Đoạn hội thoại giữa 2 bà cháu khiến nhiều phụ huynh ngã ngửa: Dạy trẻ tôn trọng người khác bắt đầu từ những điều rất nhỏ

Nuôi dạy một đứa trẻ chưa bao giờ chỉ là chăm lo cho con ăn ngon, mặc đẹp hay học hành giỏi giang. Điều quan trọng không kém là giúp con hiểu cách cư xử với những người xung quanh, biết tôn trọng người khác và có giới hạn trong lời nói, hành động. Bởi một đứa trẻ có thể đạt điểm cao, sở hữu nhiều tài năng, nhưng nếu không biết đối đãi tử tế với mọi người thì đó vẫn là điều cha mẹ cần nhìn lại trong hành trình nuôi dạy con.

Một câu chuyện được chia sẻ trên mạng xã hội gần đây khiến nhiều phụ huynh chú ý, khi nhắc đến cách trẻ nhỏ giao tiếp với ông bà, cha mẹ.

Theo lời kể của một người chứng kiến, khi dùng bữa tại một nhà hàng ở Hà Nội, chị ngồi gần một bàn có hai bà cháu. Trong lúc cả hai vừa ăn vừa sử dụng điện thoại, người bà nói điều gì đó với cháu. Bất ngờ, cậu bé đang cầm điện thoại lớn tiếng đáp lại: “Sao bà cứ chỉ cháu thế! Sao bà cứ xúc xiểng cháu thế! Sao bà cứ xúc xiểng cháu thế hả!”.

Tiếng hét của cậu bé được người kể mô tả là khá lớn, đến mức những bàn xung quanh đều có thể nghe thấy. Trước phản ứng của cháu, người bà chỉ im lặng, không nói thêm.

Câu chuyện không đủ để kết luận về tính cách của cậu bé hay cách gia đình giáo dục em. Cũng không ai biết trước đó người bà đã nói gì, hay hai bà cháu thường tương tác với nhau ra sao. Tuy nhiên, hình ảnh một đứa trẻ lớn tiếng quát lại bà giữa nơi đông người vẫn gợi ra một vấn đề đáng để các gia đình suy ngẫm: trẻ có thể bày tỏ sự khó chịu, không đồng tình, nhưng cần học cách làm điều đó mà không xúc phạm hay khiến người khác tổn thương.

Dạy trẻ tôn trọng người khác bắt đầu từ những điều rất nhỏ

Điều khiến nhiều người chú ý trong câu chuyện không chỉ là thái độ lớn tiếng của cậu bé mà còn là phản ứng im lặng của người bà. Có thể bà không muốn tranh cãi với cháu ở nơi đông người, cũng có thể bà chọn cách nhường nhịn vì không muốn làm mất vui bữa ăn. Dù lý do là gì, tình huống ấy vẫn khiến người ta không khỏi chạnh lòng khi nghĩ đến cách một đứa trẻ đối xử với người thân của mình.

Trong nhiều gia đình, ông bà thường dành cho cháu sự yêu thương và nhường nhịn đặc biệt. Trẻ được chăm sóc từng bữa ăn, giấc ngủ, được mua đồ chơi, quà bánh và đôi khi được bỏ qua những lỗi sai vì người lớn nghĩ rằng con còn nhỏ, chưa biết suy nghĩ. Nhưng sự nhường nhịn của người lớn không nên trở thành lý do để trẻ cho rằng mình có thể tùy ý lớn tiếng hay nói những lời thiếu tôn trọng.

Một đứa trẻ có thể không đồng ý với lời nhắc nhở của bà, có thể cảm thấy khó chịu khi bị góp ý. Đó là cảm xúc tự nhiên và trẻ có quyền bày tỏ. Điều quan trọng là cha mẹ cần dạy con phân biệt giữa việc nói lên suy nghĩ của mình và trút sự bực bội lên người khác. Con có thể nói: “Cháu không thích bà nhắc như vậy”, “Bà nói lại cho cháu hiểu được không?” hoặc xin phép được bình tĩnh trước khi tiếp tục câu chuyện. Những cách diễn đạt ấy vừa giúp trẻ bảo vệ cảm xúc của mình, vừa không biến cuộc trò chuyện thành một cuộc đối đầu.

Sự lễ phép cũng không chỉ nằm ở những lời chào hỏi hay cách thưa gửi theo thói quen. Đó còn là thái độ khi trẻ không vừa ý, khi bị nhắc nhở hoặc khi người lớn không làm theo mong muốn của mình. Nếu cha mẹ chỉ yêu cầu con nói lời hay, làm việc ngoan trước mặt người ngoài mà bỏ qua những lần con quát tháo ông bà ở nhà, trẻ sẽ khó hiểu được rằng sự tôn trọng cần có trong mọi hoàn cảnh.

Vì vậy, khi trẻ lớn tiếng với ông bà, cha mẹ không nên cười xòa cho qua hoặc lập tức bênh vực con. Nhưng thay vì quát mắng hay dùng đòn roi, người lớn có thể bình tĩnh yêu cầu con dừng lại, nói lại bằng giọng điệu phù hợp và giải thích vì sao cách nói vừa rồi là không đúng. Nếu trẻ đang tức giận, hãy cho con thời gian bình tĩnh rồi quay lại câu chuyện. Quan trọng hơn, cha mẹ cũng cần làm gương trong cách trò chuyện với ông bà, người thân và những người xung quanh, bởi trẻ thường học cách ứng xử từ chính những gì mình quan sát hằng ngày.

Trẻ nhỏ chưa thể tự nhiên biết cách kiểm soát cảm xúc hay lựa chọn lời nói phù hợp trong mọi tình huống. Những điều ấy cần được người lớn kiên nhẫn hướng dẫn, nhắc nhở và uốn nắn qua từng việc nhỏ. Yêu thương con không có nghĩa là bỏ qua mọi hành vi chưa đúng. Đôi khi, biết đặt ra giới hạn và giúp con hiểu rằng người khác cũng cần được tôn trọng mới chính là cách cha mẹ trao cho con một bài học quan trọng để trưởng thành.