Con làm bài "99-50=49" bị gạch đỏ, mẹ bức xúc lên thẳng trường chất vấn giáo viên: "Con tôi không hề làm sai"

Hiện nay, mâu thuẫn chính trong việc học sinh tiểu học làm bài tập ở nhà không còn nằm ở chỗ đề bài quá khó, con không biết làm mà đôi khi nằm ở việc đề bài quá hóc búa, đánh đố theo kiểu bất ngờ. Không ít phụ huynh dù đã tốt nghiệp đại học vẫn phải ngồi suy nghĩ nửa tiếng đồng hồ trước một bài toán lớp thấp, để rồi đáp án cuối cùng khiến ai nấy đều ngã ngửa.

Câu chuyện dưới đây là một ví dụ điển hình. Theo đó, một phụ huynh Trung Quốc mới đây có chia sẻ những thắc mắc về bài tập môn Toán của cậu con trai đang học tiểu học. Cụ thể, câu hỏi khiến chị băn khoăn thuộc phần bài tập nâng cao của con, với nội dung: "Cha và con trai cộng lại tổng cộng 99 tuổi, cha 50 tuổi. Hỏi con trai bao nhiêu tuổi?".

Theo đúng logic phép trừ cơ bản mà học sinh tiểu học lớp thấp đã được học, tổng tuổi hai người trừ đi tuổi của cha sẽ ra tuổi của con. Cũng nghĩ như vậy nên cậu bé đã cẩn thận viết phép tính 99-50=49 (tuổi), kèm theo câu trả lời đầy đủ "Con trai 49 tuổi". Thế nhưng bài làm này lại bị giáo viên gạch một dấu X đỏ to, kèm theo lời nhắc viết tay ở góc dưới bài kiểm tra rằng "Hãy suy nghĩ kỹ lại".

Xét thuần túy về mặt tính toán, 99 trừ 50 chắc chắn bằng 49, phép tính không có bất kỳ sai sót nào. Đây cũng chính là lý do khiến người mẹ của cậu bé cảm thấy vô cùng bức xúc. Dưới góc nhìn của phụ huynh, đề bài đã cho tổng, cho một trong hai số, yêu cầu tìm số còn lại. Dùng phép trừ để tính, công thức, các bước làm đều đầy đủ, con đã làm đúng theo những gì được dạy trên lớp, vậy tại sao lại bị trừ điểm. Người mẹ này đã trực tiếp lên trường tìm giáo viên chất vấn, khẳng định rằng con mình không hề làm sai.

Tuy nhiên, trọng tâm mà người ra đề muốn kiểm tra đã vượt ra khỏi phạm vi tính toán thuần túy, mà lồng ghép thêm kiến thức thường thức về quan hệ huyết thống con người. Trong đời sống thực tế, nếu cha 50 tuổi mà con trai chỉ 49 tuổi, hai cha con chỉ chênh nhau đúng 1 tuổi, điều này hoàn toàn trái với quy luật sinh sản khách quan của con người. Đáp án này về mặt logic đời sống là không thể xảy ra, vì vậy mới bị chấm sai.

Việc rèn luyện lâu dài trên lớp học đã hình thành một lối tư duy cố định ở cả phụ huynh lẫn học sinh, rằng chỉ cần dữ liệu đề bài đưa ra là mặc định hợp lý, các em chỉ cần trích xuất con số ra để tính toán. Chính vì vậy, trong mắt nhiều phụ huynh, quy trình tính toán không sai thì đáp án đương nhiên phải được tính điểm.

Đoạn tranh luận sau đó thu hút hàng loạt bình luận từ cư dân mạng. Một số người đứng về phía phụ huynh: "Làm khó cả học sinh lẫn phụ huynh, toán tiểu học mà còn lồng ghép câu đố chữ trong đó thì làm sao tụi nhỏ làm được", "Đề đã cho số liệu thì phải tôn trọng số liệu đó, không thể vừa cho đề vừa giấu điều kiện"...

Nhưng cũng có không ít người đứng về phía nhà trường. Nhiều người nhận xét: "Đây là bài nâng cao, không phải bài cơ bản, đã là nâng cao thì phải biết vận dụng thực tế chứ không thể áp công thức máy móc", "Cha 50 mà con 49 tuổi nghe qua đã thấy vô lý, đây là kỹ năng đọc hiểu đề chứ không đơn thuần là tính toán", "Giáo viên cũng sai khi không ghi đề bài rõ ràng hơn nhưng cha mẹ hay chính học sinh cũng cần linh hoạt chứ"...

Xét cho cùng, tranh cãi lớn nhất quanh bài toán này không nằm ở việc có nên lồng ghép kiến thức đời sống hay không, mà nằm ở tính chặt chẽ của cách ra đề. Việc đưa vào đề một điều kiện mâu thuẫn với thực tế mà không có bất kỳ gợi ý nào, biến kiến thức thường thức thành điểm kiểm tra ẩn, là điều khiến nhiều phụ huynh cảm thấy không thỏa đáng, nhất là với học sinh ở những lớp nhỏ, khi nhiệm vụ chính của các em vẫn là làm quen với kỹ năng tính toán cơ bản.

Nhìn chung, những câu đố mang tính tư duy, giải trí hoàn toàn có thể dùng để trò chuyện, thảo luận cho vui, nhưng với bài kiểm tra chính thức có tính điểm, điều kiện đề bài cần đảm bảo rõ ràng, tự thân hợp lý. Khi gặp những dạng bài toán như vậy, phụ huynh cũng không nhất thiết phải một mực cho rằng đề ra sai, mà có thể coi đây là cơ hội để cùng con thảo luận, mở rộng thêm góc nhìn.