Chuyên gia "mách nước" ngành học đặc biệt không lo thất nghiệp tại Việt Nam, là mũi nhọn của ngành công nghiệp văn hóa hiện nay

Mỗi mùa tuyển sinh, câu hỏi “chọn ngành hot dễ xin việc hay theo đuổi đam mê” lại khiến không ít học sinh cuối cấp rơi vào vòng xoáy băn khoăn. Tuy nhiên, giữa bối cảnh thị trường lao động biến động mạnh, đặc biệt khi nhiều ngành nghề chịu tác động trực tiếp từ AI, các chuyên gia cho rằng vẫn có những lĩnh vực không chỉ “khó thất nghiệp” mà còn giữ vai trò mũi nhọn trong ngành công nghiệp văn hóa hiện nay.

Theo Báo Thanh Niên, ông Trần Anh Tuấn - chuyên gia dự báo nhân lực, Phó Chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM nhận định rằng trong khi nhiều ngành bị tự động hóa mạnh mẽ, những lĩnh vực đòi hỏi yếu tố con người như tư duy sáng tạo, thẩm mỹ và trải nghiệm vẫn giữ vai trò cốt lõi, ít rủi ro bị thay thế. Trong đó, Mỹ thuật ứng dụng được liệt kê là một trong những ngành tiêu biểu.

Thực tế, Mỹ thuật ứng dụng không chỉ đơn thuần là tạo ra hình ảnh mà còn là quá trình giải quyết vấn đề bằng thẩm mỹ và cảm xúc. Ngành này có nguy cơ thất nghiệp thấp nếu người học sở hữu tay nghề vững, khả năng sáng tạo và portfolio (hồ sơ năng lực) tốt, trong bối cảnh nhu cầu ngày càng cao của thời đại số. Cơ hội việc làm cũng rất rộng mở, trải dài từ thiết kế đồ họa, thời trang, nội thất đến game và multimedia.

Đáng chú ý, những giá trị cốt lõi của Mỹ thuật ứng dụng lại là điều AI khó có thể thay thế từ tư duy chiến lược và khả năng xây dựng ý tưởng  khi máy móc chỉ có thể “học lại” từ dữ liệu sẵn có đến trải nghiệm sống, sự đồng cảm và bối cảnh văn hóa mà con người tích lũy. Bên cạnh đó, khả năng cảm thụ thẩm mỹ tinh tế, tạo ra “chất riêng” và “cái hồn” trong sản phẩm cũng là lợi thế mà công nghệ khó sao chép hoàn toàn.

Mỹ thuật ứng dụng là gì?

Mỹ thuật ứng dụng là một ngành thuộc lĩnh vực nghệ thuật nhưng mang tính thực tiễn cao, tập trung vào việc đưa cái đẹp vào đời sống và sản xuất. Nếu mỹ thuật thuần túy thiên về biểu đạt cảm xúc cá nhân, thì mỹ thuật ứng dụng lại hướng tới việc giải quyết các vấn đề thực tế thông qua thiết kế và sáng tạo.

Nói một cách dễ hiểu, đây là ngành “biến ý tưởng thành sản phẩm”, từ logo thương hiệu, bao bì sản phẩm, giao diện app, cho đến nội thất, thời trang hay quảng cáo. Tất cả đều cần đến tư duy mỹ thuật ứng dụng.

Trong bối cảnh hiện đại, khi hình ảnh và trải nghiệm thị giác ngày càng quan trọng trong kinh doanh và truyền thông, ngành này không còn là “nghệ thuật thuần túy” mà đã trở thành một phần cốt lõi của nền kinh tế sáng tạo.

Sinh viên Mỹ thuật ứng dụng học gì?

Chương trình đào tạo ngành Mỹ thuật ứng dụng thường được xây dựng theo hướng kết hợp giữa nền tảng nghệ thuật và kỹ năng thực hành. Giai đoạn đầu, sinh viên sẽ học các môn cơ bản như hình họa, bố cục, màu sắc, mỹ học và lịch sử mỹ thuật nhằm rèn luyện tư duy thẩm mỹ và khả năng quan sát.

Sau khi có nền tảng, sinh viên sẽ đi sâu vào các chuyên ngành cụ thể như thiết kế đồ họa, thiết kế nội thất, thời trang, minh họa, thiết kế bao bì hoặc UI/UX. Đồng thời, việc sử dụng các phần mềm chuyên dụng như Photoshop, Illustrator, InDesign hay Figma cũng là yêu cầu bắt buộc.

Điểm đặc thù của ngành này là tính thực hành rất cao. Sinh viên thường xuyên phải làm đồ án, dự án mô phỏng thực tế, từ đó hình thành portfolio - yếu tố cực kỳ quan trọng khi xin việc sau này. Ngoài kỹ năng chuyên môn, người học còn cần phát triển tư duy sáng tạo, khả năng kể chuyện bằng hình ảnh và hiểu biết về thị trường, bởi sản phẩm mỹ thuật ứng dụng không chỉ đẹp mà còn phải “bán được”.

Cơ hội việc làm và thu nhập

Mỹ thuật ứng dụng là một trong những ngành có phạm vi việc làm rất rộng, đặc biệt trong thời đại số. Sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể làm việc ở nhiều lĩnh vực như thiết kế đồ họa, quảng cáo, truyền thông, thiết kế nội thất, thời trang, thiết kế sản phẩm hay UI/UX cho các nền tảng công nghệ.

Sự phát triển của công nghệ và truyền thông số đã mở ra nhiều cơ hội mới cho ngành này. Từ doanh nghiệp lớn đến startup, tất cả đều cần hình ảnh thương hiệu, thiết kế sản phẩm và trải nghiệm người dùng. Điều này khiến nhu cầu nhân lực trong ngành luôn duy trì ở mức cao.

Đặc biệt, đây là ngành ít bị “đóng khung”. Người học có thể làm freelancer, mở studio riêng hoặc tham gia các dự án sáng tạo đa lĩnh vực. Với những ai có tư duy tốt và gu thẩm mỹ rõ ràng, cơ hội phát triển là rất lớn.

Mức lương ngành Mỹ thuật ứng dụng tại Việt Nam khá cao và đa dạng, dao động phổ biến từ 10 - 20 triệu đồng/tháng cho người mới ra trường hoặc 1-3 năm kinh nghiệm. Vị trí cấp cao hoặc kinh nghiệm từ 3-5 năm có thể nhận từ 12 - 48 triệu đồng/tháng (khoảng 500 - 2.000 USD/tháng) tùy thuộc vào lĩnh vực cụ thể như thiết kế đồ họa, thời trang hay nội thất.

Điểm chuẩn ngành Mỹ thuật ứng dụng năm 2025

Điểm chuẩn ngành Mỹ thuật ứng dụng năm 2025 có sự khác biệt khá rõ giữa các trường, do đặc thù xét tuyển kết hợp giữa điểm văn hóa và năng khiếu (vẽ hình họa, bố cục màu). Nhìn chung, các trường top đầu vẫn duy trì mức điểm cao, trong khi nhiều trường khác có mức điểm dễ thở hơn nhưng vẫn yêu cầu năng lực sáng tạo và kỹ năng thực hành tốt.

Tại khu vực phía Bắc, Đại học Mỹ thuật Công nghiệp tiếp tục là một trong những đơn vị đào tạo uy tín hàng đầu về lĩnh vực này. Năm 2025, ngành Mỹ thuật ứng dụng và các chuyên ngành liên quan có điểm chuẩn dao động khoảng từ 21 đến 25 điểm (tính theo thang điểm có nhân hệ số môn năng khiếu), tùy từng ngành như thiết kế đồ họa, thiết kế thời trang hay tạo dáng công nghiệp. Đây là mức điểm tương đối cao do số lượng thí sinh đăng ký lớn và yêu cầu đầu vào khắt khe.

Tại Đại học Kiến trúc Hà Nội, các ngành thuộc nhóm Mỹ thuật ứng dụng như thiết kế đồ họa, thiết kế nội thất cũng có mức điểm chuẩn năm 2025 phổ biến trong khoảng 22-26 điểm, tùy theo tổ hợp xét tuyển. Trường sử dụng phương thức kết hợp giữa điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm thi năng khiếu, trong đó môn vẽ chiếm tỷ trọng lớn.

Ở hệ thống đại học khu vực phía Nam, Đại học Kiến trúc TP.HCM ghi nhận điểm chuẩn ngành thiết kế đồ họa và các ngành gần với Mỹ thuật ứng dụng ở mức khoảng 23-26 điểm. Đây là nhóm ngành có sức hút lớn do nhu cầu nhân lực cao trong lĩnh vực truyền thông, quảng cáo và thiết kế số.

Trong khi đó, Đại học Tôn Đức Thắng - một trường có thế mạnh về thiết kế ứng dụng có điểm chuẩn ngành thiết kế đồ họa năm 2025 dao động khoảng 24–30 điểm (tùy phương thức xét tuyển học bạ hoặc điểm thi THPT kết hợp năng khiếu). Mức điểm này phản ánh sự cạnh tranh ngày càng cao của nhóm ngành sáng tạo trong những năm gần đây.

Tại Đại học Văn Lang, một trong những trường tư thục đào tạo mạnh về thiết kế, ngành Mỹ thuật ứng dụng và các ngành liên quan thường có mức điểm chuẩn mềm hơn, dao động khoảng 18-22 điểm. Tuy vậy, trường vẫn yêu cầu bài thi năng khiếu hoặc xét portfolio, cho thấy tiêu chí tuyển sinh không chỉ dựa vào điểm số mà còn đánh giá năng lực sáng tạo thực tế.

Ngoài ra, Đại học Công nghiệp Hà Nội và một số trường có đào tạo thiết kế đồ họa, mỹ thuật ứng dụng theo hướng công nghiệp - công nghệ cũng ghi nhận mức điểm chuẩn khoảng 20-24 điểm, tùy từng chương trình và phương thức xét tuyển.

Có thể thấy, điểm chuẩn ngành Mỹ thuật ứng dụng năm 2025 không chỉ phụ thuộc vào điểm thi văn hóa mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ năng khiếu và hồ sơ sáng tạo của thí sinh. Điều này khiến mức điểm giữa các trường có sự chênh lệch đáng kể, nhưng đồng thời cũng mở ra nhiều cơ hội cho những bạn có đam mê và năng lực thực sự trong lĩnh vực thiết kế.