Bị cấm lập quỹ, phụ huynh băn khoăn về việc hỗ trợ các hoạt động chính đáng

Tuy nhiên, bên cạnh đó, một số phụ huynh còn băn khoăn về kinh phí tổ chức các hoạt động cho học sinh, hay sửa chữa thiết bị trong lớp khi hỏng hóc. Làm thế nào để những nhu cầu chính đáng được đáp ứng trên tinh thần tự nguyện, công khai, minh bạch và đúng quy định?

Phụ huynh đồng tình nhưng lo con bớt “vui”

Anh Phan Mạnh Hải, ở Hoài Đức, Hà Nội, có con đang học mầm non công lập. Khi nghe quy định mới về việc hội phụ huynh không được thu tiền quỹ, anh ban đầu ủng hộ vì cho rằng cần minh bạch các khoản đóng góp. Thế nhưng, khi đi vào thực tế, anh Hải phải thường xuyên kiểm tra nhóm Zalo của lớp mỗi khi các con có hoạt động:

“Như em ở khu vực ngoại thành, mỗi lần thu chỉ khoảng tầm 100.000 đồng. Halloween năm ngoái cô giáo tổ chức chương trình thì cứ thế xuất quỹ ra để tổ chức thôi. Bây giờ, ví dụ như thuê trang phục, hoa quả các thứ… lại kêu gọi đóng góp, rồi lại xuất hiện những ý kiến nên mãi vẫn chưa thống nhất được.

Thực ra thu quỹ này cũng không phải là xấu. Em nghĩ chỉ cần khoảng 70 - 80% cha mẹ đồng ý là có thể duyệt được. Bây giờ cắt đi thì thấy các cháu cũng thiệt thòi” , anh Hải cho biết.

Từ ngày 15/11/2026, Ban đại diện cha mẹ học sinh không được thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ, theo Thông tư 81/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Điều lệ mới không cấm phụ huynh hỗ trợ hoạt động của con, nhưng không được lập quỹ chung để Ban đại diện thu, giữ và chi tiền.

Theo ghi nhận của phóng viên, quy định mới cũng đang tạo ra những ý kiến khác nhau giữa các bậc phụ huynh, từ cách tổ chức hoạt động đến việc đóng góp sao cho phù hợp:

“Bình cũ rượu mới thôi. Thực ra cô giáo ở trên lớp cũng có phổ biến về việc này và phổ biến về cách “lách luật” theo hướng khác là không nộp về nhà trường mà nộp theo cách khác. Một bộ điều hòa, TV hay máy chiếu trong vòng 5 - 6 năm không thể hỏng được”.

“Nếu như mà chẳng may mà thiết bị của các con bị hỏng hoặc là các con liên hoan đầu năm này, giữa năm này, cuối cuối năm này thì vẫn phải kêu gọi phụ huynh đóng tiền. Đã là tập thể thì phải theo số đông thôi”.

“Thu quỹ thì có vẻ như là tiện hơn, thu một lần thì ban phụ huynh sẽ giúp các phụ huynh khác, ví dụ như 20/10, 20/11, 8/3 tổ chức sẽ nhộn nhịp hơn. Nên tổ chức cho các cháu vui thì các phụ huynh sẽ tự nguyện thôi”.

Bớt áp lực tài chính, tăng gắn kết bằng sức mạnh tập thể

Theo chuyên gia giáo dục, TS Vũ Thu Hương, việc dừng thu quỹ phụ huynh là hợp lý vì quỹ này ngày càng được sử dụng cho nhiều hoạt động không cần thiết, gây áp lực tài chính cho các gia đình khó khăn và tạo ra những bất đồng trong phụ huynh.

Các hoạt động học đường vẫn có thể được tổ chức vui vẻ, ý nghĩa với chi phí thấp thông qua trò chơi tập thể, còn việc tri ân thầy cô nên xuất phát từ sự tự nguyện của từng gia đình hoặc bằng những món quà do học sinh tự làm. Những hoạt động thực sự cần thiết và có giá trị giáo dục cũng có thể được đề xuất để nhận hỗ trợ từ Nhà nước, thay vì phụ thuộc vào quỹ phụ huynh:

“Nhiều trò chơi tập thể mà các bạn học sinh chỉ cần mang đến một sợi dây, một quả bóng các bạn vẫn chơi ở nhà, không cần thiết chúng ta phải thu những quỹ rất cồng kềnh. Chưa kể việc chúng ta sử dụng quỹ phụ huynh để làm phần thưởng, có phụ huynh cho rằng quà tặng chỉ nên dành cho những bạn học sinh khá giỏi, nhưng có rất nhiều phụ huynh lại cho rằng tôi đã đóng tiền thì con tôi cũng phải có quà như tất cả các bạn khác. Điều này có thể gây ra những mâu thuẫn và có thể làm hỏng đi ý nghĩa giáo dục của quà tặng”, TS Vũ Thu Hương phân tích.

Đồng tình quan điểm này, PGS.TS Phạm Mạnh Hà, chuyên gia tâm lý, khoa học và công nghệ giáo dục, Đại học Bách Khoa Hà Nội cho rằng, việc chấm dứt cơ chế thu quỹ tập trung là cần thiết để ngăn những biến tướng và áp lực cho phụ huynh. Tuy nhiên, nhu cầu tổ chức các hoạt động trải nghiệm, vui chơi cho trẻ vẫn hiện hữu. Điều quan trọng là thay đổi cách làm: từ thu tiền bình quân sang xây dựng kế hoạch cụ thể:

“Bây giờ có lẽ buộc ban phụ huynh sẽ phải xây dựng kế hoạch rất cụ thể, trong đó phân vai những ai có thể giúp được điều gì thì giúp, ai có thể tham gia bằng sức thì bằng sức, ai đóng góp bằng hiện vật thì đóng góp bằng hiện vật. Tất cả điều đó làm cho hoạt động hội phụ huynh ý nghĩa và có giá trị hơn rất nhiều. Nó không chỉ là việc lo cho con đâu, mà nó lại tạo ra sự gắn kết giữa phụ huynh với nhau. Điều này đòi hỏi người trưởng ban phụ huynh phải là một nhà lãnh đạo đấy, chứ không phải đơn giản” , PGS.TS Phạm Mạnh Hà cho biết.

Thông tư 81 không cấm phụ huynh đóng góp, ủng hộ các hoạt động của nhà trường, nhưng cần thực hiện đúng quy định, bảo đảm công khai, minh bạch. Với những khoản chi cụ thể, phụ huynh có thể trực tiếp mua sắm hoặc thanh toán cho đơn vị cung cấp dịch vụ, có hóa đơn, chứng từ đầy đủ, thay vì lập quỹ chung rồi chuyển tiền qua ban đại diện cha mẹ học sinh để thu, giữ và chi hộ như trước đây.

Theo PGS.TS Phạm Mạnh Hà, để Thông tư 81 đi vào thực chất, cần ngăn chặn việc đổi tên quỹ nhưng vẫn duy trì cách thu cũ, cào bằng và tạo áp lực đóng góp. Bên cạnh sự chủ động, minh bạch của ban đại diện cha mẹ học sinh, nhà trường và cơ quan quản lý giáo dục cần thiết lập kênh tiếp nhận phản ánh đáng tin cậy, bảo đảm ý kiến của phụ huynh được xử lý khách quan.

Mục tiêu cuối cùng không phải xóa bỏ sự chung tay của cha mẹ học sinh, mà là để mọi đóng góp thực sự tự nguyện, công bằng, đúng mục đích, vì lợi ích của trẻ.