Bệnh não mô cầu gia tăng, bác sĩ cảnh báo triệu chứng dễ nhầm với cảm cúm

Theo thống kê của Bộ Y tế, trong 3 tháng đầu năm 2026, cả nước đã ghi nhận 24 trường hợp mắc bệnh do não mô cầu , trong đó có 4 trường hợp tử vong.

Đáng chú ý, trẻ em dưới 15 tuổi chiếm tới 46% tổng số ca mắc. Các trường hợp bệnh hiện được ghi nhận rải rác trong cộng đồng, chưa hình thành ổ dịch tập trung. Tuy nhiên, số ca mắc đang có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây và cao hơn so với cùng kỳ năm 2025, khi chỉ ghi nhận 14 trường hợp.

Riêng khu vực phía Nam, đến giữa tháng 4, ghi nhận 18 ca mắc não mô cầu, tăng 13 ca so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó TP.HCM chiếm nhiều nhất với 10 trường hợp.

Mới nhất là 3 trường hợp ở Cà Mau nghi mắc viêm não mô cầu, có một ca tử vong. Trước đó, một bé gái 11 tuổi tại Phú Quốc sốt, đau đầu, nổi ban, tím tái, khó thở, vào viện cấp cứu song không qua khỏi, được xác định tử vong do não mô cầu type B.

BSCKII Nguyễn Hà Phương, Trưởng Khoa Hồi sức tích cực Nhi - Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức cho biết, bệnh não mô cầu do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra.

Vi khuẩn có nhiều nhóm khác nhau, trong đó các nhóm A, B, C, Y và W135 thường gây bệnh não mô cầu xâm lấn, đặc biệt nhóm B là nhóm gây bệnh phổ biến nhất. Vi khuẩn này có thể tồn tại trong mũi họng người khỏe mạnh và bùng phát khi cơ thể suy yếu.

“Vi khuẩn Neisseria meningitidis có thể tấn công hệ thần kinh trung ương gây viêm màng não hoặc đi vào máu dẫn đến nhiễm trùng huyết. Đây là tình trạng khẩn cấp, tỷ lệ tử vong cao nếu không được xử trí trong 24 - 48 giờ đầu.” BS Phương nói.

Theo bác sĩ, bệnh não mô cầu thường bắt đầu bằng những dấu hiệu giống cảm cúm như sốt, đau đầu, mệt mỏi, khiến người bệnh dễ chủ quan. Tuy nhiên, chỉ sau vài giờ, người bệnh có thể chuyển sang nhiễm trùng huyết, rối loạn tri giác hoặc xuất hiện tử ban. Khi đã ở giai đoạn này, tốc độ diễn tiến rất nhanh và nguy cơ tử vong tăng cao.

“Đây là bệnh có tỷ lệ tử vong cao do bệnh tiến triển nặng rất nhanh, có thể khởi phát bệnh và tử vong trong vòng 24h. Nếu được cứu sống, người bệnh vẫn có thể đối mặt với những di chứng vĩnh viễn như tổn thương thần kinh, phải đoạn chi do hoại tử và các ảnh hưởng lâu dài đến tâm lý của trẻ và phụ huynh có con bị mắc bệnh”, BS CKII Nguyễn Thị Kim Anh, Phó Trưởng khoa Sức khỏe trẻ em, Bệnh viện Nhi Đồng 2 cho biết.

Khuyến cáo của bác sĩ

Theo bác sĩ, diễn biến ca bệnh trong thời gian gần đây cho thấy vi khuẩn có khả năng đang lưu hành trong cộng đồng ở mức cao. Môi trường đông người như trường học, ký túc xá, doanh trại hoặc không gian kín dễ tạo điều kiện cho bệnh lan rộng. Trẻ nhỏ, thanh thiếu niên và người có hệ miễn dịch yếu là nhóm có nguy cơ diễn tiến nặng nhất.

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, bác sĩ khuyến cáo người dân cần chủ động phòng ngừa ngay từ sớm, không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới xử lý.

Tiêm vaccine vẫn là biện pháp hiệu quả nhất giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế biến chứng nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và thanh thiếu niên - những nhóm dễ bị tổn thương trước các tác nhân truyền nhiễm.

Bên cạnh đó, việc duy trì các thói quen vệ sinh cá nhân đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát lây lan dịch bệnh.

Người dân cần thực hiện vệ sinh hô hấp đúng cách, đeo khẩu trang khi có biểu hiện ho, sốt hoặc khi đến nơi đông người; đồng thời tránh dùng chung các vật dụng cá nhân như ly, khăn mặt để giảm nguy cơ lây nhiễm chéo trong cộng đồng.

Đối với các trường hợp có tiếp xúc gần với ca bệnh, bác sĩ đặc biệt lưu ý việc sử dụng thuốc dự phòng cần được thực hiện càng sớm càng tốt, tốt nhất trong vòng 24 giờ đầu để đạt hiệu quả tối ưu.

Tuy nhiên, người dân tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa nhằm tránh những rủi ro không đáng có.

Ngành y tế hiện vẫn đang theo dõi sát tình hình dịch bệnh và sẵn sàng triển khai các biện pháp kiểm soát khi cần thiết. Trong bối cảnh dịch có thể diễn tiến nhanh, khó lường, việc nhận diện sớm triệu chứng, nâng cao cảnh giác và tuân thủ khuyến cáo y tế sẽ là yếu tố then chốt giúp bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng.