Bộ Y tế nói gì về dự thảo giám sát rối loạn tâm thần?

Ngày 6-3, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh, trong đó có nội dung về đối tượng và nội dung giám sát rối loạn tâm thần trong cộng đồng.

Theo đó, ngày 5-3, dự thảo Thông tư đã được đăng tải để lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, chuyên gia và người dân trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ và Bộ Y tế. Đây là nội dung mới được quy định trong Luật Phòng bệnh và đang được các nhà khoa học, chuyên gia trong lĩnh vực y tế thảo luận, góp ý.

Ngay sau khi đăng tải dự thảo, Cục Phòng bệnh đã nhận được một số ý kiến phản hồi từ các cơ quan báo chí và người dân. Cục cho biết đang tiếp thu các ý kiến và tiếp tục làm việc với các đơn vị chuyên môn trong lĩnh vực tâm thần và các cơ quan quản lý liên quan để hoàn thiện dự thảo, nhằm bảo đảm văn bản hướng dẫn Luật Phòng bệnh có tính khả thi, phù hợp thực tiễn và không tạo gánh nặng trong tổ chức thực hiện.

Theo nội dung dự thảo, hệ thống giám sát rối loạn tâm thần dự kiến theo dõi ba nhóm đối tượng chính.

Nhóm thứ nhất là người mắc rối loạn tâm thần, gồm các bệnh phổ biến như tâm thần phân liệt, động kinh, trầm cảm, rối loạn lo âu, sa sút trí tuệ và một số rối loạn khác theo danh mục chuyên môn.

Nhóm thứ hai là người tử vong do rối loạn tâm thần, được xác định theo hệ thống phân loại bệnh quốc tế.

Nhóm thứ ba là người có nguy cơ mắc rối loạn tâm thần. Đây là những người từng có tiền sử bệnh hoặc có ít nhất một yếu tố nguy cơ liên quan đến sinh học, tâm lý hoặc xã hội. Các yếu tố sinh học có thể bao gồm tiền sử gia đình mắc bệnh, tổn thương não, tai biến mạch máu não hoặc mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, tim mạch, ung thư, HIV/AIDS. Một số giai đoạn sinh lý như dậy thì, sau sinh, tiền mãn kinh hoặc tuổi cao cũng được coi là yếu tố nguy cơ.

Ngoài ra, dự thảo cũng đề cập các yếu tố tâm lý và xã hội như stress kéo dài, sang chấn tâm lý, bạo lực gia đình, tai nạn, thảm họa, tình trạng cô lập xã hội, thiếu hỗ trợ từ gia đình và cộng đồng hoặc lạm dụng rượu bia, chất kích thích.

Một điểm đáng chú ý là dự thảo bổ sung yếu tố nguy cơ liên quan đến áp lực cao và kéo dài trong học tập, lao động hoặc kinh tế. Những người chịu áp lực kéo dài có thể được đưa vào nhóm nguy cơ nhằm theo dõi và hỗ trợ sớm khi xuất hiện dấu hiệu bất thường về sức khỏe tâm thần.

Theo Bộ Y tế, việc giám sát nhóm nguy cơ không phải để "quản lý" hay "gắn nhãn bệnh", mà nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu rối loạn tâm thần để tư vấn, hỗ trợ và can thiệp kịp thời trong cộng đồng. Hệ thống giám sát cũng giúp ngành y tế thu thập dữ liệu về các yếu tố nguy cơ, từ đó xây dựng các biện pháp phòng ngừa và chăm sóc sức khỏe tâm thần hiệu quả hơn.

Đại diện Cục Phòng bệnh cho biết sẽ tiếp tục tiếp thu ý kiến của các cơ quan, tổ chức, chuyên gia và người dân để hoàn thiện dự thảo Thông tư trước khi trình ban hành.