Đến ngày đáo hạn sổ tiết kiệm, đừng vội tái tục toàn bộ: Có 3 việc nên kiểm tra trước

Ngày đáo hạn thực chất là một trong những thời điểm thích hợp nhất để rà soát lại khoản tiền tiết kiệm. Bởi sau vài tháng hoặc một năm, lãi suất trên thị trường có thể đã thay đổi, kế hoạch tài chính của gia đình cũng có thể khác trước và nhu cầu sử dụng tiền trong tương lai gần chưa chắc còn giống thời điểm mở sổ.

Vì vậy, trước khi bấm nút tái tục toàn bộ khoản tiết kiệm, có ít nhất 3 việc người gửi tiền nên kiểm tra.

1. Kiểm tra lại lãi suất hiện tại, đừng mặc định ngân hàng cũ vẫn là lựa chọn tốt nhất

Sai lầm phổ biến nhất khi sổ tiết kiệm đáo hạn là tiếp tục gửi đúng ngân hàng, đúng kỳ hạn cũ mà không kiểm tra biểu lãi suất mới.

Ví dụ, một người từng gửi kỳ hạn 12 tháng vì thời điểm đó đây là kỳ hạn có mức lãi suất hấp dẫn. Nhưng đến ngày đáo hạn, ngân hàng có thể đã điều chỉnh chính sách huy động. Khi ấy, kỳ hạn 6 tháng, 9 tháng hoặc một sản phẩm tiết kiệm trực tuyến khác lại có mức lãi suất phù hợp hơn.

Không chỉ vậy, chênh lệch lãi suất giữa các ngân hàng hoặc giữa gửi tại quầy và gửi trực tuyến đôi khi đủ lớn để tạo ra khác biệt đáng kể nếu số tiền gửi tương đối cao.

Chẳng hạn, với khoản tiền 500 triệu đồng, chênh lệch lãi suất 0,5 điểm phần trăm mỗi năm tương đương khoảng 2,5 triệu đồng tiền lãi trước khi xét các yếu tố khác. Nếu khoản tiền lên tới 1 tỷ đồng, mức chênh lệch tương ứng có thể là khoảng 5 triệu đồng.

Tuy nhiên, người gửi tiền cũng không nên chạy theo mức lãi suất cao nhất một cách máy móc. Bên cạnh lãi suất, cần xem xét uy tín tổ chức tín dụng, điều kiện gửi tiền, quy định rút trước hạn, cách tính lãi và mức độ thuận tiện khi cần giao dịch.

Điều cần làm vào ngày đáo hạn không phải là lập tức chuyển tiền sang ngân hàng khác, mà là dành vài phút so sánh: mức lãi suất hiện tại có còn cạnh tranh hay không, kỳ hạn cũ có còn phù hợp hay không và có sản phẩm nào linh hoạt hơn hay không.

2. Kiểm tra xem 6-12 tháng tới có khoản chi lớn nào đang chờ hay không

Một cuốn sổ tiết kiệm có thể được mở khi người gửi chưa có kế hoạch sử dụng tiền cụ thể. Nhưng đến ngày đáo hạn, tình hình có thể đã khác.

Gia đình có thể đang chuẩn bị sửa nhà, mua ô tô, đóng học phí cho con, trả một khoản vay, chuẩn bị tiền khám chữa bệnh cho cha mẹ hoặc dự định đầu tư vào công việc kinh doanh. Nếu biết trước rằng vài tháng tới sẽ cần sử dụng một phần tiền, việc tái tục toàn bộ vào kỳ hạn dài có thể khiến dòng tiền trở nên kém linh hoạt.

Đây là lý do nhiều người nên cân nhắc chia khoản tiền đáo hạn thành nhiều phần thay vì tiếp tục gửi nguyên một cục.

Ví dụ, với 600 triệu đồng vừa đáo hạn, thay vì gửi toàn bộ vào kỳ hạn 12 tháng, một gia đình có thể giữ 100 triệu đồng ở kỳ hạn ngắn hoặc tài khoản có tính thanh khoản cao, gửi 200 triệu đồng kỳ hạn 6 tháng và phần còn lại ở kỳ hạn dài hơn.

Cách chia này thường được gọi là chia “bậc thang” tiền gửi. Mục đích không phải để tối đa hóa từng đồng tiền lãi, mà để tránh tình huống cần tiền giữa kỳ rồi buộc phải tất toán một khoản tiết kiệm lớn trước hạn.

Trong nhiều trường hợp, chỉ vì cần vài chục triệu đồng gấp mà người gửi phải rút cả sổ vài trăm triệu đồng. Khi đó, phần lớn khoản tiền có thể chỉ được hưởng mức lãi suất không kỳ hạn cho thời gian gửi thực tế theo quy định của ngân hàng. Khoản lãi mất đi đôi khi lớn hơn rất nhiều so với lợi ích đạt được từ việc cố chọn kỳ hạn dài ngay từ đầu.

Vì vậy, trước khi tái tục, hãy tự hỏi một câu đơn giản: “Trong 6-12 tháng tới, mình có khả năng phải dùng đến số tiền này hay không?”.

Nếu câu trả lời là có, đừng khóa toàn bộ tiền vào một kỳ hạn dài chỉ để đổi lấy thêm một chút lãi suất.

3. Kiểm tra lại tỷ trọng tiền tiết kiệm trong toàn bộ tài sản

Một vấn đề khác ít được chú ý là nhiều người cứ để tiền tiết kiệm tự động tăng dần qua từng năm mà không kiểm tra xem cơ cấu tài sản của mình còn hợp lý hay không.

Tiết kiệm ngân hàng có ưu điểm lớn về tính đơn giản, khả năng bảo toàn vốn tương đối cao và dễ quản lý. Tuy nhiên, nếu gần như toàn bộ tài sản tài chính đều nằm trong tiền gửi, người có mục tiêu dài hạn cũng nên xem xét lại cách phân bổ vốn.

Ví dụ, một người có 1 tỷ đồng tiền nhàn rỗi nhưng đồng thời chưa có quỹ dự phòng rõ ràng, chưa chuẩn bị nguồn tiền cho kế hoạch mua nhà trong vài năm tới hoặc chưa phân chia khoản tiền dành cho mục tiêu ngắn hạn và dài hạn. Khi ấy, vấn đề không nằm ở việc lãi suất tiết kiệm cao hay thấp, mà là toàn bộ số tiền đang được quản lý như một khối duy nhất.

Ngày đáo hạn là thời điểm thích hợp để “đặt tên” cho từng phần tiền.

Một phần có thể là quỹ dự phòng và cần ưu tiên tính thanh khoản. Một phần dành cho kế hoạch trong 1-2 năm tới có thể tiếp tục gửi tiết kiệm. Phần tiền thực sự chưa cần sử dụng trong thời gian dài mới nên được cân nhắc cho các mục tiêu tài chính dài hạn khác, tùy vào khẩu vị rủi ro, kiến thức và hoàn cảnh của mỗi người.

Điều quan trọng là không nên chuyển tiền sang một kênh đầu tư khác chỉ vì cảm thấy lãi suất tiết kiệm “không hấp dẫn”. Lợi suất cao hơn thường đi kèm rủi ro cao hơn. Nếu chưa hiểu rõ một sản phẩm tài chính, tiếp tục gửi tiết kiệm vẫn có thể là lựa chọn phù hợp hơn so với việc chạy theo lợi nhuận.

Không tái tục toàn bộ không có nghĩa là phải rút hết tiền

Một điểm cần phân biệt rõ: kiểm tra lại khoản tiết kiệm khi đáo hạn không đồng nghĩa với việc phải rút tiền khỏi ngân hàng.

Trong nhiều trường hợp, sau khi rà soát, người gửi vẫn có thể kết luận rằng gửi tiết kiệm tiếp là lựa chọn phù hợp nhất. Khác biệt nằm ở chỗ khoản tiền được tái tục sau một quyết định có chủ đích, thay vì chỉ vì “lần trước cũng gửi như vậy”.

Người gửi có thể thay đổi kỳ hạn, chia nhỏ sổ, giữ một phần tiền thanh khoản hoặc chuyển sang hình thức gửi trực tuyến nếu điều kiện phù hợp hơn.

Đặc biệt với những khoản tiền lớn, việc chia thành nhiều sổ cũng giúp chủ động hơn. Khi phát sinh nhu cầu đột xuất, người gửi chỉ cần tất toán một phần thay vì ảnh hưởng đến toàn bộ số tiền còn lại.

Một ngày đáo hạn có thể là lúc sắp xếp lại cả kế hoạch tài chính

Tiết kiệm ngân hàng vốn được xem là một trong những hình thức quản lý tiền đơn giản nhất. Nhưng chính vì đơn giản nên nhiều người có xu hướng “để mặc” khoản tiền sau khi gửi, năm này qua năm khác chỉ tái tục theo thói quen.

Trong khi đó, tình hình tài chính cá nhân không đứng yên. Thu nhập thay đổi, gia đình phát sinh thêm trách nhiệm, mục tiêu mua nhà xuất hiện, con cái bước vào giai đoạn tốn nhiều chi phí hơn hoặc một khoản tiền trước đây chưa cần dùng nay lại sắp có nhiệm vụ mới.

Bởi vậy, ngày đáo hạn không chỉ là ngày ngân hàng trả gốc và lãi. Đây còn là một mốc thích hợp để trả lời ba câu hỏi: Lãi suất hiện tại có còn phù hợp? Sắp tới mình có cần dùng tiền không? Và khoản tiền này đang giữ vai trò gì trong tổng tài sản?

Chỉ cần trả lời được ba câu hỏi này, quyết định tái tục bao nhiêu, gửi trong bao lâu và chia tiền thế nào sẽ rõ ràng hơn rất nhiều.

Với tiền tiết kiệm, đôi khi điều quan trọng không phải cố tìm nơi trả lãi cao hơn vài phần mười phần trăm, mà là bảo đảm tiền luôn nằm đúng chỗ, đúng kỳ hạn và sẵn sàng vào đúng thời điểm mình cần.