Chuẩn bị hậu sự khi còn khỏe mạnh: Xu hướng mới của thế hệ 40+
Điều từng bị xem là kiêng kỵ đang dần được nhìn theo hướng thực tế hơn. Với nhiều người trung niên, chuẩn bị trước không phải là bi quan, mà là một cách sống có trách nhiệm, với bản thân và với gia đình.
Không còn chỉ là câu chuyện của tuổi già, việc chuẩn bị hậu sự đang dần trở thành một chủ đề được nhắc tới sớm hơn trong nhiều gia đình. Trong các cuộc trò chuyện của người 40–60 tuổi hiện nay, bên cạnh chuyện sức khỏe, con cái hay tài chính, đôi khi xuất hiện một câu hỏi khá thẳng thắn: nếu có chuyện xảy ra, mọi thứ đã được sắp xếp chưa?
Khi chuyện “về sau” không còn xa
Nhiều người trung niên bắt đầu nghĩ đến chuyện “về sau” khi cuộc sống ổn định hơn.
Anh Hùng (49 tuổi, sống tại TP.HCM) kể rằng anh bắt đầu nghĩ đến chuyện hậu sự sau khi lo tang lễ cho một người bạn thân. “Gia đình họ rất lúng túng, từ việc chọn nơi an táng đến chi phí, giấy tờ. Lúc đó tôi mới nhận ra, nếu chuẩn bị trước thì mọi thứ sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều”, anh nói.
Sau đám tang ấy, anh bàn với vợ về những mong muốn của mình: nếu qua đời sẽ hỏa táng, tro cốt gửi tại chùa gần nhà. Hai vợ chồng còn lập một danh sách giấy tờ, tài khoản, và các khoản chi cần thiết. “Không phải vì lo xa, mà vì không muốn người thân phải xoay xở trong lúc rối ren nhất”, anh chia sẻ.
Tương tự, chị Hạnh (45 tuổi, Hà Nội) cho biết chị từng rất ngại nhắc đến chuyện này. Nhưng khi chứng kiến bố mẹ già yếu dần, chị bắt đầu thay đổi suy nghĩ. “Càng lớn tuổi càng thấy, chuẩn bị trước không đáng sợ. Nó giúp mình yên tâm sống tiếp”, chị nói.
Những thay đổi âm thầm trong xã hội
Theo quan sát của nhiều nhà xã hội học, việc người trung niên chủ động nghĩ đến hậu sự phản ánh những thay đổi lớn trong đời sống hiện đại.
Thứ nhất là sự dịch chuyển dân cư. Nhiều người sinh ra ở một nơi, học ở nơi khác, lập nghiệp ở thành phố, còn con cái lại sống tại địa phương khác. Khi cuộc đời trải dài qua nhiều vùng đất, câu chuyện “sau này sẽ ở đâu” không còn có câu trả lời sẵn.
Thứ hai là cấu trúc gia đình thay đổi. Gia đình hạt nhân phổ biến hơn, nhiều người sống một mình hoặc ly hôn, con cái ít hơn và bận rộn hơn. Việc chuẩn bị trước vì thế trở thành cách giảm gánh nặng cho người thân.
Thứ ba là nhận thức về tài chính. Chi phí hậu sự tại các đô thị lớn hiện nay không nhỏ, từ tang lễ, vận chuyển, an táng hoặc hỏa táng đến các thủ tục liên quan. Không ít người trung niên cho rằng việc dự trù trước giúp gia đình tránh áp lực trong lúc khó khăn nhất.
Việc chuẩn bị hậu sự từ sớm đang dần được nhìn nhận thực tế hơn.
Chuẩn bị trước: Mỗi người một cách
Việc chuẩn bị hậu sự không nhất thiết phải giống nhau. Với một số người, đó chỉ đơn giản là nói rõ mong muốn của mình với gia đình. Với người khác, đó có thể là những bước cụ thể hơn.
Một số lựa chọn phổ biến hiện nay gồm:
- xác định hình thức an táng mong muốn (địa táng hoặc hỏa táng)
- chọn trước nơi an nghỉ phù hợp
- dự trù chi phí tang lễ
- lập danh sách giấy tờ, tài khoản và các thông tin cần thiết.
Nhiều người cho rằng những bước này không làm cuộc sống trở nên nặng nề hơn. Ngược lại, khi mọi thứ đã được sắp xếp, họ cảm thấy nhẹ lòng hơn.
Không ít gia đình chọn trao đổi trước để giảm áp lực cho người thân.
Khi sự chuẩn bị mang lại cảm giác bình an
Bà Thu (58 tuổi, TP.HCM) cho biết sau khi thống nhất với con cái về mong muốn của mình, bà thấy thoải mái hơn hẳn. “Trước đây tôi tránh nghĩ tới, giờ thì thấy đó chỉ là một phần của cuộc sống”, bà nói.
Không ít người trung niên hiện nay cũng có suy nghĩ tương tự. Họ không chuẩn bị vì sợ hãi, mà vì muốn chủ động. Việc sắp xếp trước, với họ, giống như một cách chăm lo cho gia đình theo cách cuối cùng.
Trong bối cảnh xã hội thay đổi nhanh, việc chuẩn bị hậu sự khi còn khỏe mạnh đang dần được nhìn nhận như một biểu hiện của lối sống thực tế và có trách nhiệm. Và với nhiều người 40+, đó không phải là dấu hiệu của lo âu, mà là một cách để sống nhẹ nhàng hơn trong những năm tháng phía trước.