90% gia đình đang dùng đồ điện sai cách: 9 thói quen tưởng bình thường nhưng khiến thiết bị nhanh hỏng, tốn điện hơn
Không ít gia đình đầu tư hàng chục triệu đồng cho tủ lạnh, điều hòa, máy giặt hay bình nóng lạnh nhưng chỉ sau vài năm đã bắt đầu gặp tình trạng làm lạnh kém, có mùi, tiêu thụ điện nhiều hoặc thường xuyên phải sửa chữa. Nguyên nhân đôi khi không nằm ở chất lượng thiết bị mà lại xuất phát từ chính những thao tác được lặp đi lặp lại mỗi ngày.
Một chiếc tủ lạnh đóng tuyết, máy giặt có mùi dù vừa giặt xong, điều hòa chạy mãi nhưng phòng vẫn lâu mát hay bình nóng lạnh ngày càng lâu nóng… đều có thể là dấu hiệu thiết bị đang được sử dụng chưa đúng cách. Đáng nói, nhiều thói quen gây hại lại quá quen thuộc nên người dùng gần như không nhận ra.
1. Tủ lạnh: Đừng chỉ biết "cắm điện rồi nhét đồ vào"

Tủ lạnh hoạt động 24/24 nên chỉ một thói quen nhỏ nếu duy trì trong nhiều năm cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả vận hành.
Cho thức ăn còn quá nóng vào tủ lạnh
Sau bữa ăn, nhiều người có thói quen đặt ngay nồi thức ăn còn nóng vào tủ cho nhanh. Khi lượng thực phẩm nóng lớn được đưa vào, nhiệt độ bên trong tủ tăng lên và hệ thống làm lạnh phải hoạt động nhiều hơn để đưa nhiệt độ trở lại mức cài đặt. Hơi nước từ thức ăn cũng có thể ngưng tụ, làm tăng độ ẩm bên trong.
Cách phù hợp hơn là chia thức ăn thành những hộp nhỏ, để giảm bớt nhiệt rồi bảo quản sớm. Không nên để thực phẩm chín ở nhiệt độ phòng quá lâu, đặc biệt trong thời tiết nóng.
Nhồi tủ lạnh kín mít
Tâm lý "còn chỗ là còn nhét" khá phổ biến, nhất là sau những lần mua thực phẩm cho cả tuần. Tuy nhiên, tủ lạnh cần khoảng trống để luồng khí lạnh lưu thông. Khi thực phẩm che kín các khe gió hoặc được xếp quá dày, nhiệt độ giữa các vị trí có thể không đồng đều, khiến nơi quá lạnh, nơi lại không đủ lạnh.
Thay vì cố tận dụng từng centimet, nên sắp xếp thực phẩm thành từng nhóm và giữ khoảng trống nhất định giữa các hộp để khí lạnh lưu chuyển tốt hơn.

Nhiều năm không vệ sinh gioăng cửa và các khe tủ
Phần dễ bị bỏ quên nhất của tủ lạnh thường là gioăng cao su quanh cửa, ray ngăn kéo và các góc khuất. Dầu mỡ, vụn thức ăn và nấm mốc tích tụ lâu ngày không chỉ gây mùi mà gioăng bẩn hoặc xuống cấp còn có thể khiến cửa đóng không kín, làm thất thoát hơi lạnh. Nguồn bài viết khuyến nghị kiểm tra, vệ sinh tủ lạnh định kỳ thay vì chỉ lau khi nhìn thấy bẩn.
2. Điều hòa: Bật đúng chưa đủ, phải dùng đúng
Nhiều gia đình có cùng diện tích phòng và cùng công suất điều hòa nhưng mức tiêu thụ điện vẫn chênh lệch đáng kể. Ngoài chất lượng cách nhiệt của căn phòng, nhiệt độ ngoài trời và hiệu suất máy, cách sử dụng cũng là yếu tố quan trọng.
Bật – tắt liên tục trong khoảng thời gian ngắn

Có người cứ bước ra khỏi phòng vài phút là tắt điều hòa, sau đó quay lại lại bật. Việc máy phải liên tục khởi động lại không phải lúc nào cũng là lựa chọn tối ưu, đặc biệt nếu chỉ rời phòng trong thời gian rất ngắn.
Với điều hòa inverter hiện nay, khi phòng đạt nhiệt độ cài đặt, máy có thể tự giảm công suất để duy trì nhiệt độ. Vì vậy, thay vì liên tục điều chỉnh bật – tắt, người dùng nên căn cứ vào thời gian vắng phòng, nhiệt độ thực tế và đặc điểm của thiết bị.
Không bao giờ vệ sinh lưới lọc
Đây có lẽ là lỗi phổ biến hơn cả. Sau một thời gian hoạt động, lưới lọc có thể bám bụi, tóc và xơ vải khiến luồng khí lưu thông kém. Máy vì thế cần hoạt động nhiều hơn nhưng khả năng làm mát lại giảm.
Việc vệ sinh bộ lọc định kỳ, đồng thời bảo dưỡng thiết bị theo khuyến nghị của nhà sản xuất, vừa giúp điều hòa hoạt động hiệu quả hơn vừa hạn chế bụi bẩn phát tán trong phòng.
Ngoài ra, có thể tận dụng nguyên lý đối lưu: mùa hè hướng luồng gió mát lên phía trên để khí lạnh dần hạ xuống; với chế độ sưởi, hướng luồng khí xuống thấp giúp nhiệt phân bố đều hơn trong không gian.
3. Máy giặt: Càng nhiều nước giặt chưa chắc quần áo càng sạch

Không ít người vẫn đổ nước giặt "theo cảm giác", thậm chí cho thêm một chút với suy nghĩ nhiều bọt đồng nghĩa với sạch hơn. Thực tế, dùng quá lượng cần thiết có thể khiến chất giặt tẩy khó được xả hết, để lại cặn trên quần áo hoặc trong máy.
Tốt nhất nên sử dụng lượng nước giặt, bột giặt theo hướng dẫn của nhà sản xuất, đồng thời cân đối với lượng quần áo và độ bẩn thực tế.
Một lỗi khác là đóng kín cửa máy ngay sau khi giặt. Bên trong lồng giặt vừa kết thúc chu trình vẫn còn độ ẩm. Nếu cửa luôn đóng kín, môi trường ẩm và thiếu thông thoáng dễ tạo điều kiện cho mùi hôi và nấm mốc xuất hiện.
Sau khi lấy quần áo ra, có thể để hé cửa máy một thời gian để bên trong khô thoáng. Ngăn chứa nước giặt, gioăng cửa đối với máy cửa ngang và bộ lọc cũng cần được kiểm tra thường xuyên. Nguồn bài viết đồng thời khuyến nghị sử dụng chương trình vệ sinh lồng giặt định kỳ nếu thiết bị có chức năng này.
4. Bình nóng lạnh: Cần quan tâm đến cặn bên trong chứ không chỉ bật và tắt

Bình nóng lạnh sử dụng lâu ngày có thể hình thành cặn ở bên trong, đặc biệt tại khu vực có nguồn nước nhiều khoáng chất. Cặn tích tụ có thể ảnh hưởng đến hiệu quả làm nóng và tình trạng của thanh đốt.
Do đó, ngoài cách sử dụng điện hợp lý, thiết bị cần được kiểm tra, bảo dưỡng và vệ sinh theo định kỳ phù hợp với khuyến nghị của nhà sản xuất. Với bình nóng lạnh điện, các bộ phận liên quan đến an toàn điện như dây nối đất, thiết bị chống rò điện và tình trạng đường dây cũng cần được chú ý.
5. Máy hút mùi: Đừng vừa tắt bếp đã tắt máy
Một thao tác tưởng rất hợp lý nhưng lại chưa tối ưu là tắt máy hút mùi ngay khi món ăn vừa nấu xong.
Sau khi tắt bếp, trong không khí vẫn còn hơi nóng, mùi thức ăn và những hạt dầu nhỏ. Nếu máy hút mùi tiếp tục hoạt động thêm vài phút, lượng khói và mùi còn lại có thể được hút ra ngoài tốt hơn, đồng thời hạn chế dầu mỡ bám lên tủ bếp, tường và thân máy.
Các chuyên gia gợi ý để máy chạy thêm khoảng 3–5 phút sau khi nấu trước khi tắt.

Thiết bị bền hay không đôi khi phụ thuộc vào vài phút mỗi ngày
Nhiều gia đình chỉ bắt đầu quan tâm đến cách sử dụng khi thiết bị đã phát tiếng động lạ, tốn điện bất thường hoặc phải gọi thợ sửa. Nhưng tuổi thọ của đồ gia dụng lại được tích lũy từ hàng nghìn thao tác rất nhỏ: lượng nước giặt mỗi lần đổ vào máy, khoảng trống trong tủ lạnh, việc vệ sinh một chiếc lưới lọc hay vài phút để máy hút mùi chạy thêm.
Đồ gia dụng đắt tiền không đồng nghĩa với việc chúng có thể chịu được mọi cách sử dụng. Ngược lại, một thiết bị bình thường nếu được vệ sinh, bảo dưỡng và vận hành đúng hướng dẫn vẫn có thể phục vụ gia đình ổn định trong nhiều năm.
Vì thế, trước khi nghĩ đến chuyện đổi tủ lạnh, thay điều hòa hay mua máy giặt đời mới vì cảm giác thiết bị "càng dùng càng xuống", đôi khi việc đáng làm trước tiên chỉ là kiểm tra lại những thói quen đã trở thành phản xạ trong chính ngôi nhà của mình.