Gia đình kiểu này, dù cha mẹ có làm quần quật đến kiệt sức cũng khó nuôi dạy con cái thành tài

Ai cũng mong con thành công, song không phải cách yêu thương nào cũng mang lại kết quả tích cực. Dưới đây là 6 kiểu cha mẹ khá phổ biến nhưng dễ vô tình cản trở sự phát triển của con.

1. Cha mẹ luôn cảm thấy có lỗi với con

Không ít cha mẹ mang trong mình cảm giác áy náy vì bận rộn, ít có thời gian ở bên con hoặc đôi khi nóng giận với con. Chính cảm giác có lỗi ấy khiến họ sẵn sàng nhận phần sai về mình ngay cả khi lỗi thuộc về đứa trẻ. Chẳng hạn, khi con quên mang đồ đến trường rồi bị giáo viên nhắc nhở, thay vì để con tự chịu trách nhiệm, nhiều cha mẹ lại vội vàng xin lỗi và hứa lần sau sẽ nhắc kỹ hơn. Lâu dần, trẻ dễ hình thành thói quen đổ lỗi cho người khác mỗi khi gặp khó khăn, thay vì nhìn nhận vấn đề từ chính bản thân và tìm cách khắc phục.

2. Cha mẹ thích kiểm soát mọi quyết định của con

Một số cha mẹ coi sự ngoan ngoãn đồng nghĩa với việc con phải tuyệt đối nghe lời. Chỉ cần con có quan điểm khác, muốn tự lựa chọn ngành học hay con đường riêng, các em lập tức bị gắn mác "nổi loạn". Thậm chí, nhiều người còn gửi gắm những ước mơ dang dở của mình lên vai con, mong con thực hiện thay những điều bản thân chưa làm được. Trong môi trường như vậy, trẻ rất khó hình thành cá tính và khả năng tự quyết. Khi trưởng thành, các em dễ rơi vào trạng thái thiếu chính kiến, luôn chờ người khác quyết định thay cuộc sống của mình.

3. Cha mẹ thường xuyên đem con ra so sánh

Việc so sánh con với "con nhà người ta" vẫn diễn ra khá phổ biến trong nhiều gia đình. Từ điểm số, thành tích học tập cho đến việc học thêm, tham gia hoạt động ngoại khóa hay điều kiện vật chất đều có thể trở thành tiêu chí để đem ra cân đo. Ban đầu, cha mẹ chỉ mong con có thêm động lực, nhưng về lâu dài, điều này khiến trẻ học vì áp lực cạnh tranh thay vì vì sự yêu thích hay mong muốn phát triển bản thân. Trẻ cũng dễ hình thành tâm lý hiếu thắng, thích chạy theo thành tích nhưng lại thiếu hứng thú với việc học thực chất.

4. Cha mẹ chỉ biết sống vì con

Có những bậc phụ huynh sau khi sinh con gần như gác lại toàn bộ cuộc sống cá nhân. Họ từ bỏ sở thích, ít gặp gỡ bạn bè, hạn chế phát triển sự nghiệp và dành gần như toàn bộ thời gian, tâm sức cho con. Nhiều người cho rằng chỉ khi hy sinh hết mình mới là cha mẹ tốt. Tuy nhiên, việc biến con thành trung tâm duy nhất của cuộc sống đôi khi lại tạo áp lực vô hình cho trẻ. Không ít em coi sự hy sinh ấy là điều hiển nhiên, trong khi bản thân cha mẹ cũng dần đánh mất giá trị và niềm vui của chính mình.

5. Cha mẹ lúc nào cũng lo lắng quá mức

Vì yêu con, nhiều cha mẹ luôn sống trong tâm trạng bất an. Mỗi lần con ra khỏi nhà là hàng loạt lời nhắc như "cẩn thận xe cộ", "đừng chạy", "đừng sờ vào cái đó", "mặc thêm áo"... được lặp đi lặp lại. Sự cẩn trọng là cần thiết, nhưng nếu nỗi lo kéo dài và bao trùm mọi hoạt động của trẻ, các em sẽ dần tiếp nhận thông điệp rằng thế giới luôn đầy rẫy nguy hiểm. Điều đó khiến trẻ thiếu tự tin, ngại thử thách và luôn cảm thấy bất an trước những tình huống mới.

6. Cha mẹ ôm hết mọi việc thay con

Đây có lẽ là hình ảnh quen thuộc ở nhiều gia đình. Cha mẹ dậy từ sớm chuẩn bị bữa sáng, đeo cặp giúp con, thức khuya giặt quần áo, làm thay nhiều việc mà trẻ hoàn toàn có thể tự thực hiện. Khi đi xe buýt, cha mẹ đứng còn con ngồi; có món ngon, cha mẹ thường nhường hết cho con. Những hành động ấy xuất phát từ tình yêu thương, nhưng nếu kéo dài trong nhiều năm, trẻ rất dễ coi sự chăm sóc là điều hiển nhiên. Không được giao việc hay chịu trách nhiệm, các em khó hình thành tính tự lập, đồng thời dễ nảy sinh tâm lý ích kỷ và chỉ quen nhận mà không biết cho đi.

Muốn con trưởng thành, cha mẹ phải học cách buông tay

Theo nhiều chuyên gia giáo dục, điều trẻ cần không phải là một tuổi thơ được bao bọc tuyệt đối mà là một môi trường đủ an toàn để được trải nghiệm, mắc sai lầm và tự sửa sai. Vì vậy, khi con lớn dần, cha mẹ nên từng bước giao cho con những công việc phù hợp với độ tuổi như tự dọn phòng, phụ giúp việc nhà, quản lý tiền tiêu vặt hay tự giải quyết những vấn đề nhỏ trong cuộc sống. Những trải nghiệm ấy không chỉ giúp trẻ rèn kỹ năng sống mà còn nuôi dưỡng tinh thần trách nhiệm, sự kiên trì và khả năng thích nghi.

Con đường phía trước của mỗi đứa trẻ rồi sẽ có những thử thách mà cha mẹ không thể đi cùng mãi. Bởi vậy, để con trải qua một chút vất vả từ sớm không phải là sự khắt khe, mà là cách chuẩn bị cho con hành trang cần thiết để tự tin bước vào cuộc sống trưởng thành.