Cúm A diễn biến khó lường, người khỏe mạnh cũng có thể nguy kịch

Hà Minh,

Cúm A là bệnh nhiễm virus đường hô hấp cấp tính do các chủng virus thuộc nhóm cúm A gây ra. Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là trẻ em dưới 5 tuổi, người trên 65 tuổi, người mắc bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai... Thời gian gần đây số người mắc cúm A đang gia tăng tại nhiều địa phương miền Bắc với những biến chứng nặng nề.

Khỏe mạnh vẫn có thể nguy kịch vì cúm A

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ vừa tiếp nhận và điều trị một trường hợp nam bệnh nhân 55 tuổi mắc cúm A biến chứng viêm phổi nặng, dẫn đến suy hô hấp nguy kịch. Đáng chú ý, trước đó người bệnh hoàn toàn khỏe mạnh, không ghi nhận bệnh lí nền.

Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốt, khó thở. Tuy nhiên, thời điểm này, bệnh đã diễn biến nghiêm trọng, chức năng hô hấp suy giảm nhanh, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Trước tình trạng nguy kịch, các bác sĩ khẩn trương đặt ống nội khí quản, hỗ trợ hô hấp bằng máy thở. Dù vậy, tình trạng suy hô hấp không đáp ứng với những biện pháp hỗ trợ thông thường. Ê-kíp hồi sức buộc phải triển khai kĩ thuật trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể (ECMO-VV) để duy trì quá trình trao đổi khí, tạo điều kiện cho phổi có thời gian hồi phục.

 - Ảnh 1.

Bác sĩ Đinh Văn Trung khám cho bệnh nhân mắc cúm A.

Bác sĩ Đinh Văn Trung, Khoa Hồi sức tích cực, Chống độc (Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ), cho biết sau 7 ngày điều trị tích cực, chức năng hô hấp của bệnh nhân cải thiện, đủ điều kiện ngừng hỗ trợ ECMO. Đến ngày điều trị thứ 10, người bệnh tiếp tục có chuyển biến tích cực, tỉnh táo, hô hấp ổn định hơn và được rút ống nội khí quản. Dù đã vượt qua giai đoạn nguy kịch, bệnh nhân vẫn cần tiếp tục được theo dõi, chăm sóc để phục hồi sức khỏe.

Trường hợp này là lời cảnh báo về mức độ nguy hiểm của cúm A. Không chỉ gây ra những triệu chứng hô hấp thông thường, virus cúm còn có thể khiến phổi tổn thương nghiêm trọng, dẫn đến suy hô hấp cấp, thậm chí đe dọa tính mạng ở cả những người trước đó không có bệnh lí nền.

T.M. (26 tuổi, trú tại Bát Tràng, Hà Nội) vừa trải qua gần một tuần điều trị cúm A sau những ngày liên tục sốt cao, có lúc nhiệt độ cơ thể chạm ngưỡng 40 độ C. Cho rằng cơn sốt có thể tự khỏi, M. chưa đi khám ngay. Phải đến khi sốt kéo dài 3 ngày, cơ thể rơi vào trạng thái li bì, cô mới đến Bệnh viện Thanh Nhàn (Hà Nội). Tại đây, các bác sĩ xác định M. mắc cúm A.

Sau gần một tuần điều trị, tình trạng sức khỏe của M. đã cải thiện, hết sốt, chỉ còn đau đầu nhẹ. Tuy nhiên, cô vẫn không khỏi thắc mắc về nguồn lây, bởi trước thời điểm phát bệnh, phần lớn thời gian cô chỉ ở nhà, ít ra ngoài.

 - Ảnh 2.

Bệnh nhân cúm A điều trị tại BV Thanh Nhàn (Hà Nội).

Trường hợp của M. không phải cá biệt. Những ngày gần đây, Đơn nguyên Truyền nhiễm, Bệnh viện Thanh Nhàn ghi nhận nhiều bệnh nhân nhập viện do cúm A và sốt xuất huyết, trong đó có những ca diễn biến phức tạp. Đáng lo ngại, người cao tuổi, người có bệnh lý nền có nguy cơ đối mặt với các biến chứng nặng, thậm chí suy hô hấp. Trong khi đó, người trẻ vốn khỏe mạnh cũng có thể gặp những vấn đề sức khỏe bất thường khi mắc bệnh.

BSCKII Nguyễn Thu Hường, Trưởng khoa Bệnh nghề nghiệp, Đơn nguyên Cơ xương khớp, Trưởng Đơn nguyên Truyền nhiễm, cho biết hiện đơn vị đang điều trị khoảng 50 bệnh nhân cúm A. Nhiều người trong số này thuộc nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, người mắc bệnh nền, suy giảm miễn dịch. Đáng chú ý, có cả bệnh nhân ung thư đang trong quá trình hóa trị, xạ trị.

Cúm A có thể gây tổn thương phổi nghiêm trọng

TS.BS Đỗ Thiện Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới trẻ em (Bệnh viện Nhi Trung ương), cho biết Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm A gây ra, lây truyền chủ yếu qua các giọt bắn và hạt chứa virus phát tán khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc tiếp xúc gần với người khác.

Các triệu chứng thường gặp gồm sốt, ho, đau họng, đau đầu, đau mỏi cơ và mệt mỏi. Một số trường hợp có thể xuất hiện khó thở. Phần lớn người mắc cúm có thể hồi phục sau một thời gian điều trị và chăm sóc phù hợp.

Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là virus cúm A không chỉ gây tổn thương đường hô hấp trên mà còn có khả năng tấn công sâu xuống phổi, gây viêm phổi. Khi đó, các phế nang - nơi đảm nhiệm chức năng trao đổi oxy và carbon dioxide giữa phổi với máu có thể bị tổn thương nghiêm trọng. Nếu tình trạng viêm lan rộng, khả năng đưa oxy vào máu suy giảm, khiến người bệnh rơi vào tình trạng thiếu oxy máu và suy hô hấp cấp tính.

Bác sĩ Trung thông tin thêm, ở những trường hợp nặng, bệnh có thể tiến triển thành hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS). Đây là tình trạng tổn thương phổi nghiêm trọng, có nguy cơ tử vong cao, thường đòi hỏi các biện pháp hồi sức chuyên sâu để duy trì sự sống.

Bên cạnh tổn thương trực tiếp do virus, người mắc cúm A còn có nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn, khiến tình trạng viêm phổi trở nên phức tạp và nghiêm trọng hơn.

Đáng lưu ý, không chỉ người cao tuổi, trẻ nhỏ hay người mắc bệnh mạn tính mới có nguy cơ gặp biến chứng. Ngay cả người trưởng thành khỏe mạnh, không có tiền sử bệnh nền, vẫn có thể mắc cúm A nặng và rơi vào tình trạng nguy kịch.

Do đó, việc chủ quan với các triệu chứng cúm, cho rằng bệnh sẽ tự khỏi sau vài ngày, có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm phát hiện và điều trị biến chứng.

Những dấu hiệu cảnh báo không được chủ quan

Theo bác sĩ Đinh Văn Trung, người dân cần đặc biệt chú ý đến những biểu hiện bất thường trong quá trình mắc cúm, nhất là khi triệu chứng không thuyên giảm mà ngày càng nặng lên.

Các dấu hiệu như khó thở, tím tái, rối loạn ý thức hoặc đau ngực kéo dài là những cảnh báo nguy hiểm. Khi xuất hiện các biểu hiện này, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay để cấp cứu và điều trị kịp thời.

Đặc biệt, người bệnh không nên chờ đến khi khó thở nghiêm trọng hoặc sức khỏe suy kiệt mới đi khám. Khi các triệu chứng có chiều hướng xấu đi, cần chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ y tế thay vì tự điều trị tại nhà.

Chủ động phòng cúm, giảm nguy cơ biến chứng nặng

Để hạn chế nguy cơ mắc cúm A và những biến chứng nguy hiểm, tiêm vắc xin phòng cúm hằng năm là một trong những biện pháp quan trọng. Vắc xin giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt góp phần hạn chế tình trạng cúm diễn biến nặng, phải nhập viện hoặc tử vong.

Bên cạnh đó, người dân cần duy trì các biện pháp vệ sinh cá nhân như thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn; che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi; đeo khẩu trang khi có triệu chứng hô hấp và hạn chế tiếp xúc gần với người mắc bệnh.

Khi xuất hiện những biểu hiện nghi ngờ cúm, người bệnh nên nghỉ ngơi, hạn chế tiếp xúc với người khác để tránh lây nhiễm. Người bệnh không tự ý sử dụng kháng sinh hoặc thuốc kháng virus khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Đặc biệt, những người có biểu hiện khó thở, đau ngực, mệt lả hoặc sức khỏe suy giảm nhanh cần được đưa đến bệnh viện, không trì hoãn việc khám và điều trị.

Các nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng khi mắc cúm, gồm người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người mắc bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính, đái tháo đường và người suy giảm miễn dịch, cần được quan tâm bảo vệ.

Chia sẻ