền ăn khoảng 5 triệu đồng, tương đương hơn 160.000 đồng/ngày. Phần lớn các bữa ăn được chuẩn bị tại nhà, cuối tuần mới có một vài bữa ăn ngoài.

Khoản vui chơi, cà phê, mua sắm không bị cắt hoàn toàn nhưng được giữ ở khoảng 1 triệu đồng/tháng. Khi số tiền này hết, gia đình sẽ hạn chế chi thêm thay vì rút từ khoản tiết kiệm.

Bảng chi tiêu thứ hai: 25 triệu đồng hết gần như toàn bộ

Nếu nhìn riêng từng khoản, bảng chi tiêu thứ hai không có khoản nào quá bất hợp lý.

Tiền nhà vẫn là 5 triệu đồng. Chi phí cho con cũng tương đương gia đình thứ nhất. Phần chênh lệch chủ yếu xuất hiện ở tiền ăn uống, mua sắm và những khoản chi nhỏ mang tính tiện lợi.

Chỉ riêng ăn uống đã cao hơn 1,5 triệu đồng. Nguyên nhân có thể đến từ việc đặt đồ ăn, mua đồ uống hoặc thường xuyên ghé siêu thị mà không có danh sách trước.

Thêm khoảng 2 triệu đồng cho ăn ngoài, cà phê và hơn 1 triệu đồng mua hàng online, tổng chi tiêu bắt đầu đội lên rất nhanh.

Điều đáng nói là nhiều khoản chỉ vài chục nghìn đến vài trăm nghìn đồng nên người chi thường không cảm thấy mình đang tiêu nhiều.

Một đơn hàng 149.000 đồng, một cốc cà phê 55.000 đồng, một lần đặt đồ ăn 250.000 đồng hay vài món đồ gia dụng giá 200.000-300.000 đồng đều có vẻ nhỏ. Nhưng cộng lại trong một tháng, số tiền có thể lên vài triệu đồng.

Khoảng cách 5 triệu đồng thực ra đến từ đâu?

Đặt hai bảng cạnh nhau, có thể thấy gia đình tiết kiệm được 5 triệu không hẳn sống khắt khe hơn rất nhiều.

Phần khác biệt chủ yếu nằm ở khoảng 1,5 triệu đồng tiền ăn, 1 triệu đồng ăn ngoài, khoảng 800.000 đồng mua sắm và hơn 1 triệu đồng từ các khoản nhỏ khác.

Chỉ cần 4-5 nhóm chi tiêu tăng thêm vài trăm nghìn đến 1 triệu đồng, khoản tiết kiệm 5 triệu đồng đã có thể biến mất.

Đây cũng là lý do nhiều gia đình thường có cảm giác: “Không mua gì lớn mà chẳng hiểu sao cuối tháng vẫn hết tiền”.

Vấn đề không nhất thiết nằm ở một món đồ đắt tiền. Đôi khi chính những khoản nhỏ nhưng xuất hiện liên tục mới khiến ngân sách bị thủng.

Khác biệt lớn nhất là cách chia tiền ngay đầu tháng

Gia đình thứ nhất coi tiết kiệm là một khoản bắt buộc. Ngay khi nhận đủ 25 triệu đồng, họ chuyển 5 triệu đồng sang tài khoản tiết kiệm và chỉ sử dụng 20 triệu đồng còn lại.

Gia đình thứ hai lại làm theo chiều ngược lại: chi tiêu trước, còn bao nhiêu mới tiết kiệm.

Cách thứ hai rất dễ dẫn tới kết quả cuối tháng không còn bao nhiêu, bởi nhu cầu chi tiêu thường có xu hướng mở rộng theo số tiền đang có trong tài khoản.

Nếu trong tài khoản còn 8 triệu đồng, người ta dễ tự cho phép mình đặt thêm một bữa ăn, mua thêm một món đồ hoặc chi thêm cho một cuộc vui. Nhưng nếu ngay từ đầu chỉ xác định còn 3 triệu đồng để sử dụng, hành vi chi tiêu thường sẽ thận trọng hơn.

Tất nhiên, mỗi gia đình có tiền thuê nhà, học phí, khoản vay và hoàn cảnh khác nhau nên không thể áp dụng một bảng chi tiêu cố định cho tất cả.

Nhưng câu chuyện từ hai bảng trên cho thấy một điều khá rõ: cùng một mức thu nhập, kết quả tài chính cuối tháng có thể hoàn toàn khác chỉ vì cách phân bổ tiền.

Để dành được 5 triệu đồng mỗi tháng không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc cắt hết cà phê, không mua quần áo hay từ bỏ mọi niềm vui. Quan trọng hơn là đặt giới hạn cho từng nhóm chi tiêu và xác định khoản tiết kiệm trước khi bắt đầu tiêu tiền.

Bởi đôi khi khoảng cách giữa “có 60 triệu đồng sau một năm” và “một năm vẫn không để dành được bao nhiêu” chỉ nằm trong vài khoản chi tưởng như rất nhỏ mỗi ngày.